Dự báo xâm nhập mặn ở miền Tây có khả năng xuất hiện sớm ngay từ tháng 12-2026 - Ảnh tư liệu
Ngày 17-10, bà Tạ Thị Hồng An, dự báo viên Phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết El Nino rất mạnh đã bắt đầu có tác động rõ rệt đến thời tiết nước ta.
Cụ thể trong tháng 9 và nửa đầu tháng 10, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 1-2 độ C. Trong nửa đầu tháng 10, có 59 trạm khí tượng quan trắc được nhiệt độ cao nhất ngày đạt và vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.
Chưa có dấu hiệu bão trên Biển Đông trong tháng 10
Dự báo trong thời gian tới, bà An cho biết El Nino sẽ còn duy trì cường độ rất mạnh tới tháng 1-2027, sau đó giảm dần và kéo dài tới đầu hè năm sau.
Với tác động của El Nino, dự báo từ nay đến hết tháng 10-2026, trên Biển Đông chưa có dấu hiệu bão hoạt động.
Bài học từ những đợt El Nino trước cho mùa hạn mặn 2027
El Nino rất mạnh gây hạn hán, thiếu nước ở vùng miền thế nào?
Còn tháng 11 và 12, dự kiến trên Biển Đông chỉ có khoảng 1-2 cơn và ít có khả năng ảnh hưởng đến đất liền của Việt Nam, thấp hơn so với trung bình các năm.
Từ nay đến hết năm, lượng mưa ở khu vực Trung Bộ cũng có xu hướng thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Mùa mưa ở các tỉnh Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng kết thúc sớm.
Vì vậy dòng chảy trên các sông khu vực miền Trung và miền Nam sẽ thấp hơn trung bình các năm, khiến cho xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long có khả năng đến sớm hơn và gay gắt hơn trung bình nhiều năm và cùng kỳ năm 2026.
Trong công văn gửi các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long ngày 16-10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đến giữa tháng 10, các hồ chứa thượng nguồn trên lưu vực sông Mekong đã tích được hơn 52 tỉ m³, đạt gần 80% tổng dung tích hữu ích thiết kế.
Dự báo nguồn nước từ nay đến cuối mùa lũ có xu thế giảm dần và dòng chảy về lưu vực sông Cửu Long trong mùa khô năm 2026 - 2027 dự báo thuộc nhóm năm ít nước.
Do đó xâm nhập mặn có khả năng xuất hiện sớm ngay từ tháng 12-2026, ở mức cao hơn trung bình nhiều năm từ 10 - 20km trên các cửa sông của lưu vực.
Dự báo tác động của El Nino rất mạnh đến trồng trọt, nước sinh hoạt cho người dân ở miền Tây - Nguồn: Bộ NN&MT, đồ họa AI
Không chờ đến khi xảy ra thiếu nước mới tiết giảm sử dụng
Để chủ động phòng ngừa, giảm thiểu tối đa nguy cơ thiếu nước, bộ đề nghị các tỉnh thành Đồng Tháp, Vĩnh Long, Tây Ninh, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau rà soát, cập nhật và tổ chức thực hiện phương án cấp nước an toàn theo các kịch bản nguồn nước đối với các công trình cấp nước tập trung.
Chuẩn bị các phương án tích trữ, cấp nước dự phòng cho các khu vực đô thị, các khu vực có nguy cơ cao thiếu nước vùng ven biển, vùng cù lao và bán đảo Cà Mau.
Đồng thời rà soát lập danh sách các hồ thủy lợi và các hồ chứa khác có khả năng khai thác, bổ sung nguồn nước để cấp cho sinh hoạt các hồ ÔtukSa, Ô Tà Sóc, Soài So, Ông Thoại, Vị Thủy, Kênh Lấp, U Minh, Rạch Giá, Láng Thé, Lạc Địa.
Bộ lưu ý các tỉnh đôn đốc khẩn trương hoàn thành hệ thống chuyển nước liên vùng, tiếp nhận nguồn nước thô từ công trình trạm bơm nước thô Nhà máy nước Đồng Tâm và hoàn thành công trình hồ trữ nước Dương Đông 2 tại đặc khu Phú Quốc tỉnh An Giang.
Bộ cũng đề nghị các tỉnh xây dựng, cập nhật phương án điều tiết nước để ứng phó El Nino cho mùa khô năm 2026-2027, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và nhu cầu sử dụng cho người dân.
Trong đó đề xuất phương án điều tiết riêng cho các khu vực cuối hệ thống, ven biển và các vùng thuộc hệ thống Nam Măng Thít, Bắc Bến Tre, Nam Bến Tre và khu vực có nguy cơ thiếu nguồn bổ cập nước ngọt.
Đề xuất phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, bố trí thời vụ sản xuất tại các khu vực có nguy cơ cao thiếu nước, xâm nhập mặn như khu vực bắc Cà Mau, Long Phú - Tiếp Nhật, khu vực Gò Công, vùng mặn - ngọt thuộc hệ thống thủy lợi Nam Mang Thít.
Cùng với đó phải thực hiện tích trữ nước ngọt trong các hệ thống kênh, hồ, ao, ô bao để cấp nước trong mùa khô cho các vùng trồng cây ăn trái tập trung, cây nông nghiệp có giá trị cao tại các tỉnh thành Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, đặc biệt các vùng trồng cây ăn quả "mẫn cảm" với mặn như sầu riêng, hoa kiểng.
Đồng thời rà soát kế hoạch sản xuất nông nghiệp, điều chỉnh lịch xuống giống vụ đông xuân và hè thu để tránh thời kỳ xâm nhập mặn tăng cao, thiếu hụt nguồn nước ngọt và cắt giảm diện tích gieo trồng tại khu vực không bảo đảm nguồn nước.
El Nino rất mạnh, bão ít hơn, miền Trung có thể thiếu mưa ngay giữa mùa mưaDự báo do ảnh hưởng của El Nino rất mạnh, bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và đổ bộ vào nước ta có thể ít hơn và ở Trung Bộ có khả năng thiếu hụt mưa giữa mùa mưa.