Dự án 'giải quyết nhu cầu cấp thiết về nhà ở quốc gia' giành giải thưởng RIBA Stirling danh giá

Khu nhà ở Lion Green Road, do các studio địa phương Mary Duggan Architects và Ruff Architects thiết kế, đã giành được giải thưởng RIBA Stirling 2026 cho công trình kiến trúc mới tốt nhất của Vương quốc Anh.

Lion Green Road được Viện Kiến trúc Hoàng gia Anh (RIBA) công bố chiến thắng giải thưởng danh giá RIBA Stirling trong một buổi lễ tại London tối 15-10.

Đây là dự án nhà ở thứ tư giành được giải thưởng này kể từ khi nó được thành lập cách đây 30 năm, sau Accordia ở Cambridge năm 2008, Goldsmith Street ở Norwich năm 2019 và Appleby Blue Almshouse ở London năm 2025, theo Tạp chí kiến trúc Dezeen.

Tọa lạc tại Coulsdon, phía nam London, khu nhà ở mật độ cao do Hội đồng Croydon ủy thác xây dựng cung cấp 157 căn hộ trải rộng trên năm khối nhà, được kết nối với nhau bằng một loạt không gian xanh chung.

• 

  Khu nhà ở xã hội 'thách thức vai trò truyền thống' ở BarcelonaĐỌC NGAY

Ban giám khảo đã ca ngợi Mary Duggan Architects và Ruff Architects vì "đã giải quyết nhu cầu cấp thiết về nhà ở quốc gia" và cung cấp những ngôi nhà thân thiện với môi trường, có nhiều ánh sáng, không gian thiên nhiên và sự kết nối cộng đồng.

"Không chỉ là khu nhà ở, dự án này đã tạo ra một không gian thân thiện và hòa nhập, nơi mọi người có thể kết nối nhau và với thiên nhiên", Ban giám khảo cho biết.

Lion Green Road bao gồm năm khối nhà với một nửa căn hộ cho thuê tư nhân, trong khi một nửa là nhà ở xã hội/nhà ở giá rẻ, nằm trong ba khối nhà do hội đồng giữ lại, cho thuê với mức trợ cấp nhà ở địa phương. Chúng được bố trí so le trên khu đất dốc - khu vực có địa hình phức tạp từng được sử dụng làm bãi đậu xe trước đây.

Mặt bằng các khối nhà được thiết kế như hình ngôi sao với nhiều mặt cắt xoay nhẹ như cánh quạt để giảm thiểu việc nhìn trực tiếp giữa các căn hộ liền kề. Đồng thời đảm bảo mỗi nhà đều có hai mặt thoáng, tối đa hóa ánh sáng tự nhiên và mang lại tầm nhìn độc đáo ra cảnh quan.

Ba loại gạch bổ sung cho nhau được sử dụng để ốp các tòa nhà, tạo sự thống nhất về mặt thị giác đồng thời mang lại vẻ đẹp độc đáo riêng cho mỗi căn nhà.

Các không gian ngoài trời chung trải dài khắp các khu nhà giúp tăng cường sự gắn kết, mang đến cho cư dân cơ hội gặp gỡ và giao lưu với nhau.

Chủ tịch RIBA Chris Williamson cho biết dự án đã chứng minh cách thức xây dựng nhà ở mật độ cao "mà không làm ảnh hưởng đến chất lượng của các không gian sống".

"Thông qua một tiêu chuẩn nhất quán, với những biến thể tinh tế về chiều cao và hướng, nó cung cấp nhà ở quy mô lớn mà không cần sự đồng nhất", ông nhận xét.

"Các kiến trúc sư đã tạo ra một kiểu khu phố vườn mới, cân bằng giữa sự riêng tư và tầm nhìn rộng mở với sự kết nối mạnh mẽ với thiên nhiên - đó là một cảnh quan sống động", Williamson tiếp tục.

"Đây là một công trình kiến trúc chu đáo, đầy sáng tạo, chứng minh rằng ngay cả những địa điểm khó khăn nhất cũng có thể được biến đổi thành những nơi thực sự độc đáo để mọi người gọi là nhà".

"Họ yêu cầu 80 căn nhà - bà ấy đã cho họ 157 căn!"

Theo The Guardian, khoản ngân sách đầu tiên 10 tỉ bảng Anh do Thủ tướng Andy Burnham công bố hồi tháng 8 được lên kế hoạch để khởi động dự án xây dựng 70.000 căn nhà giá rẻ trên khắp cả nước.

Tuy nhiên, rất ít người ở Anh hoan nghênh viễn cảnh có nhà ở mới ngay sát nhà mình, ngay cả khi đó là dự án đoạt giải thưởng.

Hồ sơ xin phép xây dựng cho Lion Green Road, được đệ trình năm 2017, đã nhận được 18 phiếu ủng hộ và 257 phiếu phản đối, chủ yếu là về việc mất chỗ đậu xe.

Giờ đây, sau gần một thập kỷ, dự án đã được hoàn thành và chứng minh rằng có thể xây dựng nhiều nhà ở hơn bạn tưởng tượng trên những khu đất kém hấp dẫn nhất một cách hài hòa, mà không phải hy sinh cây xanh, tầm nhìn và lối đi công cộng. Đồng thời vẫn giữ được nhiều chỗ đậu xe.

"Chúng tôi thực sự phản đối mô hình nhà ở ngoại ô kiểu nhà liền kề bị chi phối bởi ô tô, với những khu vườn nhỏ phía trước và phía sau", Duggan nói.

Yêu cầu ban đầu là xây dựng 80 căn nhà, được bố trí như bà mô tả, nhưng Duggan đã chứng minh rằng bà có thể xây dựng 157 căn hộ, phân bố giữa năm tòa nhà kiểu mái vòm, vẫn giữ được những cây cổ thụ và rừng hoa chuông xanh trên khu đất.

Kết quả, công trình mang lại cảm giác như thể nó mọc lên từ khung cảnh rừng cây xung quanh, với một con đường công cộng uốn lượn xuyên qua khu đất, lên đến một bờ kè đường sắt lịch sử ở phía sau, và không hề có hàng rào bao quanh.

Giải thưởng RIBA Stirling được trao hàng năm cho công trình kiến trúc mới tốt nhất của Vương quốc Anh kể từ năm 1996. Khu nhà ở Lion Green Road được chọn từ danh sách rút gọn gồm sáu công trình, được công bố vào tháng 7.

5 Giải thưởng Đặc biệt khác gồm Giải thưởng RIBA Neave Brown dành cho Nhà ở được trao cho Satish Jassal Architects với dự án Rowan Court, một cụm khối nhà ở xã hội ốp gạch ở Seven Sisters.

Các cộng tác viên Samuel Chisholm Studio và Takero Shimazaki đã giành Giải thưởng Tái tạo RIBA cho Oru Sutton, một không gian làm việc chung trong một cửa hàng bách hóa cũ, trong khi Tonkin Liu Architects giành được Giải thưởng Khách hàng của năm RIBA với công trình York Minster Centre of Excellence.

Cuối cùng, Giải thưởng Bảo tồn RIBA được trao cho Architectural Thread với dự án The Buttermarket, một trung tâm cộng đồng tập trung vào nghệ thuật ở Cornwall. Dự án này cũng giành được Giải thưởng Stephen Lawrence của RIBA dành cho tài năng kiến trúc mới nổi.

Giải thưởng Stirling năm ngoái được trao cho khu nhà ở xã hội "đầy hy vọng và giàu trí tưởng tượng" Appleby Blue Almshouse.

Không chỉ là chung cư, thiết kế khu phức hợp nhằm mục đích trở thành hình mẫu cho các dự án chung sống trong tương lai.