Dự kiến đầu tư hơn 220 tỷ đồng giúp hồi sinh miếu thờ 9 vị chúa Nguyễn

Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi và tôn tạo tổng thể di tích Thái Miếu ở Hoàng thành Huế đang được đẩy nhanh, mở ra hy vọng hồi sinh không gian từng gắn với lịch sử các chúa Nguyễn. Theo đại diện Ban Quản lý dự án Di tích Cố đô Huế, giai đoạn 1, đợt 1 đã hoàn thành 79% khối lượng thi công theo quy mô đầu tư được phê duyệt. Những kết quả này cho thấy diện mạo khu di tích đang dần thay đổi, từng bước xóa bỏ cảnh hoang phế kéo dài nhiều năm. Các hạng mục nền móng Thái Tổ Miếu, bình phong, cửa Hiển Thừa, cửa Túc Tướng và tường thành hiện cơ bản hoàn thành, tạo nền tảng cho những bước phục hồi tiếp theo. Nền móng Thái Tổ Miếu cùng sân gạch phía trước công trình cũng đã được phục hồi căn bản, giúp hình dung rõ hơn quy mô kiến trúc lịch sử nơi đây. Một số hạng mục khác như cửa Thái Miếu, cửa Quang Hy và cửa Diên Hy đang được hoàn thiện bằng sơn son, bả màu theo các phương pháp truyền thống. Tại khu vực bên trong, điện Mục Tư, Thổ Công Từ, Tả Tùng Tự, Hữu Tùng Tự, Tuy Thành Các cùng hệ thống sân, đường dạo vẫn tiếp tục được thi công. Ban Quản lý dự án Di tích Cố đô Huế dự kiến hoàn thành những phần việc này trong quý III, qua đó hoàn chỉnh thêm cảnh quan và hạ tầng phục vụ toàn khu. Đợt 1 được khởi công từ tháng 10/2024, tập trung phục hồi các công trình thứ yếu cùng hạ tầng cảnh quan, với tổng mức đầu tư 52 tỷ đồng. Dự án giai đoạn 1 được phê duyệt từ năm 2021, chia thành hai đợt đầu tư nhằm từng bước xử lý khối lượng công việc lớn tại quần thể Thái Miếu. Công trình của đợt 1 dự kiến hoàn thành trước ngày 31/12, sớm hơn kế hoạch khoảng 20 tháng, theo thông tin được Ban Quản lý dự án cung cấp. Tiến độ này được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ rệt, đồng thời chuẩn bị điều kiện cần thiết cho việc phục hồi công trình chính có giá trị đặc biệt. Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã hoàn thiện việc nghiên cứu, sưu tầm tư liệu lịch sử, phục vụ kế hoạch phục hồi Thái Tổ Miếu trong đợt đầu tư tiếp theo. Đơn vị quản lý di tích phấn đấu khởi công đợt 2 vào quý I/2027, với tổng mức đầu tư hơn 220 tỷ đồng và thời gian thực hiện dự kiến bốn năm. Khi hoàn thành, dự án sẽ hướng tới hồi sinh công trình có quy mô lớn nhất trong năm miếu thờ hiện tồn tại ở Hoàng thành Huế. Theo tư liệu lịch sử, Thái Miếu được xây dựng vào năm Gia Long thứ 3, tức năm 1804, tại góc Đông Nam của Hoàng thành Huế. Toàn bộ di tích gồm 13 hạng mục, tạo thành một tổ hợp kiến trúc đồ sộ, phản ánh vai trò quan trọng của thiết chế thờ tự dưới triều Nguyễn. Điện chính Thái Tổ Miếu từng là ngôi nhà bằng gỗ lớn nhất trong số các cung điện được xây dựng dưới triều Nguyễn, nổi bật với kiến trúc trùng thiềm điệp ốc và kết cấu chồng rường giả thủ. Ban đầu, Thái Miếu là nơi thờ cúng, tổ chức ngày kỵ của chín vị chúa Nguyễn, từ Nguyễn Hoàng đến Nguyễn Phúc Thuần, những nhân vật đặt nền móng cho tiến trình lịch sử dòng họ. Đến năm Minh Mạng thứ 13, tức năm 1832, nơi đây còn diễn ra các buổi tế lễ cầu mong điều tốt lành cho triều đình. Lần trùng tu cuối cùng dưới triều Nguyễn được thực hiện vào năm Khải Định thứ 8, tức năm 1923, trước khi di tích trải qua nhiều biến động nghiêm trọng. Đến năm 1945, khi triều Nguyễn cáo chung, các công trình tại Thái Miếu vẫn được gìn giữ tương đối tốt, nhưng khu vực này bị phá hủy nặng nề vào năm 1947. Năm 1972, Hội đồng trị sự Nguyễn Phước tộc, đứng đầu là bà Từ Cung, mẹ vua Bảo Đại, đã quyên góp dựng lại một tòa nhà năm gian hai chái trên nền điện cũ. Tuy nhiên, công trình nhỏ hơn nhiều so với nguyên trạng, sử dụng vật liệu mới, sau thời gian dài xuống cấp gần như sụp đổ, khiến bài vị các chúa Nguyễn phải chuyển đến Triệu Miếu, còn dự án hiện nay được kỳ vọng khôi phục giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt và di sản văn hóa thế giới, theo Dân Trí.