Thông tin với Dân trí, nhiều hộ nông dân tại thủ phủ chăn nuôi Đồng Nai cho biết, tình hình của các trại heo hiện nay rất khó khăn khi giá heo hơi phổ biến chỉ còn 46.000-48.000 đồng/kg. Riêng heo quá lứa do tiêu thụ chậm, tích nhiều mỡ, chất lượng thịt thấp... chỉ được mua quanh mức giá 45.000 đồng/kg.
Không chỉ tại miền Nam, giá heo hơi nhiều vùng chăn nuôi khác trên cả nước cũng giảm sâu. Tại Cần Thơ, giá heo hơi dao động từ 45.000-48.000 đồng/kg trong khi khu vực miền Trung giảm 1.000 đồng/kg, xuống còn 48.000 đồng/kg.
Giá heo hơi xuống thấp nhất trong nhiều năm
Anh Nguyễn Nam, hộ chăn nuôi tại phường Quy Nhơn (Gia Lai) chia sẻ, cách đây ba tuần, gia đình anh đã xuất bán lứa heo gồm 40 con với giá 52.000 đồng/kg. Nếu đợi đến thời điểm hiện tại, giá giảm chỉ còn 47.000-48.000 đồng/kg nhưng người chăn nuôi chờ mãi cũng không thấy thương lái đến hỏi mua.
“Sau 4 tháng nuôi, lãi được không bao nhiêu, nhưng bán được cũng nhẹ người”, anh Nam chia sẻ.

Giá heo hơi đã giảm xuống mức 47.000-48.000 đồng/kg khiến người chăn nuôi khó khăn hơn (Ảnh: Nam Bình).
Theo đó, anh Nam kể đã mua đàn heo giống này hồi giữa tháng 6 với giá 2,3 triệu đồng/con. Sau gần 4 tháng chăm sóc, mỗi heo tiêu tốn hơn 3,2 triệu đồng cho tiền cám, thêm khoảng 120.000 đồng tiền thuốc thú y và 100.000 đồng tiền điện nước phục vụ chuồng trại. Heo đạt trọng lượng bình quân 112,5kg/con. Với giá bán 52.000 đồng/kg, anh Nam đã thu về được 5,8 triệu đồng/con.
Sau khi trừ giá vốn, mỗi con heo anh Nam thu lợi nhuận được 80.000 đồng/con. Với đàn heo 40 con, anh Nam lời 3,2 triệu đồng sau gần 4 tháng.
“Đó là chưa tính lãi vay ngân hàng và tiền công chăm sóc. Nếu tính tiền công ở mức chỉ 5 triệu đồng mỗi tháng, coi như người chăn nuôi lỗ gần 15 triệu đồng”, anh Nam chia sẻ.
TS Nguyễn Quốc Đạt - Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam cho biết, nhiều năm qua, ngành chăn nuôi khẳng định vai trò trụ đỡ nền kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội. Tổng đàn heo của Việt Nam đứng thứ 5, sản lượng thịt thứ 6 và tiêu thụ thịt của Việt Nam cũng đứng thứ 4 thế giới. Tổng đàn heo cũng tăng từ 28 triệu con năm 2021 lên 31,5 triệu con trong năm 2025.

Biểu đồ biến động giá một số sản phẩm chăn nuôi ở Việt Nam giai đoạn 2020-2025 (Đồ họa: NV).
Người tiêu dùng Việt Nam cũng tăng mức sử dụng thịt heo qua từng năm. Theo thống kê, năm 2021, mức tiêu thụ thịt heo của người Việt là 42,9kg/người/năm. Mức này tăng lên 48,3kg/người/năm vào năm 2023 và tiếp tục tăng lên mức 52,9kg/người/năm vào năm 2025. Như vậy, chỉ sau 5 năm, mức tiêu thụ thịt heo bình quân đầu người đã tăng 10kg, tương đương mức tăng 23,3%.
Thế nhưng, người chăn nuôi lại đang ở tình cảnh không có lời, thậm chí nhiều người thua lỗ khi giá cám tăng cao, giá thu mua heo hơi lại thấp. Biểu đồ biến động giá một số sản phẩm chăn nuôi ở Việt Nam của TS Đạt cho thấy, giá thu mua heo hơi hiện nay đang ở mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua.
Muốn giảm lỗ, cần giảm chi phí giá thành
Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP Đồng Nai, giá thành sản xuất thịt heo hơi của Việt Nam hiện khoảng 55.000-58.000 đồng/kg tùy trại. Do đó, nếu giá heo hơi xuống dưới 50.000 đồng/kg, người chăn nuôi coi như lỗ nặng.
Ông Đoán cũng cho rằng, không chỉ giá thành cao hay giá thu mua thấp, người chăn nuôi hiện nay đối mặt nhiều thách thức khác như môi trường chăn nuôi nhiều mầm bệnh, phải cạnh tranh với thịt nhập giá thấp hay thói quen của người tiêu dùng dần đang thay đổi khi cởi mở hơn với các sản phẩm đông lạnh...
Do đó, ông Đoán cho rằng, người chăn nuôi cần tính toán lại quy trình sản xuất, tìm cách giảm chi phí, nâng cao năng suất và kiểm soát dịch bệnh. Nếu không cải thiện hiệu quả chăn nuôi, người nuôi sẽ gặp nhiều khó khăn khi giá heo hơi giảm, trong khi giá thức ăn và các chi phí đầu vào khó giảm tương ứng.
PGS.TS Lã Văn Kính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn Chăn nuôi cũng nhận định, các doanh nghiệp chăn nuôi heo quy mô lớn đang ngày càng mở rộng đầu tư trang trại. Trong khi đó, các trang trại vừa, nhỏ và hộ chăn nuôi nông dân ngày càng thu hẹp quy mô cũng như gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất. Lợi nhuận trên mỗi đơn vị sản phẩm của nhóm này cũng ngày càng giảm.
Theo ông Kính, cơ cấu giá thành chăn nuôi heo gồm thức ăn chiếm tỷ trọng lớn nhất, ở mức 65% tổng chi phí. Chi phí con giống và thuốc thú y, thuốc sát trùng, vắc xin cùng chiếm 10% mỗi khoản, trong khi công lao động và các chi phí khác chiếm 15%.
Do đó, vị này cho rằng, để giảm giá thành chăn nuôi, cần đẩy mạnh giảm chi phí thức ăn chăn nuôi thông qua hai hướng chính là tiết kiệm năng lượng và tối ưu lượng protein trong từng khẩu phần. Việc này cần có sự hỗ trợ chuyên sâu của cán bộ kỹ thuật, vốn là điều các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ khó có cơ hội tiếp cận.
Còn theo ThS Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM, các cơ sở chăn nuôi đang chịu nhiều sức ép từ đô thị hóa, chi phí đầu vào tăng, dịch bệnh và đầu ra thiếu ổn định.
Riêng TPHCM hiện có hơn 1,31 triệu con heo, 97.503 con trâu, bò, hơn 21 triệu con gia cầm và gần 40.000 con dê, cừu. Đáng chú ý, dù nông hộ chiếm hơn 72% số cơ sở chăn nuôi heo, nhóm này chỉ nắm giữ 3,2% tổng đàn, trong khi 247 trang trại lớn chiếm tới 76,4%.

Theo các chuyên gia, để giảm giá thành cho chăn nuôi heo, cần đẩy mạnh giảm chi phí thức ăn chăn nuôi (Ảnh: Nam Bình).
Theo ông Bảo, các cơ sở nhỏ gặp khó do quỹ đất thu hẹp, chi phí sản xuất tăng, giá bán biến động và ứng dụng công nghệ còn hạn chế. Liên kết tiêu thụ thiếu chặt chẽ khiến nhiều hộ phụ thuộc vào thương lái.
Để hỗ trợ người chăn nuôi, TPHCM triển khai các chính sách hỗ trợ vốn, nâng cấp hạ tầng, đổi mới công nghệ và phòng, chống dịch bệnh. Các cơ sở có thể tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ lãi suất, chứng nhận VietGAP, an toàn dịch bệnh và đầu tư hạ tầng dùng chung.
TPHCM đồng thời hỗ trợ vắc xin, công tiêm phòng cho nông hộ, trang trại nhỏ, thúc đẩy cải thiện chất lượng giống, cơ giới hóa và ứng dụng IoT, bản đồ số GIS, trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý đàn vật nuôi, giám sát dịch bệnh.
Bên cạnh đó, TPHCM khuyến khích phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã để người chăn nuôi mua chung vật tư, giảm chi phí, chuẩn hóa quy trình sản xuất và ký hợp đồng bao tiêu. TPHCM đặt mục tiêu trên 40% giá trị sản phẩm chăn nuôi được sản xuất thông qua các hình thức hợp tác, liên kết, qua đó giúp các cơ sở vừa và nhỏ ổn định đầu ra, nâng sức cạnh tranh và phát triển bền vững.