Trong khi một số người đồng tình rằng hôn nhân không phải là một cột mốc bắt buộc, những người khác lại cho rằng quan điểm của vị giáo sư này đã đơn giản hóa một vấn đề phức tạp.
Ông Liang, 72 tuổi, giáo sư ngành Ngôn ngữ và Văn học Trung Quốc tại Đại học Phúc Đán (Thượng Hải), là một trong những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội Trung Quốc, thu hút gần 1 triệu người theo dõi nhờ những nhận định thẳng thắn về văn hóa giới trẻ, các mối quan hệ và những thay đổi của xã hội.
Một cuộc phỏng vấn đang lan truyền rộng rãi đã làm nổ ra các cuộc tranh luận “nảy lửa” về các chuẩn mực hôn nhân đang thay đổi tại Trung Quốc, sau khi giáo sư Liang cho rằng một bộ phận không phù hợp để bước vào đời sống hôn nhân.
Những phát biểu này bắt nguồn từ một cuộc phỏng vấn diễn ra cách đây 3 năm nhưng gần đây lại được chia sẻ rầm rộ trở lại trên mạng.
"Có ít nhất 1/3 số người không phù hợp để kết hôn, bởi lẽ hôn nhân đòi hỏi khả năng quan tâm và hy sinh vì người khác," ông Liang nhận định.
Những bình luận của ông được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc lựa chọn lối sống độc lập, với "nền kinh tế độc thân" thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ ăn uống một mình, nhu cầu tìm kiếm sự đồng hành về mặt cảm xúc và các hoạt động tiêu dùng liên quan đến thú cưng.
Ông Liang cho rằng hôn nhân đòi hỏi sự cam kết và tinh thần nhượng bộ từ cả hai phía; ông khuyến khích người trẻ hãy "trưởng thành trước khi yêu" bằng cách xây dựng bản lĩnh và cái tôi vững vàng hơn trước khi bước vào một mối quan hệ.
Những phát biểu này đã nhanh chóng thổi bùng lên các cuộc tranh luận sôi nổi trên mạng.
Một số người dùng ủng hộ quan điểm của ông, khẳng định hôn nhân không nên bị coi là một cột mốc bắt buộc trong đời.
"Cuối cùng cũng có một chuyên gia nói lên suy nghĩ của nhiều người," một cư dân mạng đồng thời nói thêm: "Những cá nhân có lối sống vị kỷ nên tránh kết hôn để không gây tổn thương cho bạn đời."
Trong khi đó, những người khác đặt câu hỏi liệu lập luận của ông có đang đơn giản hóa một vấn đề phức tạp hay không.
"Liệu việc tuyên bố 1/3 số người không phù hợp với hôn nhân có phải là 'giấy thông hành' cho những ai chọn cuộc sống độc thân, hay nó chỉ đơn thuần nâng cao các tiêu chuẩn cho hôn nhân?" - một người dùng khác băn khoăn.
Cuộc thảo luận này phản ánh những thay đổi sâu rộng trong quan điểm của người dân Trung Quốc đối với vấn đề hôn nhân. Số liệu chính thức cho thấy số lượng đăng ký kết hôn đã giảm 7,5% so với cùng kỳ năm trước trong nửa đầu năm 2026, trong khi số vụ ly hôn tăng 3,9%.
Các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp nhằm khuyến khích kết hôn, bao gồm việc đơn giản hóa quy trình đăng ký và đưa ra các ưu đãi như khám sức khỏe miễn phí hay phiếu mua sắm dành cho các cặp đôi mới cưới.
Một số chính quyền địa phương đã chuyển dịch vụ đăng ký kết hôn đến những địa điểm khác biệt so với thông thường, như ngân hàng, trung tâm thương mại và ga tàu điện ngầm… nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký kết hôn.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến khác cho rằng các biện pháp này chưa giải quyết được những vấn đề sâu xa hơn, chẳng hạn như sự bấp bênh về việc làm, chi phí chăm sóc con cái, áp lực nhà ở và làm thế nào để cân bằng giữa công việc và cuộc sống.
Ông Liang từ lâu đã nghiên cứu và bàn luận về các chủ đề tình yêu, tuổi trẻ và sự phát triển bản thân. Ông được nhiều người quan tâm chú ý vào năm 2017 sau bài phát biểu về cách giới trẻ tiếp cận các mối quan hệ tình cảm.
Ông mô tả xã hội đương đại đang bước vào thời điểm vàng của cuộc sống độc thân, đồng thời cho rằng lựa chọn của người trẻ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm nỗi lo sợ tổn thương tình cảm và những thay đổi trong lối sống, chẳng hạn như sự phụ thuộc ngày càng lớn vào các thiết bị kỹ thuật số.
Dựa trên các tác phẩm văn học và điện ảnh, điển hình là cuốn tiểu thuyết "Kiêu hãnh và Định kiến" (tiếng Anh: Pride and Prejudice) của Jane Austen, giáo sư Liang cho rằng những mối quan hệ ý nghĩa thường không nảy sinh từ việc chủ động tìm kiếm, mà đến từ quá trình phát triển bản thân, sự tự nhận thức và sự trưởng thành.
Ông thậm chí còn đề xuất rằng 40 có thể là độ tuổi thích hợp hơn để theo đuổi tình yêu, bởi khi đó, vốn sống phong phú hơn sẽ giúp mỗi người thấu hiểu bản thân một cách rõ ràng hơn.
Tuy nhiên, một số nhà phê bình cũng chỉ ra những hạn chế trong quan điểm của ông Liang khi xét đến sự phức tạp của các mối quan hệ trong đời thực.
"Những ví dụ từ văn học và điện ảnh mà ông viện dẫn thường phản ánh các mô hình quan hệ lý tưởng hóa, vốn xa rời thực tế đầy phức tạp với những áp lực kinh tế, trách nhiệm gia đình và các vấn đề về giới," một người nhận định.