Đột ngột rút B-1 khỏi Anh, Mỹ đang triển khai máy bay ném bom ở đâu?

Động thái này diễn ra trong bối cảnh những lo ngại về an ninh và các mối đe dọa tiềm tàng liên quan đến Iran.

Căn cứ Fairford, cách London khoảng 160km về phía tây, là sân bay duy nhất tại châu Âu dành cho máy bay ném bom hạng nặng của Không quân Mỹ và là địa điểm tác chiến tiền phương quan trọng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 5/10 cho biết việc di dời máy bay ném bom là do "có một số mối đe dọa" mà ông tin là có liên quan đến Iran. "Vì vậy, chúng tôi đã di chuyển chúng một chút, không đi quá xa", ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của mối liên hệ với âm mưu bị cáo buộc, cho rằng việc "luân chuyển lực lượng là chuyện bình thường" và ông hoàn toàn tin tưởng vào an ninh tại các căn cứ của Mỹ.

Vào ngày 27/9, cảnh sát Anh đã bắt giữ 5 người đàn ông vì nghi ngờ âm mưu đặt thuốc nổ gần Fairford. Mặc dù không tìm thấy thiết bị nổ, giới chức Anh cho biết họ vẫn đang bị điều tra. Một người mang hai quốc tịch Anh - Iran, 25 tuổi, cũng bị bắt giữ tại London vì nghi ngờ âm mưu tấn công căn cứ không quân này. Cả 6 người đều đã được tại ngoại.

Thủ tướng Anh Andy Burnham ám chỉ rằng "Iran có liên quan" đến âm mưu bị cáo buộc nhưng từ chối cung cấp chi tiết. Iran đã phủ nhận mọi âm mưu và triệu tập đại sứ Anh tại Tehran để phản đối các vụ bắt giữ.

Mặc dù Tehran phủ nhận mọi liên hệ với âm mưu tấn công, cả Washington lẫn London vẫn bày tỏ lo ngại về các mối đe dọa tiềm tàng khác.

Mỹ có những loại máy bay ném bom chiến lược nào?

Không quân Mỹ hiện vận hành 3 loại máy bay ném bom chính và đang chuẩn bị đưa vào sử dụng loại thứ tư:

B-52 Stratofortress: Loại máy bay lâu đời nhất, phiên bản B-52H đang hoạt động được chế tạo vào đầu những năm 1960. Với sải cánh dài 56m, đây là oanh tạc cơ lớn nhất của Mỹ, có khả năng mang theo khoảng 31 tấn vũ khí, bao gồm cả bom hạt nhân và tên lửa hành trình.

B-1B Lancer: Đi vào hoạt động từ giữa những năm 1980, là chiếc nhanh nhất trong số ba loại kể trên, có thể đạt tốc độ gấp 1,2 lần tốc độ âm thanh. Nó mang được tải trọng vũ khí thông thường lớn nhất (khoảng 34 tấn) nhưng không còn mang vũ khí hạt nhân. Đây chính là những chiếc máy bay từng xuất kích từ căn cứ Fairford tấn công Iran.

B-2 Spirit: Máy bay ném bom tàng hình có thiết kế dạng cánh bay, được chế tạo để xâm nhập qua hệ thống phòng không của đối phương. Chỉ có 20 chiếc được sản xuất và còn 19 chiếc đang hoạt động. Nó có thể mang cả vũ khí hạt nhân lẫn vũ khí thông thường, bao gồm loại bom "phá hầm ngầm" nặng 13,6 tấn.

B-21 Raider: Một loại máy bay ném bom tàng hình có kích thước nhỏ hơn, hiện vẫn trong giai đoạn thử nghiệm bay và dự kiến ​​sẽ được bàn giao đúng tiến độ vào năm 2027. Trong vòng 15 năm tới, Không quân Mỹ có kế hoạch thay thế các dòng B-1B và B-2, để hình thành một đội bay trong tương lai bao gồm B-21 và các phiên bản B-52 đã được nâng cấp.

Mạng lưới căn cứ triển khai máy bay ném bom toàn cầu của Mỹ

Tất cả các máy bay ném bom của Mỹ đều đóng quân thường trực tại Mỹ, ở 5 căn cứ không quân chính:

B-52H: Căn cứ Không quân Barksdale (Louisiana) và căn cứ Không quân Minot (North Dakota).

B-1B: Căn cứ Không quân Dyess (Texas) và căn cứ Không quân Ellsworth (South Dakota).

B-2: Căn cứ Không quân Whiteman (Missouri).

B-21: Dự kiến ​​sẽ được triển khai đến căn cứ Ellsworth (South Dakota) vào năm 2027.

Các căn cứ này đều có đường băng dài và rộng, thường vượt quá 3.048m, tương đương với đường băng tại các sân bay quốc tế lớn. Yếu tố hạn chế phạm vi hoạt động của máy bay ném bom không phải là đường băng, mà là vấn đề an ninh, kho chứa vũ khí và công tác hậu cần hỗ trợ.

Đối với các nhiệm vụ ở nước ngoài, Mỹ luân chuyển máy bay ném bom qua một số căn cứ tiền phương nhất định. Các địa điểm hoạt động quan trọng khác ở nước ngoài bao gồm căn cứ Không quân Andersen tại Guam và căn cứ Diego Garcia ở Ấn Độ Dương.

Ngoài ra, Không quân Mỹ còn điều động các nhóm nhỏ máy bay ném bom đến căn cứ của các nước đồng minh trong thời gian vài tuần, theo mô hình được gọi là đợt triển khai "Lực lượng Đặc nhiệm Máy bay Ném bom" (Bomber Task Force).

Những đợt luân chuyển gần đây bao gồm máy bay B-52 tại Moron (Tây Ban Nha), B-1B tại Orland (Na Uy) và Misawa (Nhật Bản), cùng B-52 tại Tindal (miền bắc Australia) - nơi chúng đã có mặt vào tháng 9.

Máy bay ném bom cũng có thể thực hiện nhiệm vụ tấn công xuất phát từ Mỹ với sự hỗ trợ của hoạt động tiếp nhiên liệu trên không. Các nhiệm vụ của máy bay ném bom trong cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran từng kéo dài hơn 30 giờ cho cả hành trình đi và về. Mỗi nhóm gồm 3 chiếc máy bay ném bom cần từ 6 đến 9 máy bay tiếp dầu để tiếp nhiên liệu dọc đường.