Qua kiểm tra, nhiều vụ việc vi phạm đã được phát hiện, xử lý. Cơ quan Hải quan đồng thời khuyến cáo doanh nghiệp chủ động rà soát hồ sơ, thành phần hàng hóa và chính sách quản lý để tránh rủi ro ngay từ khâu nhập khẩu.
Ngành Hải quan sử dụng chó nghiệp vụ để phát hiện hàng vi phạm
ẢNH: CỤC HẢI QUAN
Phát hiện 4 vụ vi phạm về tiền chất
Tính hết tháng 9 năm nay, Đội Kiểm soát Hải quan (Chi cục Hải quan khu vực II) phối hợp với các đơn vị thuộc Chi cục Hải quan khu vực II kiểm tra 9 vụ việc liên quan đến tiền chất, qua đó phát hiện và xử lý 4 vụ vi phạm.
Cụ thể, tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 2, lực lượng Hải quan phát hiện 2 vụ doanh nghiệp vi phạm quy định về xuất nhập khẩu hàng hóa theo hạn ngạch, giấy phép, điều kiện, tiêu chuẩn. Cơ quan Hải quan đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 80 triệu đồng, đồng thời buộc tái xuất tang vật vi phạm. Tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1, một vụ việc liên quan Công ty P.T được phát hiện do doanh nghiệp có hành vi vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa theo hạn ngạch, giấy phép, điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn. Vụ việc hiện đang được cơ quan Hải quan trao đổi với Viện Kiểm sát để xử lý theo quy định.
Một vụ khác liên quan Công ty TNHH vật liệu mới H.H Việt Nam. Qua kiểm tra, cơ quan Hải quan phát hiện hàng hóa có chứa toluene nhưng doanh nghiệp khai báo chưa phù hợp. Đây là tiền chất tồn tại trong hỗn hợp hóa chất, không phải tiền chất ở dạng monomer. Vụ việc đang được tiếp tục làm rõ và chờ doanh nghiệp giải trình.
Ngành Hải quan sử dụng chó nghiệp vụ để phát hiện hàng vi phạm
ẢNH: CỤC HẢI QUAN
Không chỉ tập trung vào các vụ việc liên quan trực tiếp đến tiền chất, Chi cục Hải quan khu vực II còn phối hợp kiểm tra trên diện rộng. Trong 9 tháng đầu năm, đơn vị đã phối hợp kiểm tra thực tế 348 tờ khai. Kết quả, 238 tờ khai có hàng hóa phù hợp với khai báo; 41 tờ khai phát hiện và lập hồ sơ xử lý vi phạm; 62 tờ khai đang chờ kết quả giám định, phân tích, phân loại và 6 tờ khai đang tiếp tục xử lý. Thông qua công tác phối hợp với các chi cục Hải quan cửa khẩu, Đội Kiểm soát Hải quan đã cung cấp 93 thông tin phục vụ kiểm tra. Trong số này, 19 trường hợp đã được xử lý vi phạm, một trường hợp được khởi tố; 8 trường hợp đang chờ kết quả giám định, phân tích, phân loại và các vụ việc còn lại đang tiếp tục được xử lý.
Công tác trao đổi thông tin với các lực lượng chức năng cũng được tăng cường. Lũy kế từ đầu năm đến 30.9, cơ quan Hải quan đã chủ trì xử lý, cung cấp 233 lượt văn bản phản hồi, trao đổi thông tin, hồ sơ, tài liệu nghiệp vụ theo yêu cầu phối hợp của các cơ quan chức năng.
Cẩn trọng từ tên hàng, thành phần đến mã HS
Từ thực tế kiểm tra, Chi cục Hải quan khu vực II cảnh báo doanh nghiệp về nhiều phương thức gian lận trong hoạt động xuất nhập khẩu. Đáng chú ý là việc khai báo không đúng tên hàng, chủng loại, công dụng; sử dụng chứng từ không phản ánh đúng bản chất hàng hóa hoặc khai sai mã HS để hưởng chính sách thuế, né tránh quản lý chuyên ngành.
Đối với hóa chất và tiền chất, đây là rủi ro đặc biệt cần lưu ý. Doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tên thương mại hoặc mã HS để xác định hàng hóa có thuộc diện quản lý hay không. Cần kiểm tra chính xác tên hóa chất, thành phần, hàm lượng, mã CAS, công dụng và mục đích sử dụng, sau đó đối chiếu với danh mục quản lý hiện hành. Ngoài ra, thông tin trên hợp đồng, hóa đơn, giấy phép, chứng từ kỹ thuật, Phiếu an toàn hóa chất và tờ khai hải quan phải thống nhất với hàng hóa thực tế. Trường hợp có chứa tiền chất trong hỗn hợp hóa chất, doanh nghiệp càng cần kiểm tra kỹ thành phần và hàm lượng trước khi khai báo.
Ngoài ra, Chi cục Hải quan khu vực II cũng cảnh báo tình trạng khai nhiều tờ khai cho cùng một lô hàng nhằm lựa chọn luồng thông quan, hoặc thay đổi địa điểm làm thủ tục khi một địa bàn tăng cường kiểm tra. Doanh nghiệp cần bảo đảm việc khai báo phản ánh đúng bản chất giao dịch và hàng hóa, tránh những hành vi có thể bị xem là gian lận.
Ngành Hải quan sử dụng chó nghiệp vụ để phát hiện hàng vi phạm
ẢNH: CỤC HẢI QUAN
Với hàng gia công, sản xuất xuất khẩu, nguy cơ phát sinh là việc lợi dụng chính sách để hợp thức hóa nguồn nguyên liệu, sản phẩm, từ đó gian lận xuất xứ khi xuất khẩu sang các thị trường như EU, Mỹ. Bên cạnh đó là các hành vi giả mạo, chỉnh sửa hồ sơ chứng từ; khai sai số lượng, xuất xứ, nhãn hiệu hoặc tình trạng hàng hóa nhằm gian lận thuế và né tránh các yêu cầu quản lý.
Các loại hình quá cảnh, vận chuyển độc lập, tạm nhập - tái xuất, chuyển cửa khẩu và gửi kho ngoại quan cũng có thể bị lợi dụng để buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển hàng giả hoặc hàng vi phạm sở hữu trí tuệ. Đặc biệt, hàng quá cảnh qua Việt Nam đi Campuchia có nguy cơ bị lợi dụng để vận chuyển hàng giả các nhãn hiệu đã được bảo hộ.
Đối với máy móc, thiết bị đã qua sử dụng, cơ quan Hải quan lưu ý tình trạng khai báo hàng mới 100% để né tránh yêu cầu kiểm tra, giám định điều kiện nhập khẩu. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ năm sản xuất, tình trạng thiết bị, hồ sơ kỹ thuật và bảo đảm thông tin khai báo phù hợp với hàng hóa thực tế.
Theo Chi cục Hải quan khu vực II, kiểm soát tiền chất không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn cần sự chủ động từ doanh nghiệp. Doanh nghiệp nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng tiền chất cần xây dựng quy trình kiểm soát từ khâu ký hợp đồng, lựa chọn nhà cung cấp, chuẩn bị hồ sơ đến tiếp nhận, bảo quản và sử dụng hóa chất.
Trước mỗi lô hàng, doanh nghiệp nên thực hiện ít nhất 5 bước: xác định chính xác hóa chất; đối chiếu danh mục quản lý; xác định giấy phép và thủ tục chuyên ngành; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ; kiểm tra sự thống nhất giữa chứng từ và hàng hóa thực tế trước khi mở tờ khai.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần lưu giữ hồ sơ về quá trình nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn trữ để bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc và số lượng tiền chất khi cần thiết. Đặc biệt, cần tránh tình trạng xin cấp phép số lượng lớn nhưng thực nhập rất ít, gây khó khăn cho công tác theo dõi, quản lý.
Khi phát sinh vướng mắc về chính sách mặt hàng, thành phần hóa chất, phân loại mã HS hoặc thủ tục quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp nên chủ động trao đổi với cơ quan Hải quan để được hướng dẫn, thay vì tự xử lý hoặc chờ đến khi hàng hóa đã về cảng.
Việc tăng cường kiểm soát tiền chất nhằm ngăn chặn nguy cơ bị lợi dụng vào sản xuất ma túy, đồng thời bảo đảm môi trường xuất nhập khẩu minh bạch. Với doanh nghiệp tuân thủ tốt, chuẩn hóa hồ sơ và chủ động phối hợp với cơ quan quản lý ngay từ đầu sẽ giúp giảm rủi ro pháp lý, hạn chế chi phí phát sinh và tạo thuận lợi cho hàng hóa hợp pháp được thông quan.