Bỏ qua điều hướng
•

Hành trình kì diệu của ca tam thai đặc biệt chưa từng có trong giáo trình

Hành trình kì diệu của ca tam thai đặc biệt chưa từng có trong giáo trình
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Một bé trai chỉ nặng 900 g chào đời ở tuần thai 27. Hai em bé còn lại tiếp tục được giữ trong bụng mẹ thêm 36 giờ, trước khi lần lượt cất tiếng khóc trong một ca mổ cấp cứu giữa đêm. Bác sĩ, TS. Nguyễn Thị Sim - người trực tiếp điều trị và đỡ đẻ cho ca bệnh đặc biệt này gọi đây là ca đỡ đẻ chưa từng...

Đằng sau 36 giờ ấy là cuộc chạy đua với thời gian của nhiều chuyên khoa, cùng một mục tiêu: thêm cơ hội sống an toàn cho cả mẹ và ba em bé.
Sản phụ Phạm Hồng Nhung (SN 1997), chưa từng có con, mang thai sau thụ tinh trong ống nghiệm do buồng trứng đa nang. Hai phôi được chuyển nhưng thai kỳ phát triển thành ba thai, ba buồng ối, hai bánh rau. Đến tuần 12, hai thai chung bánh rau cùng tăng khoảng sáng sau gáy, khiến gia đình được tư vấn về khả năng đình chỉ hai thai. Tuy nhiên, khi tìm đến TS.BS Nguyễn Thị Sim, Phó tổng giám đốc Bệnh viện PhenikaaMec, người mẹ mong muốn nếu y khoa còn cho phép, chị có cơ hội giữ lại cả ba con.

img-3774.jpg
Các bác sĩ chuẩn bị đón em bé chào đời.

Thay vì quyết định chỉ dựa trên một dấu hiệu siêu âm, ê-kíp tiến hành đánh giá chuyên sâu. Ở 16 tuần 4 ngày, TS.BS Nguyễn Thị Sim thực hiện chọc ối cho sản phụ tại Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Đại học PhenikaaMec. Kết quả công thức nhiễm sắc thể, CNV và giải trình tự gen của các thai chưa phát hiện bất thường. Dù vậy, thai kỳ vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều nguy cơ. Người mẹ có tình trạng tăng đông, D-Dimer nhiều thời điểm tăng cao và phải điều chỉnh thuốc chống đông. Đến tuần 23, sản phụ xuất hiện dư ối và đái tháo đường thai kỳ; đến tuần 27, cổ tử cung chỉ còn 12 mm và phải nhập viện điều trị dọa sinh non.

Ngày 8/6, khi thai 27 tuần 3 ngày, sản phụ được tiêm trưởng thành phổi do nguy cơ sinh non. Hai ngày sau, cơn co tử cung xuất hiện và tăng dần, không còn đáp ứng với thuốc giảm co. Ngày 11/6, ở tuổi thai 27 tuần 6 ngày, ối của thai riêng bánh rau, cũng là em bé nằm thấp nhất, bị vỡ sớm.

Một cuộc hội chẩn liên chuyên khoa gồm Y học bào thai, Sản khoa, Sơ sinh, Gây mê hồi sức và gia đình được tiến hành ngay tại phòng sinh.

img-3776.jpg
Hạnh phúc được làm cha mẹ bên 3 thiên thần nhỏ.

Lúc này, một thai cần được đưa ra ngoài, nhưng hai em bé còn lại vẫn có cơ hội tiếp tục phát triển trong bụng mẹ nếu điều kiện cho phép.

9h50, bé trai Nguyễn Minh Đức chào đời theo phương pháp đẻ thường, nặng 900 g, APGAR 6-8 điểm. Bé được cắt rốn chậm và chuyển về khoa hồi sức sơ sinh. Trong khi đó, các bác sĩ tiếp tục giảm co, theo dõi sát để cố gắng giữ hai người em trong bụng mẹ.

Chiến lược được lựa chọn là sinh trì hoãn (Delayed Interval Delivery), một kỹ thuật đặc biệt trong sản khoa, nhằm kéo dài thai kỳ cho những thai còn lại sau khi một thai đã chào đời. Với trẻ cực non, thêm thời gian trong tử cung có thể giúp các cơ quan tiếp tục trưởng thành và tăng cơ hội đáp ứng với các biện pháp bảo vệ trước sinh.

Tuy nhiên, việc kéo dài thai kỳ đồng thời đặt người mẹ và hai thai còn lại trước những nguy cơ như nhiễm trùng, suy thai hoặc chuyển dạ tiến triển. Vì vậy, 36 giờ này không phải là cố gắng “giữ thai bằng mọi giá”, mà là liên tục đánh giá để chỉ tiếp tục khi điều kiện an toàn còn được bảo đảm.

“36 giờ ấy không phải một con số để lập kỷ lục. Đó là 36 giờ các bác sĩ cố gắng trao thêm cơ hội cho hai em bé, đồng thời luôn giữ nguyên nguyên tắc: chỉ tiếp tục khi còn an toàn và phải dừng lại ngay khi cán cân nguy cơ thay đổi” - TS. Nguyễn Thị Sim.

img-3775.jpg
TS. Nguyễn Thị Sim hạnh phúc bên 3 em bé sau hành trình giữ thai gian khó.

Đến 23h40 ngày 12/6, tình trạng sản phụ thay đổi với cơn co tử cung mạnh, vỡ ối và ngôi thai ngang. Các bác sĩ quyết định mổ lấy thai cấp cứu. Ngay trong đêm, bốn ê-kíp được huy động. Gây mê hồi sức bảo đảm an toàn cho người mẹ, ê-kíp Sản khoa thực hiện cuộc mổ, trong khi hai ê-kíp Sơ sinh độc lập sẵn sàng tiếp nhận và hồi sức cho hai trẻ cực non.

23h48, bé Nguyễn Minh Vũ chào đời, nặng 950 g, APGAR 7-7-8 điểm. Chỉ hai phút sau, bé Nguyễn Minh Khôi chào đời với cân nặng 1.000 g, APGAR 7-8-8 điểm. Ba em bé, với tổng cân nặng chưa đến 3 kg, chính thức bước vào cuộc chiến mới ở Khoa Sơ sinh.

Cả ba đều sinh cực non và có suy hô hấp, phải được hỗ trợ hô hấp, điều trị và theo dõi trong môi trường kiểm soát nghiêm ngặt. Thuốc và dinh dưỡng được cá thể hóa; Khoa Sơ sinh phối hợp với Khoa Dược pha chế chuyên sâu, chuẩn hóa liều đến 0,1 ml. Từ hỗ trợ hô hấp, các bé từng bước được hạ bậc điều trị, chuyển từ dinh dưỡng tĩnh mạch sang ăn qua sonde, tập bú, rồi bú bình và bú mẹ.

Khoảng hai tháng sau sinh, cả ba trẻ đã cai máy và tự thở hoàn toàn. Đến ngày 14/9/2026, Minh Khôi nặng 3,58 kg, Minh Vũ 3,57 kg và Minh Đức 3,70 kg. Cả ba bú tốt, không còn suy hô hấp, phản xạ sơ sinh tốt và vận động bình thường.

Điều đáng nhớ ở ca bệnh này không chỉ là 36 giờ hai em bé được giữ lại trong bụng mẹ, mà còn là cách nhiều chuyên khoa cùng phối hợp xuyên suốt hành trình của người bệnh. Từ chẩn đoán trước sinh, di truyền, chẩn đoán hình ảnh, y học bào thai đến sản khoa, gây mê hồi sức, sơ sinh và dược, các quyết định liên tục được điều chỉnh dựa trên tình trạng thực tế của người mẹ và từng thai nhi.

Từ ba em bé chỉ nặng 900, 950 và 1.000g lúc chào đời, đến ngày cùng nhau trở về nhà, phía sau những con số ấy là một hành trình dài của khoa học, sự phối hợp và kiên trì. Và có lẽ, khoảnh khắc ý nghĩa nhất không nằm ở một kỹ thuật đặc biệt, mà ở ngày người mẹ có thể cùng lúc đón cả ba con trở về sau những tháng ngày mà mỗi giờ trôi qua đều quý giá.

Ca sản khoa đặc biệt của sản phụ Phạm Hồng Nhung (sinh năm 1997) mang ba thai sau khi thụ tinh trong ống nghiệm là minh chứng cho sự phối hợp y khoa liên chuyên khoa đầy nỗ lực. Dù đối mặt với nguy cơ biến chứng cao ngay từ tuần 12 khi hai thai chung bánh rau tăng khoảng sáng sau gáy, người mẹ vẫn quyết định giữ thai sau khi kết quả chọc ối ở tuần 16 tại Bệnh viện PhenikaaMec không ghi nhận bất thường di truyền. Nhờ sự đồng hành chuyên sâu của ê-kíp y bác sĩ do TS.BS Nguyễn Thị Sim trực tiếp điều trị, thai kỳ được theo dõi chặt chẽ qua hàng loạt thách thức như hội chứng tăng đông, đái tháo đường thai kỳ và dọa sinh non. Vào mốc 27 tuần 6 ngày tuổi thai, biến cố vỡ ối ở thai riêng bánh rau đã buộc hội chẩn khẩn cấp liên chuyên khoa diễn ra ngay tại phòng sinh. Đến 9h50, bé trai Nguyễn Minh Đức chào đời bằng phương pháp sinh thường với cân nặng 900 g và lập tức được đưa về khoa Hồi sức sơ sinh. Ngay sau đó, ê-kíp y tế đã áp dụng kỹ thuật sinh trì hoãn (Delayed Interval Delivery) nhằm duy trì 2 thai còn lại trong tử cung, giúp các cơ quan của trẻ cực non tiếp tục trưởng thành. Quyết định kéo dài thai kỳ thêm 36 giờ giữa ranh giới an toàn của người mẹ và nguy cơ suy thai là một cuộc chạy đua với thời gian đầy bản lĩnh chuyên môn. Khoảng thời gian này cho phép các bác sĩ liên tục đánh giá tình trạng lâm sàng để tối ưu hóa cơ hội sống cho các bé mà không đánh đổi sức khỏe người mẹ. Sự thành công của ca mổ cấp cứu giữa đêm tiếp theo không chỉ mang lại niềm hạnh phúc trọn vẹn cho gia đình mà còn ghi dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực y học bào thai tại Việt Nam.