Ông Lê Ngọc Hưng khi đương chức Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai - Ảnh: TTXVN
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra bổ sung vụ án xảy ra tại Công ty TNHH khoáng sản và luyện kim Việt Trung (VTM), tiếp tục đề nghị truy tố 31 bị can.
Ngoài những sai phạm trong hoạt động mua bán quặng sắt, cơ quan điều tra còn làm rõ cách các doanh nghiệp tìm người có quan hệ với lãnh đạo tỉnh Lào Cai để xin xuất khẩu quặng.
Một trong những người tham gia là Nguyễn Ngọc Khiêm, nguyên phó giám đốc một doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Ông Khiêm bị đề nghị truy tố về tội lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.
Nhận 100.000 USD, hứa giúp doanh nghiệp xin hạn ngạch xuất khẩu quặng sắt
Theo kết luận điều tra, năm 2019, Nguyễn Duy Nghiệp, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên xuất nhập khẩu nông sản An Bình, muốn mua quặng sắt của VTM để xuất khẩu.
Thông qua Lê Xuân Định, người có quan hệ với lãnh đạo VTM, ông Nghiệp tìm cách mua quặng với giá thấp hơn thị trường.
Tháng 3-2019, ông Định thỏa thuận chi cho Bùi Thanh Bình, khi đó là Tổng giám đốc VTM, 10.000 đồng mỗi tấn quặng. Sau đó, VTM ký hợp đồng bán 216.000 tấn quặng cho Công ty An Bình, trong đó thực hiện 95.000 tấn, trị giá khoảng 57 tỉ đồng.
Kết luận điều tra bổ sung xác định hợp đồng này gây thiệt hại tài sản nhà nước hơn 7,18 tỉ đồng. Đến tháng 12-2019, ông Định đưa cho ông Bình 1,8 tỉ đồng tại khu vực quán cà phê gần một khách sạn phố Phan Đình Phùng, Hà Nội.
Tuy nhiên, mua được quặng mới chỉ là bước đầu. Để xuất khẩu, Công ty An Bình còn phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH khoáng sản và luyện kim Việt Trung Bùi Thanh Bình (hàng trên, bìa trái) và một số bị can trong vụ án - Ảnh: Bộ Công an
Cuối tháng 10-2019, ông Nghiệp tiếp tục nhờ ông Định tìm người giúp xin hạn ngạch xuất khẩu. Biết Nguyễn Ngọc Khiêm có quan hệ thân quen với ông Nguyễn Văn Vịnh, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, ông Định đã tìm gặp và đề nghị ông Khiêm hỗ trợ.
Hai bên thỏa thuận chi phí xin hạn ngạch là 100.000 USD. Tháng 11-2019, ông Định đến trụ sở công ty của ông Khiêm đưa số tiền này.
Sau khi nhận tiền, ông Khiêm tìm gặp ông Nguyễn Văn Vịnh, đề nghị hỗ trợ để UBND tỉnh có văn bản gửi Bộ Công Thương, tạo điều kiện cho Công ty An Bình xuất khẩu quặng.
Theo kết luận điều tra, ông Vịnh nói Khiêm đến gặp ông Lê Ngọc Hưng, khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, và ông Đỗ Trường Giang, Giám đốc Sở Công Thương, để làm thủ tục.
Biết thân quen với bí thư, hai lãnh đạo đồng ý
Sau cuộc gặp ông Vịnh, Nguyễn Ngọc Khiêm lần lượt đến gặp ông Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang, nói rằng bí thư tỉnh ủy đã đồng ý về chủ trương cho Công ty An Bình xuất khẩu quặng.
Dù không nhận được chỉ đạo từ ông Vịnh, hai lãnh đạo tỉnh này vẫn đồng ý giải quyết đề nghị. Theo cơ quan điều tra, ông Hưng và ông Giang biết ông Khiêm có quan hệ thân quen với bí thư tỉnh ủy do thường đi cùng ông Vịnh trong các sự kiện của tỉnh.
Trước khi ra về, ông Khiêm đưa ông Hưng 100 triệu đồng và ông Giang 50 triệu đồng.
Cựu lãnh đạo Tổng công ty Thép Việt Nam phê duyệt gói thầu 160 triệu USD, thiệt hại hơn 532 tỉĐỌC NGAY
Đầu tháng 12-2019, ông Giang chỉ đạo Hoàng Văn Thuân, khi đó là Trưởng phòng kỹ thuật Sở Công Thương, và Trần Trọng Trang, chuyên viên của phòng, tham mưu thủ tục cho Công ty An Bình xuất khẩu quặng.
Theo cơ quan điều tra, các cán bộ này không kiểm tra thực tế nhu cầu quặng sắt trong nước và điều kiện xuất khẩu của doanh nghiệp nhưng vẫn dự thảo tờ trình để lãnh đạo sở ký, trình UBND tỉnh.
Sau đó, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lê Ngọc Hưng ký văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho Công ty An Bình xuất khẩu quặng. Ngày 20-12-2019, bộ chấp thuận cấp hạn ngạch xuất khẩu cho doanh nghiệp.
Khi việc xin hạn ngạch đạt kết quả, Lê Xuân Định tiếp tục đưa cho Nguyễn Ngọc Khiêm 4 tỉ đồng theo thỏa thuận phân chia lợi nhuận.
Cơ quan điều tra xác định sau khi đưa cho hai lãnh đạo tỉnh và sở tổng cộng 150 triệu đồng, Khiêm hưởng lợi cá nhân 3,85 tỉ đồng và 100.000 USD.
Đối với ông Nguyễn Văn Vịnh, cơ quan điều tra xác định cựu bí thư tỉnh không thỏa thuận nhận tiền từ Nguyễn Ngọc Khiêm, không chỉ đạo hay tác động đến Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang, đồng thời không biết hai người này thực hiện hành vi sai phạm. Vì vậy, không có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với ông Vịnh.
Khoản 250 triệu đồng được làm rõ trong kết luận bổ sung
Ngoài hai lần nhận tiền trên, tháng 1-2020, Nguyễn Ngọc Khiêm còn nhận 250 triệu đồng từ Lê Xuân Định khi Công ty An Bình bị tạm dừng xuất khẩu quặng.
Theo kết luận điều tra lần đầu, Định tiếp tục nhờ Khiêm hỗ trợ để doanh nghiệp được xuất khẩu trở lại.
Tuy nhiên, kết quả điều tra bổ sung xác định lần này Khiêm chỉ tìm hiểu nguyên nhân doanh nghiệp bị tạm dừng xuất khẩu, thông báo cho Định và hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục còn thiếu.
Cơ quan điều tra xác định Khiêm không liên hệ, tác động đến bất kỳ ai tại UBND tỉnh hoặc Sở Công Thương Lào Cai, kể cả Hưng và Giang.
Vì vậy, khoản 250 triệu đồng không được tính vào số tiền hưởng lợi từ hành vi lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi, nhưng vẫn bị xác định phải thu hồi.
Theo đó, thay vì mức hưởng lợi 4,1 tỉ đồng và 100.000 USD trong kết luận điều tra lần đầu, kết luận bổ sung xác định số tiền hưởng lợi của Khiêm là 3,85 tỉ đồng và 100.000 USD.
Hai cựu lãnh đạo tỉnh hưởng lợi hàng trăm triệu đồng
Không chỉ trường hợp Công ty An Bình, cơ quan điều tra xác định nhiều doanh nghiệp sau khi mua quặng của VTM đã tìm cách xin xuất khẩu để thu lợi nhuận cao hơn so với tiêu thụ trong nước.
Một số doanh nghiệp trực tiếp hoặc thông qua người trung gian tiếp cận lãnh đạo UBND tỉnh và Sở Công thương Lào Cai, đề nghị tạo điều kiện để có văn bản gửi Bộ Công Thương.
Theo kết luận điều tra, Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang đã đồng ý, chỉ đạo cấp dưới tham mưu thủ tục khi chưa kiểm tra đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Qua đó, các doanh nghiệp đưa tiền cảm ơn cho ông Hưng tổng cộng 355 triệu đồng, ông Giang 500 triệu đồng.
Cả hai tiếp tục bị đề nghị truy tố về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Đối với Lê Xuân Định, kết luận điều tra bổ sung xác định người này đã nhận từ Nguyễn Duy Nghiệp tổng cộng 10 tỉ đồng và 120.750 USD.
Sau khi chuyển tiền cho Nguyễn Ngọc Khiêm và Bùi Thanh Bình, ông Định được xác định hưởng lợi 3,95 tỉ đồng và 20.750 USD.
Ông Định và Nguyễn Duy Nghiệp cùng bị đề nghị truy tố về tội đưa hối lộ, liên quan khoản tiền 1,8 tỉ đồng đưa cho Bùi Thanh Bình để Công ty An Bình được mua quặng sắt với giá thấp hơn thị trường.
Cựu Tổng giám đốc Khoáng sản và luyện kim Việt Trung nhận hối lộ 62 tỉ, gây thiệt hại 500 tỉBán quặng sắt với giá thấp hơn thị trường, tạo điều kiện cho doanh nghiệp cung cấp than cốc, cựu Tổng giám đốc Công ty Khoáng sản và luyện kim Việt Trung Bùi Thanh Bình bị cáo buộc nhận hối lộ 62,2 tỉ đồng. Cơ quan điều tra xác định các hành vi liên quan đến ông Bình gây thiệt hại tài sản nhà nước hơn 494 tỉ đồng.