Trên các mẫu ô tô đời mới, vô-lăng không chỉ dùng để điều khiển hướng di chuyển của xe mà còn tích hợp nhiều nút bấm phục vụ các tính năng hỗ trợ lái. Bên cạnh điều khiển âm thanh, đàm thoại rảnh tay hay kiểm soát hành trình, một số mẫu xe còn bố trí nút có biểu tượng hình vô-lăng ở giữa hai đường kẻ hoặc vòm mũi tên.
Tuy nhiên, không phải bất kỳ ai sử dụng ô tô, đặc biệt là các tài mới đều hiểu rõ chức năng và cách sử dụng nút bấm này. Trên thực tế, tùy cách thiết kế và quy ước của từng nhà sản xuất ô tô, nút bấm có thể dùng để kích hoạt hoặc tắt hệ thống hỗ trợ giữ làn đường (Lane Keeping Assist - LKA).
Một số mẫu xe còn bố trí nút có biểu tượng hình vô-lăng ở giữa hai đường kẻ hoặc vòm mũi tên
Ảnh: TRẦN HOÀNG
Nút bấm có ký hiệu hình vô-lăng và hai đường kẻ trên ô tô dùng để làm gì?
Về cơ bản, biểu tượng vô-lăng kèm hai đường kẻ hoặc mô phỏng hình ảnh chiếc xe đang di chuyển trong phạm vi một làn đường. Trên nhiều mẫu xe, đây là ký hiệu nhận biết chức năng hỗ trợ giữ làn hoặc hỗ trợ đánh lái để xe đi đúng làn.
Tuỳ mỗi nhà sản xuất và mỗi dòng xe, nút bấm ký hiệu hình vô-lăng ở giữa hai đường kẻ hoặc vòm mũi tên có định nghĩa, gọi tên và bố trí tại nhiều vị trí khác nhau trên ô tô. Một số mẫu xe bố trí nút kích hoạt hệ thống giữ làn ngay trên vô-lăng, trong khi những mẫu khác sử dụng nút riêng ở bảng điều khiển hoặc cho phép tài xế thiết lập tính năng thông qua màn hình trung tâm. Vì vậy, chủ xe cần đối chiếu biểu tượng với sách hướng dẫn sử dụng của đúng mẫu xe và phiên bản đang sở hữu.
Subaru đặt tên là hệ thống định tâm làn đường (Lane Centering)
Ảnh: TRẦN HOÀNG
Đơn cử Toyota gọi nút bấm ký hiệu hình vô-lăng ở giữa hai đường kẻ dọc trên ô tô là nút bật, tắt hệ thống hỗ trợ giữ làn đường (Lane Tracing Assist- LTA) hay bám làn (thường đi kèm Cruise Control thích ứng). Volvo, Hyundai, Mazda… và nhiều hãng xe khác gọi là hệ thống hỗ trợ giữ làn (Lane Keeping Assist- LKA) trong khi Subaru đặt tên là hệ thống định tâm làn đường (Lane Centering). Có nhà sản xuất ký hiệu bằng biểu tượng vô-lăng ở giữa hai đường kẻ, vòm mũi tên trên ô tô hoặc biểu tượng ô tô ở giữa hai đường kẻ dọc…
Tuy nhiên, dù được gọi với tên gọi hay ký hiệu nào hệ thống này đều dựa vào hệ thống camera, radar, cảm biến… được bố trí ở khu vực phía trên kính chắn gió, hoặc phía trước đầu xe để nhận diện vạch kẻ đường, sau đó điều chỉnh hướng lái để duy trì xe luôn lưu thông ở chính giữa làn đường.
Khi phát hiện ô tô có xu hướng chệch khỏi làn, hệ thống có thể cảnh báo hoặc can thiệp lực vào vô-lăng để xe không bị lệch khỏi làn đường. Nhờ đó, công nghệ này góp phần hạn chế những tình huống xe lệch làn ngoài ý muốn, chẳng hạn khi tài xế mất tập trung trong thoáng chốc. Một số hệ thống chỉ hỗ trợ trong tình huống nhất định, không chủ động giữ xe ở chính giữa làn trong mọi điều kiện.
Khi được kích hoạt, hệ thống có thể cảnh báo hoặc can thiệp lực vào vô-lăng để xe không bị lệch khỏi làn đường
Ảnh: TRẦN HOÀNG
Khi nào người lái nên bật hỗ trợ giữ làn đường?
Thực tế, hệ thống hỗ trợ giữ làn đường chỉ phát huy tác dụng trong những điều kiện nhất định. Việc lựa chọn đúng thời điểm sử dụng không chỉ giúp tài xế tận dụng công nghệ mà còn hạn chế nguy cơ chủ quan khi lái xe. Theo đó, hệ thống hỗ trợ giữ làn đường hay định tâm làn đường thực sự hữu ích khi lái xe di chuyển trên đường cao tốc hoặc quốc lộ có nhiều làn xe, vạch kẻ đường rõ ràng và ít thay đổi, camera phía trước có điều kiện thuận lợi để nhận diện ranh giới làn đường. Tùy vào mỗi mẫu xe khác nhau, hệ thống này sẽ hoạt động ở các dải tốc độ khác nhau nhưng đa phần sẽ từ 50 km/giờ trở lên.
Ngoài cao tốc, hệ thống hỗ trợ giữ làn đường có thể hữu ích khi ô tô chạy trên những tuyến đường trường tương đối thông thoáng, có vạch phân làn rõ và ít tình huống giao cắt phức tạp. Trong những điều kiện này, hệ thống có thể hỗ trợ tài xế duy trì hướng di chuyển ổn định, giảm nguy cơ xe vô tình lấn sang làn bên cạnh.
Hệ thống hỗ trợ giữ làn đường hay định tâm làn đường thực sự hữu ích khi lái xe di chuyển trên đường cao tốc hoặc quốc lộ có nhiều làn xe, vạch kẻ đường rõ ràng
Ảnh: TRẦN HOÀNG
Với những chuyến đi dài, tài xế phải duy trì tư thế lái trong nhiều giờ, hệ thống hỗ trợ giữ làn đường cũng có thể giúp giảm bớt một phần thao tác điều chỉnh hướng xe. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp chống buồn ngủ hay mệt mỏi. Người lái vẫn cần nghỉ ngơi đầy đủ, chủ động dừng xe khi cần thiết và luôn quan sát tình hình giao thông.
Dù vậy, trong các tình huống vạch kẻ đường bị mờ, mưa lớn hoặc sương mù,... ảnh hưởng tới khả năng quan sát của camera thì tính năng hỗ trợ giữ làn đường sẽ không hoạt động hiệu quả. Nhìn chung, đây chỉ là một tính năng hỗ trợ lái, không hoàn toàn thay thế việc lái xe nên vẫn phải luôn tập trung trong quá trình điều khiển phương tiện, luôn giữ tay trên vô-lăng để xử lý tình huống bất ngờ.