Hang đá nơi người tiền sử cư trú 12.000 năm trước ở di sản Tràng An

Nơi sinh sống của người tiền sử

Di chỉ khảo cổ Hang Bói thuộc Khu du lịch văn hóa Thung Ui, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, nằm trong vùng lõi Quần thể danh thắng Tràng An – Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.

Để đến được nơi ghi dấu sự cư trú của người tiền sử cách đây hơn 12.000 năm, chúng tôi phải đi bộ qua những bậc đá men theo sườn núi. Từ cửa rừng Thung Ui vượt quãng đường khoảng 1km, với độ cao hơn 100m.

Hang có chiều sâu khoảng 60-70m, bên trong gồm các khu vực có kích thước khác nhau, với hệ thống thạch nhũ và măng đá hình thành qua quá trình kiến tạo tự nhiên kéo dài hàng triệu năm.

Ông Phùng Thế Quỳnh, Giám đốc vận hành Khu du lịch văn hóa Thung Ui cho biết, từ năm 2007, các nhà khoa học trong nước và quốc tế đã phối hợp nghiên cứu di chỉ khảo cổ Hang Bói. Tại đây đã phát hiện và bổ sung nhiều tư liệu khảo cổ học, góp phần làm sáng tỏ đời sống của cư dân cổ.

Các di chỉ khảo cổ trong hang đã phản ánh hoạt động của con người trong quá khứ. Tại cửa hang phát hiện lớp vỏ ốc nhuyễn thể, dấu tích gắn với tập quán khai thác nguồn thức ăn tự nhiên của cư dân cổ.

"Trong điều kiện con người chủ yếu dựa vào săn bắt, hái lượm, các nguồn lợi sẵn có từ rừng núi, sông suối đóng vai trò quan trọng đối với đời sống. Những dấu tích như vậy góp phần cung cấp thông tin về phương thức kiếm sống, cách con người thích nghi với môi trường tự nhiên trong từng giai đoạn lịch sử", ông Quỳnh chia sẻ.

Ông Nguyễn Cao Tấn, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho hay, Quần thể danh thắng Tràng An không chỉ có cảnh quan đặc sắc mà còn lưu giữ nhiều hang động có dấu tích cư trú của người tiền sử, phản ánh quá trình con người thích ứng với môi trường tự nhiên.

Các phát hiện khảo cổ tại khu vực Hang Bói đã góp phần bổ sung tư liệu nghiên cứu về quá trình con người cư trú trong không gian núi đá vôi Ninh Bình. Thông qua việc nghiên cứu địa tầng, di vật và các dấu tích còn lại, giới chuyên môn có thêm cơ sở tìm hiểu điều kiện sống, tập quán sinh hoạt và mối quan hệ giữa con người với môi trường tự nhiên thời tiền sử.

Tour khám phá Hang Bói

Giám đốc Vận hành Khu du lịch văn hóa Thung Ui cho biết thêm, đơn vị đã chuẩn bị chu đáo các điều kiện mở cửa chuẩn bị đón khách tham quan Hang Bói. Hoạt động du lịch sẽ gắn với yêu cầu tôn trọng, bảo vệ di sản, gìn giữ môi trường tự nhiên và cảnh quan, hướng tới phát triển du lịch bền vững.

"Thời gian tới, khu du lịch tiếp tục khảo sát các hang động xung quanh, tìm hiểu những giá trị khảo cổ, lịch sử và văn hóa để xây dựng thêm sản phẩm du lịch mới, góp phần giới thiệu di sản đến du khách trong nước và quốc tế", ông Quỳnh nói.

Phó Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình chia sẻ, việc đưa các di tích trong Quần thể danh thắng Tràng An đủ điều kiện vào khai thác du lịch tạo cơ hội để du khách trực tiếp tìm hiểu lịch sử, đời sống cư dân cổ, qua đó góp phần diễn giải giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, đồng thời phát triển sản phẩm du lịch khảo cổ học hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.

Việc khai thác Hang Bói theo hướng du lịch khảo cổ cũng mở thêm cơ hội để công chúng tiếp cận những tư liệu về lịch sử cư trú của người tiền sử tại Tràng An. Hiệu quả của hướng đi này phụ thuộc vào khả năng kết nối nghiên cứu khoa học, thuyết minh di sản và tổ chức tham quan, đồng thời bảo đảm các dấu tích khảo cổ được gìn giữ lâu dài.

Chị Nguyễn Hoa Mận, hướng dẫn viên Khu du lịch văn hóa Thung Ui cho biết, để truyền tải đầy đủ giá trị di sản đến du khách, đội ngũ hướng dẫn viên chủ động tìm hiểu tài liệu lịch sử, thông tin khảo cổ và các nguồn tư liệu liên quan.

Nội dung thuyết minh không chỉ giới thiệu cảnh quan mà còn làm rõ những dấu tích khảo cổ, lịch sử cư trú, đời sống và tập quán của người tiền sử.