Dự án đề ra mục tiêu giải quyết mâu thuẫn giữa sinh kế và bảo tồn bằng cách tìm kiếm và phát triển các mô hình sinh kế bền vững, ít gây ảnh hưởng đến tài nguyên Vườn quốc gia Tràm Chim.
Về lâu dài, dự án góp phần nâng cao nhận thức, chuyển đổi sinh kế bền vững kết hợp du lịch trải nghiệm và học tập cộng đồng, từ đó góp phần trực tiếp vào công tác bảo tồn đa dạng sinh học của Vườn quốc gia Tràm Chim.
Sau 1 năm triển khai dự án, Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp phối hợp các đơn vị hỗ trợ người dân vùng đệm Vườn quốc gia Tràm Chim thực hiện các sinh kế phù hợp; tập trung hỗ trợ các hộ gia đình tại 4 xã: Tràm Chim, Tam Nông, Phú Thọ và An Hòa.
Tiêu biểu có các mô hình nuôi cá linh; chất chà chuột; chất chà cá kết hợp khai thác thủy sản. Người dân được hỗ trợ kinh phí mua ngư cụ (câu, lưới, lợp, lờ...) và thức ăn, men vi sinh khoáng chất.
Qua chương trình, đã tập huấn cho hơn 100 nông dân kỹ năng làm du lịch trải nghiệm, kỹ thuật khai thác và bảo tồn nguồn lợi thủy sản, nâng cao năng lực số cho nông dân. Ngoài ra, chương trình còn thu hút nhiều lượt du khách tham gia trải nghiệm, tạo thêm thu nhập cho người dân.
Dự án được Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp phê duyệt và được tài trợ bởi Quỹ Môi trường toàn cầu thông qua Chương trình tài trợ các dự án nhỏ (GEF SGP) của UNDP.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi, Trưởng Ban Chương trình Phát triển Liên hợp quốc, Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu cho rằng, phát triển sinh kế gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản đem lại lợi ích kép, cho nên cơ chế phối hợp rất quan trọng, nếu không cẩn thận sẽ dễ mang tính hình thức.
Nhìn từ góc độ du lịch, dự án này tạo hiệu quả du lịch ra sao, về hiệu quả kinh tế người dân được thụ hưởng như thế nào? Cần có đánh giá các kết quả cụ thể để thu hút nhà đầu tư cho giai đoạn tiếp theo.
“Chúng ta cần đánh giá kỹ tính ổn định và duy trì kết quả, những tác động tích cực đến hệ sinh thái, sau đó ra được một mô hình chung nhằm thúc đẩy các bên cùng bắt tay tạo ra mô hình sinh kế bền vững. Nếu dự án hoàn thành được tất cả mục tiêu, đưa ra được các đánh giá tác động tích cực, có thể đề xuất thêm giai đoạn tới", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi nhấn mạnh.
Vườn quốc gia Tràm Chim là vùng đất ngập nước đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười, sở hữu hệ sinh thái đa dạng và tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá cần được bảo tồn nghiêm ngặt. Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp Phạm Văn Toàn đánh giá, việc triển khai dự án du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại vùng đệm đã mang lại những kết quả tích cực.
Dự án không chỉ giúp người dân địa phương nâng cao kỹ năng làm du lịch, cải thiện đời sống từ các hoạt động trải nghiệm truyền thống (như giăng lưới, dỡ chà, đánh bắt thủy sản hợp pháp) mà còn trực tiếp góp phần giảm áp lực khai thác lên vùng lõi của Vườn quốc gia.
Ông Phạm Văn Toàn đề nghị thời gian tới, tiếp tục củng cố, phát triển các tổ du lịch cộng đồng; kết nạp thêm thành viên và đa dạng hóa các mô hình trải nghiệm du lịch sinh thái gắn với văn hóa sông nước.
Trong giai đoạn tiếp theo nếu dự án được tiếp tục triển khai, Ban Điều hành dự án phối hợp chặt chẽ với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền các xã vùng đệm để hoàn thiện sản phẩm du lịch.
Đồng thời, trên cơ sở thành công của giai đoạn 1, Ban Điều hành chủ động nghiên cứu đề xuất triển khai giai đoạn 2 nhằm nâng tầm mô hình, phù hợp các nghị quyết phát triển du lịch của tỉnh.
HỮU NGHĨA