“Đơn giản hóa điều kiện chào bán chứng khoán phải gắn với kiểm soát rủi ro”

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán được các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ trong ngày làm việc đầu tiên của kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, 17/10.

Không đặt mục tiêu đơn giản hóa thủ tục trên yêu cầu kiểm soát rủi ro

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh việc sửa đổi nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy phát triển thị trường vốn và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát.

Tuy nhiên, ông đề nghị sửa luật phải giải quyết hài hòa hai yêu cầu: vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn, cung cấp dịch vụ, vừa bảo đảm an toàn thị trường và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

“Đây là hai yêu cầu cần được thực hiện đồng thời, không nên đặt mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính lên trên yêu cầu kiểm soát rủi ro”, ông Diên nói.

Liên quan đến các quy định về bảo vệ nhà đầu tư và chào bán chứng khoán ra công chúng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cơ bản tán thành những nội dung sửa đổi nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn. Tuy nhiên, việc đơn giản hóa điều kiện chào bán phải gắn với kiểm soát rủi ro, nâng cao chất lượng thông tin và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Đối với quy định hủy đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), dự thảo luật quy định đợt IPO bị hủy nếu sau khi kết thúc phân phối không đáp ứng tỷ lệ cổ phiếu tối thiểu do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Tỷ lệ này là 15% hoặc 10% đối với doanh nghiệp có vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng trở lên.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, quy định này có thể phát sinh rủi ro đối với khoản tiền nhà đầu tư đã nộp nếu đợt chào bán bị hủy.

Nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nhà đầu tư có đầy đủ thông tin để đánh giá, đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả và an toàn, ông Diên nhấn mạnh việc sửa luật cần hướng tới mục tiêu không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn, mà còn củng cố tính minh bạch, nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, qua đó thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển an toàn, bền vững.

Đề nghị bổ sung cơ chế linh hoạt để hạn chế rủi ro

Chung quan điểm, đại biểu Quốc hội TP Đồng Nai Lê Nữ Thùy Dương, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng việc bãi bỏ điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng về tỷ lệ cổ phiếu bán được cho nhà đầu tư và chỉ duy trì cơ chế kiểm soát sau chào bán là phù hợp với chủ trương cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Tuy nhiên, đối với các tổ chức phát hành có quy mô vốn điều lệ hoặc vốn hóa rất lớn, việc áp dụng đồng thời điều kiện tối thiểu 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết, theo đại biểu Dương, có thể chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của nhóm doanh nghiệp này.

Theo nữ đại biểu, trên thực tế, với doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, phần cổ phiếu tự do chuyển nhượng tương ứng với tỷ lệ 10% có thể đã đạt giá trị rất lớn. Việc tiếp tục áp dụng đồng thời tiêu chí về số lượng nhà đầu tư và tỷ lệ sở hữu có thể làm gia tăng rủi ro không đáp ứng điều kiện sau chào bán, mặc dù quy mô vốn hóa tự do chuyển nhượng vẫn ở mức cao.

Đại biểu Dương đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế linh hoạt đối với các tổ chức phát hành có quy mô lớn theo quy định của Chính phủ.

Theo đó, bên cạnh tiêu chí tối thiểu 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết, có thể cho phép áp dụng tiêu chí tương đương dựa trên giá trị cổ phiếu do các nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

“Quy định này vừa bảo đảm mục tiêu về tính đại chúng và thanh khoản của cổ phiếu sau IPO, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho việc niêm yết và huy động vốn của các doanh nghiệp quy mô lớn”, doanh nghiệp Dương nói và cho rằng việc này có thể góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán và thu hút hiệu quả hơn các dòng vốn đầu tư dài hạn.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Trịnh Xuân An, đề nghị có cách thức quản lý thông tin giao dịch của nhà đầu tư trong nước và nước ngoài nhằm hạn chế nguy cơ thị trường bị dẫn dắt hoặc thao túng.

Cũng theo ông An, dự thảo Luật cần quy định rõ nguyên tắc quản trị, giám sát với mô hình Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con, để bảo đảm cơ chế vận hành có thể được giám sát và không bị hành chính hóa.