Bước ngoặt quan trọng
Tại Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong - Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây, PGS, TS Hồ Sỹ Hùng phân tích về sự gắn bó tương hỗ chặt chẽ giữa vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp: “Khi hai khái niệm then chốt này được đặt cạnh nhau như hai điều kiện song hành sẽ đánh dấu bước ngoặt quan trọng tạo xung lực thúc đẩy nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng vượt bậc. Đó là lúc Nhà nước mở rộng không gian phát triển bằng các thể chế vượt trội, còn chính lực lượng doanh nhân là người trực tiếp chuyển hóa các cơ hội đó thành dự án đầu tư, sản xuất, việc làm và giá trị mới cho xã hội. Việc kết hợp hai yếu tố này là đại diện cho hai điều kiện cần và đủ, để mở ra một chu kỳ phát triển thực chất cho đất nước”.
Thực tế, doanh nghiệp dù sở hữu ý tưởng sáng tạo, nguồn vốn dồi dào cùng khát vọng vươn xa, nhưng nếu phải đối mặt môi trường kinh doanh bất ổn, thủ tục hành chính kéo dài hay nguồn lực bị ách tắc thì khó lòng hiện thực hóa. Vì vậy, điểm gặp nhau giữa nỗ lực kiến tạo của Nhà nước và tinh thần tiên phong của doanh nghiệp chính là kết quả phát triển thực chất mà nền kinh tế chờ đón.
Minh chứng cho sự chuyển biến tích cực thời gian qua, Chủ tịch VCCI đánh giá cao tốc độ đổi mới chính sách một cách khẩn trương của Quốc hội và Chính phủ. Hàng loạt bộ luật và cơ chế mới đã ra đời cùng việc sắp xếp lại bộ máy chính quyền, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Nhờ đó, theo PGS, TS Hồ Sỹ Hùng, không gian chính sách dành cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp đã rộng mở hơn trước đáng kể...
Tuy nhiên, dẫn ra số liệu về 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực cốt lõi qua tổng hợp từ gần 900 phản ánh cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp gửi về VCCI, ông Hồ Sỹ Hùng cũng thẳng thắn chỉ rõ: Chính sách tốt chưa chắc đã tự động tạo ra được kết quả tốt. Khoảng cách từ chủ trương đến khâu thực thi vẫn tồn tại nhiều bất cập. Cùng một quy định pháp luật nhưng việc áp dụng tại các địa phương khác nhau lại mang đến những trải nghiệm rất khác biệt cho người dân và doanh nghiệp. Ở nơi chính quyền hành động quyết liệt, doanh nghiệp sớm cảm nhận được hiệu quả tích cực, nhưng ở nơi triển khai chậm chạp, cơ hội kinh doanh quý giá của nhà đầu tư đã nhanh chóng bị trôi qua.
“Điều này cho thấy nhu cầu lớn nhất của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm một thủ tục đơn lẻ, mà là tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo của môi trường pháp lý. Sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản hay những quy trình chờ đợi kéo dài đều gây ra lãng phí lớn về chi phí, thời gian và làm mất đi cơ hội trên thị trường. Do đó, cải cách trong thời kỳ mới phải lấy việc nâng cao chất lượng thực thi làm thước đo hàng đầu. Đột phá về chính sách sẽ mở ra các không gian cơ hội, nhưng chỉ có đột phá trong thực thi mới chuyển hóa được những cơ hội đó thành đà tăng trưởng kinh tế thực chất”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.
Xác lập hệ thống động lực tăng trưởng mới
Đối với mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, Chủ tịch VCCI nhận định: Đây vừa là thách thức lớn, vừa là sân chơi rộng mở cho các doanh nghiệp có thực lực và quyết tâm. Khi sự kiến tạo của Chính phủ đi vào chiều sâu và tinh thần tiên phong của doanh nhân được phát huy tối đa, các mục tiêu phát triển kinh tế cao sẽ có được nền tảng vững chắc để hiện thực hóa.
Chia sẻ góc nhìn chiến lược về các giải pháp phát triển, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nêu rõ, yêu cầu tiên quyết là phải làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống. Nền kinh tế cần thay đổi chiến lược xuất khẩu theo hướng tập trung vào giá trị gia tăng thay vì chạy theo số lượng, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ các ngành kinh tế dẫn dắt có sức lan tỏa lớn như: logistics, năng lượng, tài chính ngân hàng và nâng cấp chuỗi giá trị các ngành công nghiệp cốt lõi. “Đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là nền tảng trung tâm để nâng cao năng suất lao động, góp phần quan trọng trong tái cơ cấu nền kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu”, TS Nguyễn Đức Hiển khẳng định.
Để đáp ứng những yêu cầu cao hơn của giai đoạn phát triển mới, theo TS Nguyễn Đức Hiển, khu vực kinh tế nhà nước đóng vai trò tiên phong dẫn dắt và tái cơ cấu nền kinh tế; khu vực kinh tế tư nhân phát huy vai trò “là một động lực tăng trưởng quan trọng nhất” để hình thành các tập đoàn tư nhân lớn mạnh vươn tầm thế giới. Trong đó, các doanh nghiệp lớn cần phát huy vai trò “sếu đầu đàn” dẫn dắt các doanh nghiệp nhỏ hơn cùng tham gia chuỗi giá trị, còn khối doanh nghiệp nhỏ và vừa phải không ngừng nâng cao năng lực quản trị và tuân thủ các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Chặng đường 40 năm Đổi mới đã ghi nhận những đóng góp đặc biệt quan trọng của đội ngũ doanh nhân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bước vào giai đoạn mới, các nghị quyết chiến lược của Đảng về đổi mới mô hình phát triển, kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, kinh tế nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo nên một khung chính sách toàn diện, nhằm kích hoạt các động lực tăng trưởng mới".
TS Nguyễn Đức Hiển
Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương
Thu Thủy