Duy trì cơ chế kiểm soát pháp lý với giao dịch tài sản giá trị lớn

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam, với các giao dịch về tài sản giá trị lớn, việc duy trì cơ chế kiểm soát pháp lý phù hợp có ý nghĩa quan trọng.

Chiều 15/10, tại tọa đàm “Công chứng - Thiết chế bảo đảm an toàn pháp lý trong kỷ nguyên số và môi trường đầu tư nước ngoài” diễn ra ở Bộ Tư pháp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam Đào Duy An nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại, đầu tư... hết sức quan trọng, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số, cải cách thể chế và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Duy trì cơ chế kiểm soát pháp lý với giao dịch tài sản giá trị lớn - 1 — Tọa đàm quốc tế diễn ra tại Bộ Tư pháp chiều 15/10 (Ảnh: Phùng Minh).

Công chứng với chức năng kiểm tra tính hợp pháp của giao dịch, xác định ý chí tự nguyện của các bên và phòng ngừa tranh chấp, là một thiết chế góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp cùng nhà đầu tư.

Theo ông An, các phương thức giao dịch điện tử đang mở ra những cơ hội đổi mới mạnh mẽ đối với hoạt động công chứng. Đặc biệt, với các giao dịch tài sản có giá trị lớn, việc duy trì cơ chế kiểm soát pháp lý phù hợp ngay từ thời điểm xác lập giao dịch có ý nghĩa quan trọng.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã trao đổi, làm rõ nhiều vấn đề trọng tâm như sự cần thiết của công chứng trong bảo đảm an toàn pháp lý, phòng ngừa tranh chấp, nhất là với giao dịch có giá trị lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mối quan hệ giữa công chứng và dữ liệu số, kinh nghiệm quốc tế về công chứng điện tử... cũng được đưa ra thảo luận.

Duy trì cơ chế kiểm soát pháp lý với giao dịch tài sản giá trị lớn - 2 — Cả nước hiện có hơn 3.700 công chứng viên (Ảnh minh họa: IT).

Cả nước hiện có hơn 3.700 công chứng viên. Từ ngày 1/1/2027, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng có hiệu lực thi hành.

Một trong những nội dung quan trọng của luật là sửa đổi quy định về giao dịch phải công chứng nhằm thu hẹp phạm vi các giao dịch này.

Cụ thể, quy định mới giúp giảm trực tiếp 6 loại giao dịch phải công chứng đang được quy định trong các nghị định của Chính phủ, gồm: Văn bản ủy quyền của người đã xuất cảnh cho người khác đứng tên mua nhà ở thuộc tài sản công; hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng kinh doanh bất động sản; văn bản thỏa thuận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các đồng sở hữu; văn bản ủy quyền giải quyết thi hành án liên quan đến tài sản khi người phải thi hành án đã xuất cảnh; văn bản ủy quyền thực hiện quyền khiếu nại; hợp đồng chuyển nhượng Văn phòng Thừa phát lại.

Quy định này nhằm tăng số lượng giao dịch được công chứng tự nguyện theo yêu cầu, tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân.

Với thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản, luật sửa đổi thay cụm từ “giao dịch về bất động sản” bằng cụm từ “giao dịch có đối tượng là bất động sản”, để làm rõ loại giao dịch cần thực hiện công chứng theo thẩm quyền địa hạt, thu hẹp phạm vi các giao dịch cần thực hiện.

Tại tọa đàm diễn ra ở Bộ Tư pháp chiều 15/10, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam Đào Duy An nhấn mạnh vai trò thiết yếu của công chứng trong bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế và đầu tư. Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, thiết chế công chứng tiếp tục thực hiện chức năng kiểm tra tính hợp pháp, xác định ý chí tự nguyện của các bên nhằm phòng ngừa tranh chấp. Đặc biệt, việc duy trì cơ chế kiểm soát pháp lý phù hợp ngay từ thời điểm xác lập đối với tài sản giá trị lớn mang ý nghĩa then chốt để bảo vệ quyền lợi của người dân cùng doanh nghiệp. Hiện nay cả nước có hơn 3.700 công chứng viên đang hoạt động trong bối cảnh các phương thức điện tử mở ra nhiều cơ hội đổi mới. Các đại biểu tại tọa đàm đã thảo luận sâu về mối quan hệ giữa công chứng và dữ liệu số, cùng kinh nghiệm quốc tế về triển khai công chứng điện tử. Những cải cách này hướng tới việc giảm thiểu rủi ro pháp lý, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị giao dịch trong môi trường số hóa. Đáng chú ý, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 sẽ thu hẹp phạm vi các giao dịch bắt buộc phải công chứng. Quy định mới giảm trực tiếp 6 loại giao dịch bắt buộc vốn đang nằm trong các nghị định của Chính phủ, qua đó mở rộng diện công chứng tự nguyện theo yêu cầu và cắt giảm chi phí tuân thủ cho xã hội. Đồng thời, luật chuẩn hóa khái niệm "giao dịch có đối tượng là bất động sản" thay cho "giao dịch về bất động sản" nhằm xác định rõ thẩm quyền công chứng theo địa hạt.