Dự thảo quy chế tuyển sinh đại học: Các kỳ thi riêng có nguy cơ bị bỏ

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Bộ GD-ĐT dự kiến yêu cầu các trường đại học chỉ dùng một phương thức tuyển sinh cho mỗi ngành. Các điều kiện ràng buộc trong dự thảo cho thấy các phương thức sử dụng kết quả kỳ thi riêng có nguy cơ bị loại bỏ.

Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung quy chế tuyển sinh trình độ đại học và cao đẳng ngành giáo dục mầm non với nhiều quy định mới nhằm kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng các phương thức xét tuyển. Đặc biệt, với dự thảo này, các phương thức có sử dụng kết quả kỳ thi riêng có nguy cơ bị loại bỏ.

Theo dự thảo, mỗi cơ sở đào tạo được phép sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Đáng chú ý, đối với mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo, các trường chỉ được sử dụng 1 phương thức tuyển sinh. Quy định này không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.

Dự thảo còn nhấn mạnh, mỗi phương thức tuyển sinh gắn với một mã số và "phải bảo đảm cơ hội cho tất cả các thí sinh tham gia xét tuyển". Với quy định này, tất cả các kỳ thi riêng hiện nay do các trường đại học tổ chức thi (như thi đánh giá năng lực của các đại học quốc gia, thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội…), hoặc các kỳ thi riêng của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng đều không đáp ứng yêu cầu "bảo đảm cơ hội cho tất cả các thí sinh tham gia xét tuyển".

Cho đến nay chỉ có 2 phương thức thỏa mãn được yêu cầu "bảo đảm cơ hội cho tất cả các thí sinh tham gia xét tuyển", gồm xét tuyển học lực 6 học kỳ cấp THPT với đại trà thí sinh (ngay cả xét học bạ với học sinh trường chuyên cũng sẽ phạm quy); xét kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Dự thảo quy chế sửa đổi, bổ sung cũng chốt ngưỡng điểm sàn tối thiểu đối với phương thức xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT. Cụ thể, thí sinh phải có tổng điểm 3 môn thi theo tổ hợp xét tuyển đạt từ 15 điểm trở lên theo thang điểm 30.

Bên cạnh đó, cánh cửa vào đại học cũng chính thức được mở rộng hơn cho khối giáo dục nghề nghiệp. Người dự tuyển có kết quả thi tốt nghiệp trung học nghề đạt ngưỡng do Bộ GD-ĐT công bố hàng năm sẽ được đăng ký xét tuyển vào đại học cùng nhóm ngành.

Tuy nhiên, các em phải đáp ứng điều kiện về học bạ: kết quả trung bình chung học tập 3 năm xếp loại giỏi trở lên nếu vào các ngành sư phạm, lĩnh vực sức khỏe, pháp luật; từ loại khá trở lên đối với các ngành đào tạo còn lại.

Xem đầy đủ dự thảo ở đây. Xem quy chế tuyển sinh hiện hành ở đây.

Dự thảo thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học và cao đẳng ngành giáo dục mầm non đang đặt ra thay đổi đáng kể khi giới hạn mỗi cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Đáng chú ý, mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo chỉ được áp dụng một phương thức, không tính xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển, qua đó thu hẹp rõ rệt khả năng kết hợp nhiều nguồn dữ liệu đầu vào. Điều kiện mỗi phương thức phải “bảo đảm cơ hội cho tất cả các thí sinh tham gia xét tuyển” có thể trở thành rào cản đối với các kỳ thi riêng. Các kỳ thi đánh giá năng lực của đại học quốc gia, đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội, cùng kỳ thi riêng của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng đều khó đáp ứng tiêu chí bao phủ toàn bộ thí sinh. Chẳng hạn, kỳ thi đánh giá năm 2026 của Bộ Công an có 23.000 thí sinh, trong khi cả nước có hơn 1 triệu học sinh lớp 12. Theo cách hiểu từ dự thảo, hai phương thức hiện đáp ứng yêu cầu về cơ hội tiếp cận rộng rãi là xét học lực 6 học kỳ THPT đối với thí sinh đại trà và sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT. Ngay cả xét học bạ dành riêng cho học sinh trường chuyên cũng có thể không phù hợp vì tạo điều kiện tham gia khác biệt giữa các nhóm thí sinh. Nếu được ban hành theo hướng này, quy định sẽ làm giảm vai trò của các kỳ thi riêng trong tuyển sinh, đồng thời buộc cơ sở đào tạo lựa chọn một công cụ đánh giá chủ đạo cho từng ngành. Dự thảo cũng quy định thí sinh xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT phải đạt tối thiểu 15 điểm cho tổng 3 môn theo thang điểm 30. Với người tốt nghiệp trung học nghề, cơ hội xét tuyển đại học cùng nhóm ngành được mở ra nếu đạt ngưỡng do Bộ GD-ĐT công bố hằng năm. Tuy nhiên, nhóm này phải có kết quả học tập 3 năm loại giỏi khi đăng ký ngành sư phạm, sức khỏe, pháp luật và từ loại khá đối với các ngành còn lại, cho thấy chủ trương mở rộng đầu vào vẫn đi kèm yêu cầu kiểm soát chất lượng.