Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo an ninh lương thực toàn cầu tiếp tục đối mặt với những rủi ro gia tăng, khi xung đột, gián đoạn thương mại và áp lực giá cả diễn ra trong bối cảnh hiện tượng El Niño mạnh đe dọa sản xuất nông nghiệp tại nhiều khu vực.
Trong tuyên bố sau cuộc họp ngày 17/10 tại Bangkok (Thái Lan), Ủy ban Tiền tệ và Tài chính Quốc tế (IMFC), cơ quan tư vấn chính sách của IMF, nhận định các cuộc xung đột và căng thẳng thương mại leo thang có thể tiếp tục làm gián đoạn những tuyến vận tải quan trọng, đẩy giá hàng hóa lên cao và làm xấu đi tình hình an ninh năng lượng, lương thực.
Theo IMF, những cú sốc này đặc biệt bất lợi đối với các nền kinh tế nghèo, phụ thuộc nhập khẩu, vốn có nguồn lực tài chính hạn chế để hỗ trợ người dân trước biến động giá cả.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Thế giới đối mặt với “siêu El Nino” (Ảnh: Reuters).
Cảnh báo được đưa ra khi Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) đánh giá El Niño giai đoạn 2026-2027 có thể trở thành một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, với tác động kéo dài đến năm 2027 và có thể sang đầu năm 2028.
Theo phân tích của WFP, hiện tượng khí hậu này có nguy cơ đẩy thêm ít nhất 49 triệu người vào tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính tại 45 quốc gia được nghiên cứu vào cuối năm 2027. Nếu kịch bản xảy ra, số người đối mặt với tình trạng này trong nhóm quốc gia nói trên có thể tăng từ 225 triệu lên khoảng 274 triệu người, tương đương mức tăng 22%.
El Niño là hiện tượng nhiệt độ nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo tăng bất thường, làm thay đổi hoàn lưu khí quyển và lượng mưa trên phạm vi rộng.
Hiện tượng này có thể gây hạn hán tại một số vùng sản xuất nông nghiệp, trong khi những nơi khác đối mặt với mưa lớn và lũ lụt. Thiệt hại mùa màng, thiếu nước tưới và gián đoạn vận tải có thể làm giảm nguồn cung, đẩy giá thực phẩm tăng cao.
Áp lực đã xuất hiện trên thị trường hàng hóa quốc tế. Theo số liệu Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) công bố ngày 2/10, chỉ số giá lương thực thế giới tháng 9 đạt 136 điểm, tăng 1,5% so với tháng trước và 5,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, chỉ số giá ngũ cốc tăng 5,1% so với tháng 8 và tăng 17,2% so với cùng kỳ. Riêng chỉ số giá gạo quốc tế tăng 1,4% trong tháng 9.
FAO cho biết đà tăng giá không chỉ xuất phát từ lo ngại thời tiết bất lợi mà còn liên quan các gián đoạn vận tải, thương mại tại Biển Đen và Trung Đông.
Trước đó, IMF, Ngân hàng Thế giới (WB) và WFP cũng cảnh báo giá nhiên liệu, phân bón và chi phí vận tải gia tăng có thể tiếp tục đẩy giá thực phẩm lên cao, gây tác động nặng nề nhất đối với người nghèo và các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu lương thực.
WFP cho rằng các biện pháp ứng phó cần được triển khai trước khi thời tiết cực đoan gây thiệt hại lớn. Những giải pháp đang được áp dụng gồm hỗ trợ tài chính sớm cho hộ gia đình dễ bị tổn thương, cải thiện hệ thống cảnh báo và bảo vệ sản xuất nông nghiệp.
Đáng chú ý, WFP đánh giá mỗi USD đầu tư cho các biện pháp phòng ngừa sớm có thể giúp tiết kiệm từ 3 đến 7 USD chi phí tổn thất và ứng phó sau thiên tai.