Đại hội XIV của Đảng đánh dấu bước chuyển mang tầm chiến lược khi xác định công tác đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” bên cạnh an ninh và quốc phòng.
Thực tiễn sinh động của đời sống chính trị nước nhà đang chứng minh đây là tư duy lãnh đạo sắc bén, đáp ứng đúng yêu cầu phát triển và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Nhìn vào bức tranh đối ngoại gần đây, chủ trương ấy được hiện thực hóa bằng những bước đi bài bản, quyết liệt.
Trước hết, Đảng và Nhà nước ta luôn dành ưu tiên cao nhất cho quan hệ với các nước láng giềng chiến lược, trong đó quan hệ với Lào và Campuchia tiếp tục được củng cố trên nền tảng tin cậy chính trị và hợp tác quốc phòng, an ninh.
Ngày 14/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Lào và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia. Cùng ngày, cuộc gặp thường niên giữa ba Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam-Lào-Campuchia lần thứ 10 diễn ra tại Hà Nội, tiếp nối cơ chế được thiết lập từ năm 2012.
Điều quan trọng là phải đưa sự tin cậy chính trị thành kết quả hợp tác cụ thể. Với Lào, yêu cầu đặt ra là biến tinh thần “gắn kết chiến lược” thành những công trình, dự án và lợi ích cụ thể. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định Việt Nam “luôn dành ưu tiên cao nhất cho quan hệ Việt Nam-Lào.”
Tinh thần ấy không chỉ thể hiện tình cảm và trách nhiệm đối với một mối quan hệ đặc biệt, mà còn cho thấy sự nhất quán trong đường lối đối ngoại là coi trọng các quan hệ có ý nghĩa chiến lược, giữ vững lòng tin, tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau và cùng hướng tới hòa bình, phát triển.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng đã đề nghị đẩy nhanh các dự án kết nối giao thông như đường bộ cao tốc Hà Nội-Vientiane, dự án đường sắt Vientiane-Vũng Áng, các dự án kết nối năng lượng, sớm triển khai dự án Trường Đại học Hữu nghị Lào-Việt.
Với Campuchia, hợp tác cũng phải gắn chặt với lợi ích thiết thực giữa hai nước. Tăng cường chia sẻ thông tin, hỗ trợ nhau giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh mỗi nước; nâng cao hiệu quả phối hợp quản lý, bảo vệ đường biên giới, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác phân giới, cắm mốc và kết nối hạ tầng tiếp tục được đặt ra cùng với mục tiêu phát triển thương mại hai chiều.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đề nghị hai bên phối hợp thúc đẩy kết nối hai nền kinh tế, phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt 20 tỷ USD.
Hợp tác còn được kiểm chứng bằng những khả năng cùng nhau hành động trước những thách thức chung. Điểm đáng chú ý là quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với Lào và Campuchia không chỉ là trao đổi đoàn, khẳng định tình hữu nghị hay thống nhất nhận thức.
Quân đội ba nước Việt Nam-Lào-Campuchia đã tổ chức diễn tập chung về phòng thủ dân sự, thực hành phối hợp ứng phó thảm họa siêu bão, cứu người vùng ngập lụt, triển khai bệnh viện dã chiến, cứu hộ công trình sập đổ và ứng phó sự cố hóa chất nguy hiểm.
Những hoạt động ấy trực tiếp kiểm nghiệm khả năng chỉ huy, hiệp đồng, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Từ nền tảng láng giềng, đối ngoại Việt Nam tiếp tục mở rộng không gian hợp tác với các đối tác lớn và vị thế đối ngoại của Việt Nam cũng ngày càng vươn xa trên trường quốc tế.
Một trong những hướng đi quan trọng được Đảng, Nhà nước xác định là mở rộng hợp tác với những đối tác có tiềm lực về công nghệ, tài chính, thị trường và kinh nghiệm quản trị.
Tại cuộc tiếp các Đại sứ, Đại biện Liên minh châu Âu mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh Việt Nam là nước Đông Nam Á đầu tiên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với EU. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư, thị trường xuất khẩu lớn thứ ba và thị trường nhập khẩu lớn thứ năm của Việt Nam.
Quan hệ Việt Nam-Luxembourg lại càng cho thấy tiềm năng hợp tác cần được khai thác bằng những lĩnh vực cụ thể. Luxembourg hiện có 68 dự án FDI còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký khoảng 2,79 tỷ USD; vốn bình quân đạt khoảng 41 triệu USD mỗi dự án, gấp 3,5 lần mức bình quân chung.
Tuy số lượng còn khiêm tốn nhưng quy mô dự án lớn, tập trung vào những lĩnh vực Việt Nam đang quan tâm thúc đẩy, trong đó có thông tin truyền thông, công nghiệp chế biến, chế tạo.
Đây cũng là điểm đáng chú ý để Việt Nam tăng cường hợp tác trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng, đồng thời cụ thể hóa thành các chương trình hành động cụ thể, nhất là các lĩnh vực tài chính bền vững, thị trường vốn, quản lý quỹ, fintech, đào tạo và nâng cao năng lực, quản lý giám sát khu vực tài chính-ngân hàng.
Trong lĩnh vực khoa học-công nghệ, việc thúc đẩy hợp tác với Tập đoàn Pasqal của Pháp về điện toán lượng tử cho thấy đối ngoại đang mở đường cho những lĩnh vực phát triển mới.
Pasqal đang phối hợp với Tập đoàn FPT của Việt Nam và mong muốn nhanh chóng triển khai các chương trình hợp tác về điện toán đám mây lượng tử, tạo điều kiện để các tổ chức nghiên cứu và trường đại học tiếp cận công nghệ này.
Tập đoàn Pasqal khẳng định sẽ thúc đẩy hợp tác với Chính phủ và các ngành công nghiệp Việt Nam để đưa những kết quả nghiên cứu về công nghệ lượng tử vào thực tiễn.
Cơ hội hợp tác không chỉ nằm ở cấp quốc gia mà còn mở ra ở ngay các địa phương. Đơn cử như thành phố Cần Thơ sau khi hợp nhất đơn vị hành chính với quy mô diện tích khoảng 6.360 km2, dân số khoảng 4,2 triệu người đã đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản, may mặc và nông sản sang Italia ở mức 3,4 triệu USD trong 8 tháng năm 2026. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là thủy sản, may mặc, nông sản chế biến. Kim ngạch nhập khẩu là 2,1 triệu USD với các mặt hàng chủ yếu là vải, hóa chất và một số mặt hàng khác.
Đây là cơ sở để thành phố Cần Thơ tiếp tục kết nối doanh nghiệp, tăng cường xúc tiến thương mại với các đối tác Italia, từng bước khai thác hiệu quả hơn tiềm năng và lợi thế của mỗi bên; qua đó góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại ngày càng phát triển thực chất và bền vững.
Từ quan hệ láng giềng đến hợp tác với các đối tác lớn, điểm chung của đường lối đối ngoại mà Đảng, Nhà nước ta luôn nhất quán giữ vững độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.
Xác định đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” vì thế không chỉ là sự kế thừa truyền thống ngoại giao Hồ Chí Minh mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn thế.
Đó là chủ động nắm bắt thời cơ, mở rộng hợp tác, tranh thủ nguồn lực từ bên ngoài và chuyển các cam kết thành kết quả thực chất.
Khi đối ngoại thực sự gắn với lợi ích quốc gia và yêu cầu phát triển, những xung lực mới sẽ được tạo ra, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và bảo vệ Tổ quốc, đưa đất nước tiến lên./.
(TTXVN/Vietnam+)