Tổng thống Mỹ Donald Trump và CEO OpenAI Sam Altman tại Nhà Trắng hồi 2025 - Ảnh: AFP
Giới tinh hoa công nghệ chia rẽ
Ngày 12-9, Giám đốc điều hành (CEO) Anthropic Dario Amodei chính thức kêu gọi ngành trí tuệ nhân tạo (AI) giảm tốc độ nâng cấp mô hình công nghệ này, theo Hãng tin Reuters.
Ông cảnh báo AI đang tiến bộ quá nhanh trong khả năng tự phát triển thế hệ kế tiếp, có thể vượt khỏi khả năng hiểu và kiểm soát của con người nếu không có biện pháp phòng ngừa phù hợp.
AI cũng có thể bị lợi dụng để tấn công mạng, gian lận hoặc phát triển vũ khí sinh học, thậm chí gây thiệt hại lớn trong thời gian ngắn.
Lời kêu gọi này nhận được sự đồng tình bất ngờ từ những đối thủ của Anthropic.
CEO OpenAI Sam Altman thừa nhận cần “điều chỉnh nhịp độ” phát triển, trong khi tỉ phú Elon Musk khẳng định Amodei đã đúng.
Trước đó tỉ phú Bill Gates cũng chia sẻ đây là lần đầu tiên ông mong một công nghệ mới tiến chậm lại, trước những rủi ro đe dọa việc làm, an toàn mạng và sự phát triển của trẻ em.
Tuy nhiên quan điểm này nhanh chóng vấp phải phản ứng trái chiều cũng trong giới tinh hoa công nghệ, theo báo New York Times.
Nhiều lãnh đạo hoài nghi lời kêu gọi "hãm phanh" thực chất là chiêu trò, nhằm củng cố quyền lực của các "gã khổng lồ" hiện tại trong việc thiết lập luật chơi.
CEO Cohere (Canada) Aidan Gomez lập luận không thể để một nhóm nhỏ định đoạt tiêu chuẩn an toàn cho toàn cầu. Đồng quan điểm, CEO Nvidia Jensen Huang gạt bỏ kịch bản AI hủy diệt nhân loại, cho rằng việc thổi phồng rủi ro sẽ làm chệch hướng sự chú ý khỏi những lợi ích thực tiễn.
Giữ vị thế trung dung, CEO Microsoft Satya Nadella ủng hộ quy trình kiểm định độc lập, nhưng nhấn mạnh phải phổ cập lợi ích AI rộng rãi, thay vì để công nghệ nằm gọn trong tay một nhóm nhỏ.
Minh chứng cho lập trường này, Microsoft vừa công bố dự thảo quy tắc “Humanist AI”, yêu cầu hệ thống AI phải luôn dưới quyền kiểm soát của con người, chấp nhận bị can thiệp và không được tự ý chống đối.
Trong khi giới công nghệ tranh luận, Tổng thống Mỹ Donald Trump đứng khá rõ về phía không muốn làm chậm cuộc đua AI. Ngày 13-9, ông nói Mỹ đang dẫn trước Trung Quốc và muốn duy trì lợi thế đó.
“Bất kỳ ai chiến thắng trong AI sẽ chiến thắng” - ông nói, đồng thời cho rằng Mỹ không thể tự hạn chế trong khi các đối thủ tiếp tục phát triển công nghệ.
Ngày 14-9, ông tiếp tục bác bỏ những cảnh báo về kịch bản AI vượt khỏi tầm kiểm soát, và gọi những lo ngại rằng robot sẽ chiếm quyền, kiểm soát hoặc hủy diệt thế giới là một “trò bịp”. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng phản đối việc các công ty AI đạt thỏa thuận cùng giảm tốc phát triển.
Khách tham quan tại gian hàng robot AI tại một triển lãm ở Trung Quốc hồi 2023 - Ảnh: REUTERS
Chuyện AI đột nhiên rầm rộ, vì sao?
Theo Đài CNN, AI đang trở thành một vấn đề đáng chú ý trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ. Công nghệ này gắn với nhiều nỗi lo của cử tri, từ nguy cơ mất việc làm đến giá điện tăng và quyền lực ngày càng lớn của các tập đoàn công nghệ.
Nỗi lo AI thay thế con người có thể khiến nhiều người mất việc, trong khi nhu cầu điện khổng lồ của các trung tâm dữ liệu đang làm dấy lên tranh cãi về hóa đơn điện.
Những cảnh báo về AI vượt khỏi tầm kiểm soát cũng khiến dư luận lo ngại, khi quyền lực công nghệ tập trung vào một số ít tỉ phú và doanh nghiệp lớn.
Những vấn đề này có thể khiến AI trở thành một chủ đề quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 và cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028.
Theo CNN, Đảng Dân chủ có thể tận dụng những lo ngại trên để thúc đẩy việc quản lý AI, trong khi phe Cộng hòa phải cân bằng giữa phát triển công nghệ và những lo lắng ngày càng tăng của cử tri.
Trên thực tế, phe Dân chủ đang thúc đẩy Chính phủ Mỹ hành động mạnh hơn về AI, khi bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đến gần.
Ông Hakeem Jeffries, lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện, kêu gọi Quốc hội có “hành động dứt khoát” để làm chậm tốc độ phát triển AI.
Cựu Tổng thống Barack Obama cũng thúc giục lãnh đạo Đảng Dân chủ đưa quản lý AI thành trọng tâm chính sách, tập trung vào an toàn, tác động với trẻ em và hệ lụy kinh tế.
Theo nguồn tin của New York Times, ông Obama coi lời kêu gọi giảm tốc từ một số lãnh đạo ngành AI là “diễn biến tích cực”.
TIN LIÊN QUAN
Sức ép từ Đảng Dân chủ đang đặt phe Cộng hòa vào thế khó khi lo ngại của cử tri về AI gia tăng, trong khi đảng này vẫn gắn chặt với chính sách thúc đẩy công nghệ của Tổng thống Trump.
Sau khi nhậm chức, ông Trump đã bãi bỏ sắc lệnh năm 2023 của Tổng thống Joe Biden về đánh giá rủi ro đối với các mô hình AI tiên tiến.
Tuy nhiên trước những lo ngại ngày càng tăng, chính quyền Trump sau đó cũng xây dựng cơ chế mới để rà soát rủi ro an ninh mạng từ các mô hình AI.
Một số nghị sĩ Cộng hòa đang đối mặt với các cuộc đua sít sao cũng bắt đầu cởi mở hơn với việc quản lý AI.
Ông Mike Rogers, ứng viên Cộng hòa tranh ghế Thượng viện tại bang Michigan, tuyên bố ủng hộ giảm tốc độ phát triển AI và thúc đẩy một khuôn khổ an ninh quốc gia cho công nghệ này.
Theo tờ Washington Post, giới lãnh đạo Cộng hòa vẫn thiên về yêu cầu các công ty tự chịu trách nhiệm.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (Đảng Cộng hòa) cho rằng các nhà phát triển phải bảo đảm sản phẩm an toàn.
Trong khi đó cố vấn công nghệ Nhà Trắng David Sacks thì đặt câu hỏi về động cơ của những lời kêu gọi giảm tốc, cho rằng các công ty không cần chờ chính phủ can thiệp, vì đơn giản là họ có thể “tự hãm phanh”.
Ông Trump bác bỏ các mối nguy từ AI, khẳng định ai nắm AI sẽ thắng chung cuộcTrong khi Tổng thống Trump muốn Mỹ giữ vị thế dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều lãnh đạo công nghệ hàng đầu lại kêu gọi giảm tốc độ phát triển để kiểm soát những rủi ro tiềm ẩn.