Từ 0h ngày 1/11, giá xăng trong nước đồng loạt giảm mạnh sau khi thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%. Cùng ngày, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT).
Đây là lần đầu tiên giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm sau khoảng 20 năm, nếu không tính các đợt giảm tiền điện để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn dịch Covid-19.
Giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ sức mua, sản xuất
Theo số liệu công bố của Cục Thống kê trong 9 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,52% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng này cao hơn mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% đặt ra trong năm nay. Áp lực tăng giá tập trung chủ yếu ở nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống, nhà ở - điện nước - chất đốt - vật liệu xây dựng và giao thông. Đây đều là những nhóm hàng hóa, dịch vụ có ảnh hưởng lớn đến chi tiêu của hộ gia đình và chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh này, việc giảm giá điện và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% được kỳ vọng tạo tác động lan tỏa đến mặt bằng chi phí của nền kinh tế, nhất là khi doanh nghiệp vẫn chịu áp lực về chi phí đầu vào.
PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường Giá cả (Bộ Tài chính) - phân tích, trong 2 tháng cuối năm, nếu không kiểm soát được giá năng lượng sẽ tạo áp lực lớn đến lạm phát. Trước áp lực đó, một trong những yếu tố quan trọng có thể kiểm soát là giá năng lượng (giá điện, giá xăng dầu).
"Giá xăng dầu, giá điện là những mặt hàng quan trọng đối với đời sống, sản xuất và tiêu dùng. Khi giá giảm, sức mua sẽ tăng lên giúp tăng trưởng ổn định, kinh tế vĩ mô được ổn định", vị này nói.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Nhân viên đổ xăng cho khách (Ảnh: Minh Trúc).
Ông Long nhấn mạnh, việc giảm chi phí năng lượng không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng, còn góp phần giảm áp lực tăng giá đối với hàng hóa, dịch vụ.
Với người dân, chính sách trên sẽ giúp tiết kiệm một phần chi phí sinh hoạt, từ đó có thêm điều kiện chi tiêu cho các nhu cầu khác. Khi sức mua được cải thiện sẽ góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Riêng đối với việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân, ông Long đánh giá đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, giảm bớt áp lực chi tiêu cho hộ gia đình.
Với doanh nghiệp, việc giảm giá xăng, điện sẽ góp phần tiết giảm chi phí đầu vào, tạo điều kiện hạ giá thành sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh. Tác động này càng có ý nghĩa trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập ngày càng sâu rộng, doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn.
Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, việc giảm giá năng lượng là tín hiệu rất quan trọng, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong dự báo chi phí và lập kế hoạch tài chính của năm. Chính sách này không chỉ giải quyết bài toán ngắn hạn, thể hiện cách điều hành chủ động, linh hoạt của Nhà nước, mà còn tạo "đệm an toàn” giúp doanh nghiệp có thời gian củng cố nội lực.
Về phía doanh nghiệp, ông Đinh Xuân Quang - Tổng Giám đốc Công ty Vietnam Flour Mills Ltd (VFM, doanh nghiệp chuyên sản xuất, cung ứng bột mì, có nhà máy tại TPHCM và Quảng Ninh) cho hay, mỗi năm công ty lưu chuyển khoảng 1 triệu tấn bột mì và lúa. Trong đó xuất khẩu 60 nghìn tấn nên chi phí điện và vận chuyển chiếm tỷ trọng khá lớn trong giá thành.
Ông Quang nhận định, việc giảm giá điện và nhất là xăng dầu sẽ tác động đáng kể đến chi phí đầu vào của doanh nghiệp. Theo thỏa thuận với nhà cung cấp, nếu giá dầu tăng trên 1.000 đồng/lít và kéo dài hơn 1 tháng, giá vận chuyển sẽ điều chỉnh tăng 40% so với giá ban đầu. Trong lúc chi phí đầu vào đang tăng rất cao, việc giảm giá điện, xăng sẽ giúp doanh nghiệp giảm sức ép về chi phí sản xuất, từ đó góp phần kìm chế tăng giá đầu ra sản phẩm, dịch vụ.
Cần giải pháp kiểm soát lạm phát dài hạn
Theo nhiều chuyên gia, không nên mặc nhiên giá xăng dầu trong nước sẽ liên tục giảm khi thuế được điều chỉnh. Bởi giá nhiên liệu còn chịu tác động của nhiều yếu tố như giá dầu thế giới, tỷ giá, nguồn cung nhập khẩu và các yếu tố cấu thành giá cơ sở.
Theo chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh, những biện pháp vừa triển khai là tích cực nhưng vẫn mang tính tình thế nên chỉ có tác động trong ngắn hạn, cụ thể trong 2 tháng cuối năm nay hoặc kéo dài qua nửa đầu năm 2027. Muốn giảm thực chất cho chi phí của doanh nghiệp và hộ gia đình, cần chính sách tác động trung và dài hạn.
Giảm thuế là một trong những công cụ quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định diễn biến giá xăng dầu. Chính sách thuế cần được kết hợp với các giải pháp bảo đảm nguồn cung, điều hành giá linh hoạt, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và hạn chế những biến động bất thường. Đồng thời theo dõi sát tác động của việc giảm thuế đến giá bán lẻ và chi phí sản xuất, kinh doanh.
Trước đó, phát biểu trong phiên thảo luận về kinh tế - xã hội tại hội trường Quốc hội, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm rõ thêm 3 vấn đề lớn thuộc lĩnh vực kinh tế tài chính và ngân sách mà các đại biểu quan tâm, cụ thể là về: Mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững; phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; kiểm soát lạm phát.
Liên quan đến kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế tác động của biến động giá cả thế giới, nhất là giá năng lượng, để thực hiện mục tiêu lạm phát 4,5% được Quốc hội đặt ra.
Các giải pháp gồm tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giảm thuế, phí đối với xăng dầu; tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm nay và điều hành theo hướng ổn định giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý.