Sau những phiên rung lắc mạnh từ cuối tuần qua, khi có thời điểm giá vàng rơi thẳng xuống 3.880 USD/ounce, kim loại quý đang phục hồi trở lại. Tính tới sáng 4/11 (giờ Việt Nam), giá vàng ở mức 3.927 USD/ounce, chưa thể lấy lại vùng hỗ trợ 4.000 USD/ounce.
Nhiều nhà đầu tư ngỡ ngàng khi kim loại quý, vốn được xem là "hầm trú ẩn" hàng đầu trước lạm phát, lại bị bán tháo ồ ạt, bất chấp việc lợi suất trái phiếu hạ nhiệt và đồng USD suy yếu nhẹ.
Tính từ vùng đỉnh thiết lập hồi đầu năm, giá vàng đã bốc hơi khoảng 29% sau 9 tháng điều chỉnh liên tục.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Giá vàng đến nay đã giảm 29% so với đỉnh thiết lập cuối tháng 1 (Ảnh: Money Metals).
Nghịch lý bị ép bán giải chấp
Theo phân tích từ chuyên trang tài chính Money Metals, diễn biến lao dốc vừa qua thoạt nhìn rất khó hiểu nhưng bản chất nằm ở áp lực thanh khoản từ thị trường cổ phiếu. Khi nhóm cổ phiếu công nghệ trên sàn chứng khoán Mỹ bị xả hàng mạnh do kết quả kinh doanh kém khả quan và sức ép chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI), các nhà đầu tư lớn lập tức đối mặt với lệnh gọi bổ sung ký quỹ.
Để đáp ứng ngay lượng tiền mặt bù đắp khoản lỗ chứng khoán, họ buộc phải bán tài sản có tính thanh khoản cao nhất và đang sinh lời trong danh mục là vàng. Trao đổi với Reuters, chuyên gia phân tích tại Commerzbank cũng nhận định cú sụt giảm của nhóm công nghệ đã kích hoạt hoạt động bán tháo mang tính bắt buộc đối với các tài sản an toàn. Khi ngưỡng kỹ thuật 4.000 USD/ounce bị xuyên thủng, các lệnh bán tự động bằng thuật toán càng đẩy đà giảm sâu hơn.
Hiện tượng này từng diễn ra trong đợt hoảng loạn đầu đại dịch năm 2020 hay giai đoạn tháng 10/2008, khi vàng lao dốc cùng nhịp với thị trường cổ phiếu. Tuy nhiên, theo Money Metals, áp lực bán tháo để xoay tiền mặt thường diễn ra trong thời gian ngắn và lực cầu bắt đáy thường sớm quay lại khi thị trường dần ổn định.
Cú rơi 29% và phép so sánh năm 2008
Đợt điều chỉnh kéo dài 9 tháng qua đang khiến nhiều người liên tưởng tới cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Trả lời trên kênh The GoldSilver Show, ông Michael Oliver, nhà sáng lập kiêm chuyên gia phân tích trưởng tại Momentum Structural Analysis, đánh giá đợt giảm 29% hiện tại mang nhiều nét tương đồng với diễn biến năm 2008.
Chuyên gia này chỉ ra rằng vào năm 2008, giá vàng từng sụt tới 35% trong giai đoạn thị trường chứng khoán chao đảo và các quỹ thanh lý tài sản. Tuy nhiên, ngay sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tung ra gói nới lỏng định lượng (QE) đầu tiên, vàng đã nhanh chóng đảo chiều, lần lượt phá đỉnh cũ và thiết lập kỷ lục mới, trong khi chứng khoán phải mất thêm nhiều tháng mới tìm thấy đáy.
Theo phương pháp đo lường động lượng của ông Oliver, đợt sụt giảm hiện tại thực chất chỉ là một nhịp điều chỉnh trung hạn trong một xu hướng tăng giá dài hạn. Động lượng thị trường theo năm vẫn chưa bị phá vỡ. Ông cho rằng đợt điều chỉnh hiện nay đang tiến rất gần đến vùng đảo chiều, tương tự như giai đoạn kim loại quý tạo đáy bền vững hồi năm 2015 quanh vùng 1.050 USD/ounce.
Bên cạnh đó, ông Oliver lưu ý điểm khác biệt lớn giữa hai thời kỳ nằm ở cấu trúc nợ. Nếu khủng hoảng năm 2008 xuất phát từ nợ thế chấp nhà ở của khu vực tư nhân, thì hiện nay thị trường đang chịu sức ép từ nợ công tại Nhật Bản và châu Âu. Trái phiếu chính phủ vì thế không còn là nơi trú ẩn an toàn tuyệt đối, khiến dòng vốn lớn có xu hướng sớm tìm lại vàng và bạc.
Dòng tiền lớn âm thầm gom tài sản nào?
Một điểm đáng chú ý được ông Michael Oliver chia sẻ trên GoldSilver là động thái bất ngờ từ các quỹ quản lý tài sản tổ chức. Do quy định không được trực tiếp nắm giữ vàng vật chất hoặc hợp đồng tương lai trong các danh mục chỉ đầu tư cổ phiếu, các nhà quản lý này đang chuyển hướng gom mạnh cổ phiếu của các doanh nghiệp khai thác vàng quy mô hàng đầu thế giới, điển hình như Newmont hay Wheaton Precious Metals.
Dữ liệu lịch sử cho thấy chỉ số cổ phiếu mỏ vàng XAU chia cho giá một ounce vàng thường dao động quanh mức trung bình 25% trong các thập niên 1980, 1990 và 2000. Sau khi chạm đáy 4% vào năm 2015, tỷ lệ này hiện mới chỉ phục hồi lên khoảng 8%. Mức định giá này vẫn còn quá thấp so với mặt bằng lịch sử, mở ra dư địa tái định giá rất lớn cho nhóm cổ phiếu ngành khai khoáng.
Đối với kim loại bạc, sau khi phá vỡ ngưỡng kháng cự 50 năm để vọt lên kỷ lục gần 121 USD/ounce hồi đầu năm rồi rơi về vùng 64 USD/ounce và hiện giao dịch dưới 50 USD/ounce, ông Oliver nhận định giá bạc vẫn đang vận động trên vùng đỉnh cũ. Khi sản lượng khai thác nhiều năm liền không theo kịp nhu cầu công nghiệp và áp lực bán tháo qua đi, bạc hoàn toàn có thể bứt phá nhanh hơn vàng trong nhịp hồi phục tiếp theo.
Theo nhận định từ Money Metals, ngân hàng trung ương Mỹ hiện ở thế tiến thoái lưỡng nan giữa mục tiêu kiềm chế lạm phát và áp lực từ quy mô nợ khổng lồ của nền kinh tế. Nhìn lại lịch sử, khi buộc phải đưa ra lựa chọn, chính sách tiền tệ thường sẽ nghiêng về hướng nới lỏng để hỗ trợ thanh khoản hệ thống, yếu tố mang tính bệ đỡ vững chắc cho các kim loại quý trong dài hạn.