Mô hình kinh tế dựa vào xuất khẩu của Đức đang chịu sức ép ngày càng lớn từ cạnh tranh của Trung Quốc, chi phí năng lượng và lao động cao, cùng những rào cản hành chính.
Trước triển vọng tăng trưởng còn yếu, Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz đang tìm cách tạo động lực mới thông qua phát triển công nghệ cao, thúc đẩy đầu tư và hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp.
Theo báo chí Đức, sau 2 năm suy giảm, nền kinh tế hàng đầu châu Âu chỉ tăng trưởng 0,2% trong năm 2025. Xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 9,7%, trong khi xuất khẩu ô tô và linh kiện sang thị trường này giảm hơn 30%.
Giá năng lượng và chi phí lao động cao tiếp tục gây sức ép lên các doanh nghiệp. Dù triển vọng đã có dấu hiệu cải thiện, mức tăng trưởng dự báo 1,3% trong năm 2026 vẫn khá thấp so với giai đoạn trước đại dịch COVID-19.
Để tạo động lực mới, Chính phủ Đức xác định 6 lĩnh vực công nghệ ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử, vi điện tử, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và giao thông không phát thải.
Đức có thế mạnh về nghiên cứu và công nghệ công nghiệp, song còn hạn chế trong việc đưa các kết quả nghiên cứu ra thị trường. Trong khi Mỹ dẫn đầu về AI, Trung Quốc cũng nhanh chóng thu hẹp khoảng cách công nghệ.
Theo báo cáo công bố ngày 19/10 của sáng kiến Made for Germany, quy tụ 147 doanh nghiệp và nhà đầu tư, các công nghệ mới có thể thu hút tới 4.100 tỷ euro đầu tư vào năm 2035.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành tăng trưởng thực tế, Đức cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, tăng khả năng tiếp cận vốn và hỗ trợ những dự án công nghệ trong giai đoạn đầu nhiều rủi ro.
Hoạt động khởi nghiệp đang có dấu hiệu khởi sắc. Trong nửa đầu năm 2026, hơn 3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp được thành lập tại Đức, tăng 88% so với cùng kỳ năm trước, trong đó 1/3 tập trung vào AI. Đầu tư vốn mạo hiểm tăng 44%, đạt 5,8 tỷ euro.
Chi tiêu quốc phòng tăng cũng mở ra cơ hội cho các ngành sản xuất thiết bị bay không người lái, cảm biến và hệ thống liên lạc, những công nghệ có thể ứng dụng cả trong quân sự và dân sự.
Một số chuyên gia đề xuất thành lập các đặc khu kinh tế với cơ chế linh hoạt hơn để thu hút vốn, nhân lực và thúc đẩy phát triển công nghệ mới.
Dù vậy, Đức vẫn phải cạnh tranh với các đối thủ có chi phí năng lượng, nhân công thấp hơn và được hỗ trợ mạnh từ chính phủ.
Vì thế, thay vì tìm cách dẫn đầu trên toàn bộ chuỗi công nghệ, nước này được khuyến nghị tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế riêng, như thiết bị sản xuất chip tiên tiến và chất bán dẫn công suất.
Khả năng biến thế mạnh nghiên cứu thành sản phẩm thương mại sẽ là yếu tố then chốt quyết định triển vọng phục hồi của nền kinh tế Đức./.
(TTXVN/Vietnam+)