Cần giữ chân khách
Tại Hội thảo quốc tế về phát triển du lịch tàu biển do UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Cục Du lịch quốc gia Việt Nam tổ chức sáng 30/10, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận, chuyển từ khai thác khách tham quan ngắn ngày sang phát triển các sản phẩm có khả năng kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.
Theo ông Hà Văn Siêu - Phó cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, du lịch tàu biển không chỉ kết nối ngành du lịch với kinh tế biển, giao thông vận tải, thương mại và dịch vụ mà còn góp phần quảng bá văn hóa, nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Tuy nhiên, hoạt động này tại Việt Nam vẫn chủ yếu dừng ở việc đưa khách từ tàu lên bờ tham quan trong vài giờ. Thời gian lưu lại ngắn khiến các dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng, ẩm thực, mua sắm và trải nghiệm văn hóa chưa được khai thác hiệu quả. Sản phẩm tại nhiều điểm đến còn thiếu sự khác biệt, nhất là những trải nghiệm gắn với đời sống và văn hóa bản địa.
Ông Hà Văn Siêu cho rằng cần phát triển các gói du lịch trước và sau hành trình tàu biển, kết nối với hệ thống lưu trú, nghỉ dưỡng và các điểm đến trong khu vực nhằm khuyến khích du khách ở lại lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn.
Trong khi đó, PGS, TS. Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - nhận định Việt Nam vẫn chủ yếu tính hiệu quả qua số chuyến tàu cập cảng, chưa hình thành hệ sinh thái đủ sức đưa đất nước trở thành trung tâm hoặc điểm khởi hành của các hành trình du lịch tàu biển quốc tế.
Hạ tầng cảng cần đi cùng sản phẩm du lịch
Theo ông Phan Xuân Anh - Chủ tịch HĐQT Công ty Du ngoạn Việt, một số địa phương có cảng quy mô lớn nhưng dịch vụ thiết yếu như nhà chờ, nhà hàng, nhà vệ sinh và phương tiện kết nối vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của du khách.
Tại Khánh Hòa, bên cạnh lợi thế về hạ tầng cảng, các điểm tham quan còn gặp khó về bãi đỗ xe, nguy cơ ùn tắc do phương tiện cỡ lớn và sự thiếu hụt các sản phẩm trải nghiệm mang đặc trưng văn hóa địa phương.
Các chuyên gia cho rằng đầu tư cảng biển cần gắn với hệ thống giao thông, dịch vụ đón tiếp và sản phẩm du lịch trên bờ. Trong đó, có thể phát triển các không gian mua sắm miễn thuế, phố đi bộ giới thiệu sản vật địa phương, chương trình biểu diễn văn hóa, nghệ thuật tại khu vực cảng, phù hợp với thời gian tàu neo đậu. Hoạt động quảng bá cần chú trọng xây dựng thương hiệu điểm đến, thu hút du khách quay trở lại thay vì chỉ tập trung tăng số lượng tàu cập cảng.
Hướng đến mô hình cảng khởi hành
Một trong những định hướng được các chuyên gia đề xuất là kéo dài thời gian lưu lại của tàu và du khách, từng bước phát triển các hành trình có thời gian lưu trú từ hai đến ba đêm. Cách làm này sẽ tạo thêm cơ hội khai thác dịch vụ, gia tăng nguồn thu cho địa phương.
Về dài hạn, Việt Nam cần nghiên cứu phát triển mô hình cảng khởi hành (homeport), kết hợp hàng không và tàu biển (fly-cruise). Theo đó, cảng không chỉ là điểm dừng chân mà còn có thể trở thành nơi bắt đầu hoặc kết thúc hành trình, kéo theo nhu cầu về lưu trú, vận chuyển, ăn uống và các dịch vụ hỗ trợ.
Các ý kiến tại hội thảo cho rằng hiệu quả du lịch tàu biển không nên chỉ đo bằng số chuyến tàu hay lượt khách cập cảng, mà cần tính đến thời gian lưu trú, mức chi tiêu, chất lượng trải nghiệm và khả năng quay trở lại của du khách.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Long Biên - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa - nhấn mạnh phát triển du lịch tàu biển là hướng đi quan trọng trong chiến lược đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế.
Với lợi thế về vịnh, biển đảo, khí hậu, dịch vụ nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cùng Cảng quốc tế Cam Ranh và Bến du thuyền Ana Marina Nha Trang, tỉnh có nhiều điều kiện phát triển sản phẩm du lịch tàu biển, kết nối các tuyến hàng hải trong nước và quốc tế.
Tuy nhiên, để trở thành điểm đến được các hãng tàu lựa chọn thường xuyên, Khánh Hòa cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng cảng, quy trình đón trả khách, dịch vụ vận chuyển, tham quan và xây dựng sản phẩm đặc sắc, bảo đảm môi trường du lịch an toàn, thân thiện.
Ông Nguyễn Long Biên cho biết tỉnh cam kết tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị khai thác cảng và doanh nghiệp; tiếp thu các đề xuất nhằm tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Tỉnh kỳ vọng hội thảo sẽ mở ra cơ hội hợp tác cụ thể với các hãng tàu quốc tế, đơn vị khai thác cảng, đại lý hàng hải và doanh nghiệp lữ hành, tạo cơ sở triển khai các giải pháp phát triển du lịch tàu biển trong thời gian tới.