Các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đang tìm cách đạt thỏa thuận trước cuối năm 2026 về khoản vay trị giá khoảng 45 tỷ euro dành cho Ukraine nhằm đáp ứng nhu cầu tài chính và tăng cường năng lực phòng thủ của nước này trong năm 2027.
Tuy nhiên, Séc và Slovakia không muốn tham gia cơ chế tài chính mới, theo thông tin do trang Politico đăng tải ngày 26/10 (giờ Prague), dẫn các nguồn tin ngoại giao và quan chức EU.
Theo phóng viên TTXVN tại Prague, phương án đang được xem xét là huy động vốn trên thị trường tài chính, sử dụng ngân sách hiện hành của EU làm cơ sở bảo đảm cho khoản vay. Đây được đánh giá là một trong những phương án khả thi để hỗ trợ Ukraine trong bối cảnh nhu cầu tài chính tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể và quy mô cuối cùng của gói hỗ trợ vẫn chưa được quyết định.
Các nhà lãnh đạo EU dự kiến thảo luận vấn đề này tại cuộc họp ngày 26/11 tới, sau khi Ủy ban châu Âu trình các phương án.
Lập trường của Séc và Slovakia tiếp nối việc hai nước này không tham gia cơ chế cho vay 90 tỷ euro dành cho Ukraine trong giai đoạn 2026-2027, được EU nhất trí vào tháng 12/2025.
Theo Cơ quan Nghiên cứu của Nghị viện châu Âu, khoản vay trước đó được huy động thông qua việc EU vay vốn trên thị trường tài chính, với ngân sách EU làm bảo đảm; Séc, Slovakia và Hungary không phải gánh các nghĩa vụ tài chính liên quan theo cơ chế hợp tác tăng cường.
Theo cơ chế này, một nhóm quốc gia thành viên có thể tiến hành hợp tác trong khuôn khổ EU mà không buộc tất cả các nước cùng tham gia. Tuy nhiên, đối với khoản vay mới trị giá 45 tỷ euro, các điều kiện pháp lý và tài chính vẫn cần được thảo luận.
Việc Séc và Slovakia không muốn tham gia không đồng nghĩa với việc hai nước có thể tự động ngăn các quốc gia khác triển khai một cơ chế đáp ứng các quy định của EU.
Nhu cầu hỗ trợ mới xuất phát từ tình hình chiến sự kéo dài và áp lực chi tiêu quốc phòng của Ukraine.
Trong tháng 10/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đề nghị các đối tác cung cấp thêm 70 tỷ euro cho năm 2027. Nếu được thông qua ở mức dự kiến, khoản vay 45 tỷ euro sẽ đáp ứng khoảng 2/3 số tiền Kiev đề xuất. EU đồng thời tìm cách huy động thêm đóng góp từ Anh và Canada.
Một số nước thành viên cũng tiếp tục đề xuất sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa tại châu Âu, song Bỉ vẫn phản đối phương án này do những lo ngại liên quan.
Theo Politico, tranh luận về khoản vay Ukraine còn có thể ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán ngân sách dài hạn của EU giai đoạn 2028-2034.
Một số nước ủng hộ Ukraine cảnh báo có thể xem xét lại mức độ ủng hộ các đề xuất tăng ngân sách dành cho chính sách gắn kết, vốn hỗ trợ phát triển các khu vực và giảm chênh lệch kinh tế giữa các nước thành viên, nếu những quốc gia hưởng lợi từ nguồn quỹ này không chia sẻ gánh nặng hỗ trợ Kiev.
Tuy nhiên, một số nhà ngoại giao EU cũng cảnh báo việc gắn hỗ trợ Ukraine với ngân sách dành cho các chính sách nội khối có thể gây khó khăn cho quá trình đàm phán, bởi nhiều quốc gia thành viên phụ thuộc đáng kể vào nguồn quỹ gắn kết. EU vì vậy phải tìm cách cân đối giữa nhu cầu hỗ trợ Ukraine và việc duy trì nguồn lực cho các chương trình phục vụ người dân trong khối./.
(TTXVN/Vietnam+)