Tại Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng vừa qua, bà Cil Bri, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lâm Đồng cho biết giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với sự phát triển của mỗi cá nhân mà còn đối với tương lai của cả cộng đồng.
Bà Cil Bri (ở giữa) giao lưu cùng các em học sinh đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng.
Theo bà, muốn vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát triển bền vững, bên cạnh việc đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, chúng ta phải quan tâm trang bị kiến thức pháp luật, nâng cao ý thức công dân và năng lực tự bảo vệ mình cho thế hệ trẻ.
Các em học sinh, sinh viên hôm nay chính là những công dân, người lao động, cán bộ và những nhân tố nòng cốt của buôn làng trong tương lai. Khi hiểu biết pháp luật, các em sẽ biết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, chủ động phòng tránh tệ nạn xã hội, nhận diện những hành vi vi phạm; đồng thời, có thể trở thành cầu nối đưa kiến thức pháp luật đến với gia đình và cộng đồng.
Đối với tỉnh Lâm Đồng, nơi có nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống, công tác này càng có ý nghĩa thiết thực. Bên cạnh những kết quả tích cực từ sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, ngành giáo dục và các cơ quan chức năng, việc giáo dục pháp luật tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa vẫn đứng trước những khó khăn nhất định. Điều kiện tiếp cận thông tin, hạ tầng viễn thông và khả năng sử dụng tiếng Việt của một bộ phận học sinh chưa đồng đều; trong khi những quan niệm, tập quán tồn tại lâu đời vẫn có thể tác động đến nhận thức, hành vi của các em.
Thực tế tại Lâm Đồng cho thấy, nhiều cơ sở giáo dục đã chủ động đổi mới cách làm. Trường Trung học cơ sở Tân Thượng, nơi có 92% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người K’Ho đã tổ chức các hội thi sân khấu hóa kiến thức pháp luật hằng tháng, gắn với những vấn đề thiết thực như tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.N
Ngày 7/9 vừa qua, tại Trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú N’Trang Lơng, Công an phường Đông Gia Nghĩa đã phối hợp tổ chức tuyên truyền pháp luật cho 526 cán bộ, giáo viên và học sinh, trong đó chú trọng kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, phòng tránh lừa đảo trực tuyến và phòng, chống ma túy...
Những hoạt động này cho thấy, giáo dục pháp luật sẽ thiết thực hơn khi được tổ chức thường xuyên, phù hợp với môi trường học đường và gắn với những nguy cơ mà học sinh có thể gặp phải trong đời sống. Đơn cử, đối với vấn đề tảo hôn, nếu học sinh chỉ nghe phổ biến quy định pháp luật, chưa hiểu rõ những hệ lụy đối với sức khỏe, việc học tập, cơ hội nghề nghiệp và tương lai của bản thân, kiến thức khó chuyển hóa thành hành động. Tương tự, trong bảo vệ rừng hay sử dụng mạng xã hội, các em cần được hướng dẫn cách ứng xử cụ thể, biết nhận diện rủi ro và lựa chọn hành vi đúng đắn, chứ không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ quy định.
“Tôi đánh giá tích cực việc các cơ quan, nhà trường từng bước đa dạng hóa hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề, sân khấu hóa và phiên tòa giả định. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng hiệu quả giáo dục pháp luật không thể chỉ đo bằng số buổi tuyên truyền hay số người tham dự. Điều quan trọng hơn là sau mỗi hoạt động, các em hiểu được gì, nhận thức có chuyển biến ra sao, có biết tự bảo vệ mình và vận dụng pháp luật vào cuộc sống hay không.
Vì vậy, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số phải được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, chính quyền địa phương và cộng đồng. Nội dung cần sát thực tiễn, phương pháp phải phù hợp với từng nhóm đối tượng, đồng thời phát huy vai trò của già làng, trưởng thôn, người có uy tín và các lực lượng nòng cốt tại cơ sở”, bà Cil Bri nói thêm.
Theo bà Cil Bri, mục tiêu cuối cùng không chỉ là giúp các em biết luật, mà phải giúp các em hiểu luật, tin vào giá trị của pháp luật và tự giác sống, học tập theo pháp luật. Đó cũng là nền tảng để xây dựng thế hệ trẻ dân tộc thiểu số có tri thức, có trách nhiệm, góp phần phát triển quê hương và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
NGUYÊN GIÁP