GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng phát biểu tại lễ tốt nghiệp Trường đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TP.HCM) năm 2024 với những chia sẻ thẳng thắn về thực trạng và trách nhiệm của người làm ngành y - Ảnh cắt từ clip
Mạng xã hội đang lan truyền đoạn video phát biểu của GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, nguyên Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, tại lễ tốt nghiệp Trường đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TP.HCM) năm 2024, với những chia sẻ thẳng thắn về thực trạng và trách nhiệm của người làm ngành y.
"Nghề y là một nghề tâm linh, có quy luật nhân quả"
Trong bài chia sẻ với các tân bác sĩ, dược sĩ, GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng đề cập đến những khía cạnh ít được nhắc đến khi nói về nghề y, từ nguy cơ sai sót chuyên môn, trách nhiệm trước tính mạng người bệnh đến những vấn đề liên quan y đức và chi phí điều trị.
Ông cho rằng nghề y là một nghề vinh quang, cao quý vì cứu sinh mạng của con người. Nghề y được mọi người trọng vọng, vì học rộng, kiến thức sâu. Vì vậy người làm nghề y được tôn là thầy, là một trong hai người thầy của xã hội: thầy giáo và thầy thuốc.
Theo ông, nghề y mang tính nhân đạo, nhân ái, có nhiều cơ hội phát triển và được xã hội coi trọng. Tuy nhiên, phía sau những cơ hội và sự tôn vinh ấy là những đặc thù mà sinh viên y khoa cần nhận thức đầy đủ trước khi bước vào hành nghề.
Một trong những điều ông nhấn mạnh là nghề y thực chất không đơn thuần là chữa bệnh, mà là chữa cho người bệnh. "Đối tượng của chúng ta là con người chứ không phải công cụ, máy móc hay con vật", ông nói.
Theo giáo sư, điểm đặc biệt của nghề y là xuất phát điểm không phải để mưu sinh mà là cứu sinh.
Nghề y là một nghề tâm linh. Chữa bệnh có duyên, có số và có quy luật nhân quả. Nghề y tuy sạch sẽ, thầy thuốc trông lúc nào cũng sạch sẽ, bảnh bao nhưng là một nghề rất dễ gây bệnh cho người khácGS.TS.BS Phạm Mạnh HùngGiáo sư cảnh báo những góc khuất trong ngành y
GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng cảnh báo nghề y hay gây ra sai sót làm chết người và sai sót này là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong. Ông nhắc đến các vấn đề như sai sót trong phẫu thuật, chẩn đoán, dự phòng tổn thương và sử dụng thuốc.
Ông cũng lưu ý nguy cơ người hành nghề lợi dụng hoạt động chuyên môn để gia tăng doanh thu hoặc thu nhập cá nhân, gây gánh nặng tài chính cho người bệnh. Theo ông, việc kê đơn thuốc đắt tiền hoặc lạm dụng xét nghiệm nhằm tăng doanh thu cho doanh nghiệp, bệnh viện hay tăng thu nhập cho bản thân là hành vi gây tổn hại cho người bệnh và xã hội.
"Nghề y cũng là nghề có nhiều cơ hội để giấu dốt. Nhiều khi bệnh nhân hỏi, bác sĩ giải thích sai. Nghề y cũng là nghề có nhiều cơ hội vi phạm đạo đức và đặc biệt trong thời đại công nghệ cao lại càng nhiều cơ hội vi phạm đạo đức", ông nhấn mạnh.
Trong bài phát biểu, GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng dẫn số liệu về các nguyên nhân tử vong tại Mỹ để nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của sai sót y khoa.
Ông đồng thời đề cập đến những sự cố y khoa từng xảy ra tại các cơ sở khám, chữa bệnh ở Việt Nam qua nhiều năm. Từ đó, ông nhắn nhủ các tân bác sĩ phải cẩn trọng ngay từ khi bắt đầu hành nghề, từ từng thao tác đến từng quyết định chuyên môn.
"Đặc biệt, khi xảy ra sai sót, người làm nghề y thích giấu giếm, không muốn công khai. Chỉ có 56% các nhà quản lý và bác sĩ muốn công khai một phần sai sót và thường dùng các lý lẽ để biện luận, chối tội. Theo một số nghiên cứu, các sai sót y khoa gặp nhiều nhất là phẫu thuật, chẩn đoán, thiếu dự phòng tổn thương và sai sót trong sử dụng thuốc", ông nói.
Bên cạnh đó, ông nhắc đến nhiễm trùng bệnh viện và việc không tuân thủ quy trình thực hành như những vấn đề cần được chú trọng trong hoạt động khám, chữa bệnh.
"Các bạn chữa cho 99 bệnh nhân khỏi bệnh nhưng người thứ 100 chưa chắc khỏi. Mong các bạn hết sức cẩn trọng", ông nhắn nhủ các tân bác sĩ.
Các tân bác sĩ Trường đại học Khoa học Sức khỏe tham dự lễ tốt nghiệp năm 2024 lắng nghe phát biểu của GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng - Ảnh cắt từ clip
Vì sao bài phát biểu về nghề y bất ngờ viral trở lại?
Sau gần hai năm, bài phát biểu của GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng bất ngờ được chia sẻ rộng rãi trở lại trên mạng xã hội. Sức hút của đoạn clip có thể xuất phát từ những vấn đề được giáo sư đề cập vẫn nhận được sự quan tâm của công chúng, như sai sót y khoa, chi phí khám chữa bệnh, y đức và trách nhiệm của người thầy thuốc.
Dưới đoạn clip, nhiều người bày tỏ đồng tình, cho rằng bác sĩ cần có tâm, có tầm, có đức và không nên biến nỗi đau của người bệnh thành cơ hội kiếm lợi. Một số ý kiến khác đánh giá cao sự thẳng thắn của giáo sư khi đề cập đến những mặt trái trong ngành y.
Theo nhận định của một bác sĩ đang làm việc tại TP.HCM, những vụ việc liên quan đến ngành y tế tiếp tục thu hút sự chú ý của dư luận, khiến các cảnh báo trong bài phát biểu càng gợi nhiều suy ngẫm.
"Thông điệp về việc đặt y đức, sự thận trọng và trách nhiệm với người bệnh lên hàng đầu vẫn có ý nghĩa đối với cả những người mới vào nghề lẫn đội ngũ đang hành nghề. Đây có thể là một trong những lý do bài phát biểu từ năm 2024 tiếp tục được quan tâm khi lan truyền trở lại", vị bác sĩ này nói.
Nữ thủ khoa trường y và chuyến đi bệnh viện thay đổi ước mơ làm bác sĩĐạt 95,94/100 điểm, Nguyễn Ngọc Minh Anh trở thành nữ thủ khoa đầu vào trường y của ĐH Quốc gia TP.HCM, sau khi một chuyến thiện nguyện tại một bệnh viện giúp cô xác định rõ hơn ước mơ trở thành bác sĩ.