Go Global tại chỗ: Bước ngoặt để doanh nghiệp Việt "được chọn"

Diễn đàn Go Global Bắc Ninh 2026 do báo Dân trí phối hợp cùng Sở Công Thương TP Bắc Ninh và Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp TP Bắc Ninh tổ chức, dưới sự chỉ đạo của UBND TP Bắc Ninh, diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng doanh nghiệp.

Sự kiện đã chính thức hiện thực hóa đề xuất từ Diễn đàn ESG năm 2025 về việc đưa không gian đối thoại chuyên sâu về tiêu chuẩn sản xuất xanh và bền vững trực tiếp tới các địa phương. Việc diễn đàn hiện diện tại Bắc Ninh, một trong những thủ phủ công nghiệp điện tử và công nghệ cao lớn nhất cả nước, mở ra cơ hội giải quyết bài toán cấp thiết: kết nối doanh nghiệp nội địa với chuỗi giá trị của các tập đoàn đa quốc gia.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh: "Câu hỏi quan trọng lúc này không chỉ là chúng ta thu hút được bao nhiêu tập đoàn lớn đến đầu tư mà cần đặt thêm câu hỏi có bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực bước vào chuỗi cung ứng của những tập đoàn đó? Hơn nữa, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng ở đâu và có vị trí như thế nào trong chuỗi giá trị toàn cầu?".

Tư duy mới: "Global tại chỗ" và thước đo "được chọn"

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà, khái niệm vươn ra toàn cầu lâu nay thường gắn liền với việc đưa hàng hóa xuất khẩu sang các thị trường nước ngoài. Dù vậy, thực tế hiện nay cho thấy hành trình ra thế giới hoàn toàn có thể bắt nguồn từ chính một nhà máy tại Bắc Ninh. Khi một doanh nghiệp trong nước trở thành nhà cung ứng cho tập đoàn đa quốc gia đang hiện diện tại Việt Nam, doanh nghiệp đó trên thực tế đã bước chân vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đây chính là con đường "Global tại chỗ", nơi doanh nghiệp tích lũy công nghệ, học hỏi quản trị và nâng chuẩn sản xuất trước khi tiến đến "Global xuyên biên giới". Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trên hành trình này là làm thế nào để đi từ năng lực "sản xuất được" đến tiêu chuẩn "được lựa chọn".

"Hai chữ “được chọn” chính là thước đo rất thực tế của năng lực cạnh tranh. Điều này không phải chúng ta tự đánh giá mình mạnh, mà thị trường lựa chọn chúng ta. Không phải doanh nghiệp nói mình đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, mà những tập đoàn toàn cầu chấp nhận doanh nghiệp vào chuỗi cung ứng của họ", Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà phân tích.

Để được thị trường lựa chọn, doanh nghiệp buộc phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí khắt khe về chất lượng, năng suất, tiến độ giao hàng, chuyển đổi dữ liệu và nghiên cứu phát triển (R&D).

Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh yếu tố con người phải đi trước hoặc đồng hành cùng công nghệ. Máy móc có thể mua hoặc chuyển giao, nhưng đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật cao và văn hóa quản trị chuyên nghiệp cần thời gian tích lũy bền bỉ. Diễn đàn cũng hướng tới việc xây dựng "Chương trình hành động Go Global Bắc Ninh 2027", lấy số lượng doanh nghiệp kết nối thành công làm thước đo thực tế sau hội thảo.

Cam kết hạ tầng: Giữ trần giá đất, gỡ nút thắt điện xanh

Để hiện thực hóa mục tiêu kết nối doanh nghiệp nội địa với chuỗi giá trị toàn cầu, chính quyền thành phố Bắc Ninh đã đưa ra những cam kết cụ thể về môi trường đầu tư và hạ tầng sản xuất.

Chia sẻ tại tham luận đề dẫn, ông Phạm Văn Thịnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh, cho biết các doanh nghiệp đầu chuỗi lớn như Foxconn đang có nhu cầu nội địa hóa rất lớn tại địa phương, tạo ra dư địa rộng mở cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ.

Nhằm tháo gỡ rào cản chi phí mặt bằng, thành phố chủ trương bố trí quỹ đất tại các khu, cụm công nghiệp dành riêng cho doanh nghiệp phụ trợ và tham gia chuỗi cung ứng. Đáng chú ý, mức giá thuê đất được định hướng khống chế không vượt quá 1,2% giá thành đầu tư hạ tầng trên mỗi mét vuông đất sản xuất. Cùng với đó là cam kết cải cách thủ tục hành chính, áp dụng cơ chế chỉ đạo trực tiếp từ lãnh đạo thành phố đối với các dự án công nghệ cao và bán dẫn.

Bên cạnh mặt bằng, năng lượng sạch đang trở thành điều kiện tiên quyết trong cuộc đua chuỗi cung ứng xanh. Lãnh đạo UBND TP Bắc Ninh khẳng định địa phương cam kết đảm bảo nguồn điện ổn định và đặt mục tiêu phát triển thêm 1.000MW điện mặt trời mái nhà từ nay đến năm sau. Dự án này dự kiến cần khoảng 10.000 tỷ đồng nguồn vốn, đòi hỏi sự kết nối chặt chẽ giữa ngân hàng, hiệp hội doanh nghiệp và chính quyền để thiết kế gói tín dụng ưu đãi, hỗ trợ lãi suất khả thi.

Mạng lưới logistics đa phương thức của địa phương cũng đang được hoàn thiện nhanh chóng để hỗ trợ dòng luân chuyển hàng hóa. Hiện Bắc Ninh đã vận hành tuyến đường sắt liên vận quốc tế với 2 chuyến tàu container mỗi ngày đi Trùng Khánh (Trung Quốc), cùng hệ thống đường thủy nội địa và cảng cạn Tân Cảng Quế Võ. Về đường hàng không, sân bay quốc tế Gia Bình dự kiến đưa vào sử dụng năm 2027 và chính thức vận hành thương mại vào năm 2028.

Áp lực dồn lực 10 năm vào 5 năm để bứt tốc

Theo ông Phạm Văn Thịnh, khung thời gian để địa phương và các doanh nghiệp tận dụng làn sóng dịch chuyển sản xuất công nghệ cao không còn kéo dài, trong đó 5 năm tới được xác định là giai đoạn mang tính bước ngoặt.

Lãnh đạo UBND TP Bắc Ninh khẳng định quan điểm hành động quyết liệt: "Những gì mà nguồn lực của cả 10 năm dồn được về 5 năm này thì nó sẽ có ý nghĩa, hiệu quả hơn là việc để nguồn lực cho cả một thập niên mới giải ngân hết với huy động hết".

Chính quyền thành phố kỳ vọng tiếp tục nhận được các khuyến nghị thực tiễn từ chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp nhằm hoàn thiện chính sách huy động vốn, phân bổ tín dụng đúng trọng tâm. Khi chính sách hạ tầng, năng lượng và logistics được giải quyết đồng bộ, cánh cửa để các nhà xưởng nội địa trở thành mắt xích bền vững trong chuỗi giá trị toàn cầu sẽ ngày càng rộng mở.

Diễn đàn ESG Việt Nam là sự kiện thường niên do báo Dân trí khởi xướng và tổ chức từ năm 2024. Điểm nhấn của Diễn đàn là chuỗi hoạt động hội thảo, tọa đàm, company tour và lễ vinh danh Vietnam ESG Awards tôn vinh các đơn vị thực thi tốt ESG. 

Diễn đàn ESG Việt Nam 2026 diễn ra vào tháng 12/2026 có chủ đề “Nắm bắt cơ hội - Dẫn dắt tăng trưởng”. Chủ đề của Diễn đàn được lựa chọn trong bối cảnh các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) ngày càng trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Diễn đàn năm nay không chỉ tập trung vào tính cấp thiết của việc hành động sớm mà còn đặt trọng tâm vào vai trò tiên phong của doanh nghiệp và tổ chức trong việc chuyển hóa thách thức thành động lực dẫn dắt tăng trưởng bền vững.