Greenland phản ứng khi ông Trump nói sắp khai thác dầu khí ‘quy mô lớn’ ở đảo

Nguồn ảnh: VietnamNet

Chính quyền Greenland đã lên tiếng phản bác tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc "hoạt động khai thác dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản quy mô lớn sắp sửa bắt đầu" tại hòn đảo Bắc Cực này.

Theo đài CNN, mặc dù Thứ trưởng Bộ Khai khoáng Greenland Jørgen Hammeken-Holm thừa nhận hiện "có các hoạt động do các công ty Mỹ thực hiện", nhưng ông lưu ý "còn rất xa mới đạt đến giai đoạn thăm dò quy mô lớn".

Trump Greenland Athen News.jpg — Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần công khai ý định muốn giành quyền kiểm soát đảo Greenland từ tay Đan Mạch. Ảnh: Athen News

"Có nhiều hoạt động thăm dò quy mô nhỏ đang diễn ra, nhưng có thể phải mất nhiều năm nữa chúng mới thực sự đi vào hoạt động", ông Hammeken-Holm nói thêm, lặp lại quan điểm của các nhà nghiên cứu từng chỉ ra những khó khăn và chi phí khổng lồ liên quan đến việc khai thác tài nguyên tại đảo Greenland.

Nhiều mỏ tài nguyên của vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này hiện nằm ở những khu vực hẻo lánh phía trên Vòng Bắc Cực, nơi có lớp băng dày hàng kilomet và cơ sở hạ tầng còn hạn chế. Khoảng 80% diện tích Greenland bị băng tuyết bao phủ.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ giành quyền kiểm soát Greenland cùng các nguồn tài nguyên thiên nhiên tại đây, gây phẫn nộ cho các đối tác ở châu Âu và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

"Có những chuyên gia cho rằng trữ lượng dầu mỏ dễ khai thác tại đây lớn hơn nhiều so với hầu hết các vùng đất khác trên thế giới. Bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào Mỹ trong tương lai cũng sẽ phải đi qua Greenland - nơi hệ thống phòng thủ của chúng tôi sẽ thường xuyên đánh chặn các máy bay không người lái (UAV), tên lửa hoặc bất kỳ loại vũ khí nào khác mà thậm chí còn chưa mường tượng được”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social sáng sớm nay (14/10).

Tháng trước, Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt được thỏa thuận nhằm giải quyết căng thẳng sau những lời đe dọa của ông Trump về việc sáp nhập hòn đảo có vị trí chiến lược này.

Thỏa thuận mà ông Trump từng tuyên bố sẽ mang lại cho Mỹ quyền "kiểm soát vĩnh viễn" đối với an ninh của Greenland mở đầu bằng việc công nhận chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland.

Theo nội dung thỏa thuận được công bố trên trang web của Nhà Trắng, văn bản này chỉ sửa đổi một số chi tiết nhỏ trong hiệp ước năm 1951 (vốn cho phép Mỹ đồn trú quân sự tại Greenland trong khuôn khổ phòng thủ của NATO) và không đề cập cụ thể đến dầu mỏ hay khí đốt. Thay vào đó, thỏa thuận ghi nhận "hợp tác về khoáng sản" và "hợp tác phát triển kinh tế cũng như thúc đẩy kinh doanh" mà không đề cập thêm chi tiết cụ thể nào.

Thỏa thuận cũng mở đường cho việc thiết lập thêm các căn cứ của Mỹ, đồng thời đảm bảo quyền tiếp cận quân sự cho Mỹ trong trường hợp Greenland giành độc lập khỏi Đan Mạch.

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sắp khởi động khai thác dầu khí và khoáng sản quy mô lớn tại Greenland đã nhanh chóng vấp phải sự phản bác từ chính quyền hòn đảo Bắc Cực này. Thứ trưởng Bộ Khai khoáng Greenland Jørgen Hammeken-Holm khẳng định hiện chỉ có các hoạt động thăm dò quy mô nhỏ từ phía doanh nghiệp Mỹ. Giới chức địa phương nhấn mạnh khoảng cách từ các bước khảo sát ban đầu đến giai đoạn vận hành thực tế vẫn còn rất xa, đòi hỏi nhiều năm chuẩn bị. Rào cản địa lý và kinh tế hiện là thách thức lớn nhất đối với tham vọng khai thác tài nguyên tại vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Khoảng 80% diện tích Greenland bị bao phủ bởi lớp băng dày hàng kilomet, trong khi các mỏ tiềm năng đều nằm rải rác ở khu vực hẻo lánh phía trên Vòng Bắc Cực. Các nhà nghiên cứu quốc tế liên tục cảnh báo rằng sự thiếu thốn về cơ sở hạ tầng cùng điều kiện thời tiết khắc nghiệt sẽ đẩy chi phí khai phóng tài nguyên lên mức khổng lồ. Bên cạnh yếu tố kinh tế, sự quan tâm đặc biệt của người đứng đầu Nhà Trắng còn gắn liền với mục tiêu củng cố an ninh chiến lược tại cực Bắc. Ông Trump nhấn mạnh vị trí then chốt của Greenland trong việc đánh chặn các nguy cơ tấn công từ xa, đồng thời từng đe dọa giành quyền kiểm soát hòn đảo khiến các đồng minh NATO lo ngại. Dù vậy, thỏa thuận gần đây giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland vẫn mở đầu bằng điều khoản công nhận chủ quyền của Copenhagen cùng quyền tự quyết của người dân bản địa. Văn bản ký kết mới nhất giữa ba bên thực chất chỉ sửa đổi một số điều khoản trong hiệp ước quốc phòng năm 1951 thay vì tập trung vào dầu khí. Thỏa thuận tạo cơ sở pháp lý mở đường cho Washington thiết lập thêm căn cứ, bảo đảm quyền tiếp cận quân sự ngay cả khi hòn đảo tuyên bố độc lập trong tương lai. Riêng lĩnh vực tài nguyên, văn kiện chỉ dừng lại ở các cam kết khung về hợp tác khoáng sản và phát triển kinh tế mà không có bất kỳ lộ trình khai thác thương mại cụ thể nào.