Gần 25.000 trẻ em đã được tiêm vaccine tay chân miệng sau 5 ngày ra mắt

Giải “cơn khát” phòng bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu

Theo Hệ thống Tiêm chủng VNVC, gần 25.000 mũi vaccine phòng tay chân miệng đã được tiêm an toàn cho trẻ tại gần 300 trung tâm trên toàn quốc chỉ sau 5 ngày triển khai. Nhiều gia đình đưa con đi tiêm ngay trong ngày đầu vaccine có mặt tại Việt Nam, trong đó có những trẻ từng mắc tay chân miệng, thậm chí từng phải nhập viện điều trị nhiều lần.

Hơn 80% phụ huynh chủ động đặt giữ đủ phác đồ cho con, cho thấy sự quan tâm lớn đối với căn bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ, có thể tái mắc và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Tại TPHCM, chị Bảo Ngọc, 32 tuổi, đưa con trai 4 tuổi tiêm vaccine tại VNVC Phạm Văn Chiêu (phường Gò Vấp). Chị cho biết, khi một tuổi, bé từng mắc tay chân miệng nặng, suy tim phổi do EV71, phải lọc máu, can thiệp ECMO tại Bệnh viện Nhi đồng 1.

“Nhìn con chuyển nặng rất nhanh mà mình bất lực, thực sự ám ảnh. Bệnh có thể tái nhiễm, vì vậy khi biết đã có vaccine, tôi gần như không chần chừ, đưa con đi tiêm ngay”, chị Ngọc chia sẻ.

Trước nhu cầu tăng cao, VNVC huy động nguồn lực trên toàn hệ thống với hơn 12.000 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế; hệ thống kho lạnh, dây chuyền lạnh và xe lạnh đạt chuẩn GSP với năng lực bảo quản hơn 400 triệu liều vaccine cùng thời điểm và vận chuyển liên tục đến các địa phương.

Các trung tâm tăng cường nhân sự, mở rộng khu vực tiêm, kéo dài thời gian phục vụ, làm việc xuyên trưa để tiếp nhận lượng lớn trẻ đến tiêm, đồng thời vẫn đảm bảo các yêu cầu tiêm chủng an toàn.

Thành tựu nghiên cứu kéo dài hơn 15 năm

Các dữ liệu về nghiên cứu và triển khai thực tế vaccine được các chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật tại hội thảo “Kỷ nguyên mới trong phòng ngừa tay chân miệng do EV71” do VNVC và Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) tổ chức tại Việt Nam mới đây. Vaccine này là thành quả của hơn 15 năm nghiên cứu.

Gắn bó hàng chục năm với công tác điều trị các ca tay chân miệng nặng tại Việt Nam, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Hội Truyền nhiễm TPHCM, cho biết vaccine phòng tay chân miệng là giải pháp được giới y khoa mong đợi trong nhiều năm. Bác sĩ vui mừng khi Việt Nam đã có vaccine phòng bệnh và VNVC chính thức triển khai tiêm cho trẻ trên toàn quốc.

Theo bác sĩ Khanh, tay chân miệng có thể do nhiều loại Enterovirus gây ra, nhưng EV71 đặc biệt đáng lo ngại do có tính hướng thần kinh mạnh, liên quan nhiều trường hợp bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch và tử vong ở trẻ nhỏ. Trong khi đó, các biểu hiện nhiễm EV71 ở trẻ có thể không rầm rộ, dễ nhầm lẫn với những bệnh thông thường khác, dẫn đến điều trị muộn, tăng nguy cơ biến chứng.

“Nhiều năm qua, chứng kiến nhiều trẻ nhập viện và chuyển nặng rất nhanh, chỉ trong vài giờ đã rơi vào nguy kịch, các bác sĩ điều trị luôn chịu áp lực rất lớn. Đây là lý do vì sao việc phát triển vaccine nhắm đến tác nhân gây bệnh nặng nhất EV71 thay vì ngăn ngừa tất cả chủng virus gây tay chân miệng”, bác sĩ Khanh phân tích.

GS.BS Li-Min Huang, chuyên gia bệnh truyền nhiễm nhi khoa quốc tế, cho biết vaccine phòng tay chân miệng là thành quả của hơn 15 năm nghiên cứu. Trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 quy mô lớn, gần 2.500 trẻ em Việt Nam tham gia, chiếm 82,9% tổng số đối tượng nghiên cứu. Trung tâm thử nghiệm lâm sàng Viện Pasteur TPHCM là đơn vị phối hợp triển khai nghiên cứu tại Việt Nam, đóng góp nguồn dữ liệu khoa học quan trọng để đánh giá hiệu quả của vaccine trên chính trẻ em Việt Nam.   

“Kết quả được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet cho thấy hiệu lực bảo vệ của vaccine đạt 96,8% và ghi nhận hiệu quả 100% trong phòng nhập viện do EV71 ở trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi và trẻ nhỏ. Vaccine cũng cho thấy khả năng bảo vệ trước nhiều kiểu gen EV71.

Hiệu quả nghiên cứu tiếp tục được củng cố bằng dữ liệu thực tế tại nơi có điều kiện dịch tễ tương đồng tại Việt Nam với hơn 600.000 liều được sử dụng đến tháng 9/2026. Từ khi triển khai vaccine năm 2023, CDC địa phương báo cáo không có ca mắc tay chân miệng nặng do EV71 trong giai đoạn 2024-2026, củng cố hiệu quả của vaccine khi được đưa vào sử dụng trong thực tế”, GS.BS Li-Min Huang cho biết.

Tại Việt Nam, 9 tháng đầu năm ghi nhận gần 100.000 ca tay chân miệng, tăng khoảng 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Các bệnh viện nhi tuyến cuối ghi nhận nhiều trẻ bệnh nặng, nguy kịch, phải thở máy, lọc máu, một số trường hợp tử vong do biến chứng.

Trong bối cảnh bệnh vẫn lưu hành và EV71 được ghi nhận chiếm ưu thế trong các trường hợp nặng, việc vaccine phòng tay chân miệng lần đầu được triển khai tại Việt Nam giúp mở thêm một biện pháp phòng bệnh chủ động cho trẻ nhỏ.