Heo nạc nhờ chất cấm Salbutamol, người ăn thịt heo nguy hiểm ra sao?

Mới đây, ngày 5-10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đã khởi tố vụ án "vi phạm quy định về an toàn thực phẩm", "buôn bán hàng cấm", "đưa hối lộ", "nhận hối lộ".

Salbutamol có thể bị lạm dụng làm vật nuôi tăng cơ, giảm mỡ, thịt nạc hơn

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, cuối tháng 7 vừa qua, Công an TP.HCM phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố kiểm tra phát hiện 3 xe tải đang vận chuyển 280 con heo dương tính với chất cấm Salbutamol, trong đó có 80 con heo thịt dương tính thêm với vi rút dịch tả heo châu Phi.

Mở rộng điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đồng loạt khám xét khẩn cấp 14 địa điểm là các trang trại, nơi ở của nhóm này tại thành phố Đồng Nai liên quan việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi.

Qua đó phát hiện tại nhiều cơ sở thu gom đang nuôi nhốt 3.909 con heo, trọng lượng hơn 500 tấn dương tính với chất cấm Sabultamol (số heo này đã được các cơ quan chức năng xử lý, tiêu hủy sau khi phát hiện).

Quá trình khám xét, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã thu giữ hơn 1.000kg chất cấm (Salbutamol). Số lượng chất cấm này sẽ được phối trộn thành hơn 3.000 tấn thức ăn chăn nuôi để sử dụng nuôi heo vỗ béo.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Ân - khoa khám bệnh Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức - cho biết Salbutamol là một thuốc được sử dụng trong y khoa, chủ yếu với tác dụng giãn phế quản trong một số bệnh lý phổi gây co thắt đường thở.

• 

  Mỗi tháng hàng chục ngàn tấn gà thải loại nhập lậu vào Việt NamĐỌC NGAY

Tuy nhiên, Salbutamol có thể bị lạm dụng trong chăn nuôi với mục đích làm vật nuôi tăng cơ, giảm mỡ và tạo nhiều thịt nạc hơn.

Việc sử dụng này khác hoàn toàn với Salbutamol được dùng trong y khoa theo chỉ định và liều lượng được kiểm soát.

Khi thịt hoặc các mô của vật nuôi còn tồn dư Salbutamol ở mức đủ lớn, người ăn có thể hấp thu hoạt chất này qua đường tiêu hóa và xuất hiện các tác dụng dược lý ngoài ý muốn.

Trong đó, Salbutamol kích thích hệ thần kinh giao cảm nên biểu hiện đáng chú ý nhất là ở tim mạch, thần kinh - cơ và chuyển hóa.

Người bị phơi nhiễm với lượng đáng kể có thể xuất hiện tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực, run tay chân, bồn chồn, đau đầu, chóng mặt… Ở mức độ nặng hơn, thuốc có thể gây rối loạn điện giải, đặc biệt là hạ kali máu, tăng đường huyết và có thể làm xuất hiện hoặc làm nặng thêm rối loạn nhịp tim.

Nguy cơ và mức độ biểu hiện phụ thuộc vào nồng độ tồn dư và tích tụ trong thực phẩm, lượng thực phẩm đã ăn, phần mô được sử dụng cũng như tình trạng sức khỏe và mức độ nhạy cảm của từng người.

Theo bác sĩ Ân, những người cần thận trọng là trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh tim mạch, đặc biệt người có tiền sử rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành. Ở những người này, tình trạng tim đập nhanh và kích thích giao cảm có thể gây hậu quả đáng kể hơn so với người trẻ, khỏe mạnh.

Ngoài ra, người đang có rối loạn điện giải, đặc biệt hạ kali máu, hoặc đang sử dụng một số thuốc có thể ảnh hưởng đến nhịp tim và kali máu cũng cần lưu ý. Người mắc đái tháo đường cũng cần thận trọng vì chất này ở liều đủ lớn có thể làm ảnh hưởng đến đường huyết.

Phụ nữ mang thai là đối tượng nên đặc biệt tránh tiếp xúc với thực phẩm nghi ngờ có chứa chất này.

Những ai cần thận trọng?

Theo bác sĩ Ân, nếu sau khi ăn thịt nghi ngờ có Salbutamol và xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như tim đập nhanh rõ rệt hoặc kéo dài, đau hoặc tức ngực, khó thở, choáng váng, ngất, run nhiều, yếu cơ đáng kể hoặc các triệu chứng tiến triển nhanh, người dân nên đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm, nhất là người có bệnh tim mạch nền, trẻ em, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai.

Nếu nhiều người cùng ăn một nguồn thực phẩm và đồng thời xuất hiện các triệu chứng tương tự như tim nhanh, hồi hộp, run tay chân, đau đầu hoặc chóng mặt thì càng cần nghĩ đến khả năng phơi nhiễm từ thực phẩm và nên thông báo cho cơ quan y tế.

Khi đi khám, nên cung cấp thông tin về loại thực phẩm đã ăn, thời điểm ăn, thời gian bắt đầu triệu chứng; nếu còn mẫu thực phẩm nghi ngờ thì nên giữ lại theo hướng dẫn của cơ quan chức năng để phục vụ việc kiểm nghiệm khi cần thiết.

Điều quan trọng là người tiêu dùng không thể xác định chính xác thịt heo có tồn dư Salbutamol chỉ bằng mắt thường, màu sắc, mùi vị. Việc xác định có tồn dư chất này cần dựa vào các phương pháp kiểm nghiệm chuyên môn.

Vì vậy, không nên dựa vào những mẹo truyền miệng như nhìn màu thịt, độ dày lớp mỡ hay lượng nước chảy ra để kết luận một miếng thịt có sử dụng "chất tạo nạc".

Biện pháp phòng ngừa thực tế nhất là lựa chọn thịt và sản phẩm thịt có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát thú y và an toàn thực phẩm, ưu tiên cơ sở kinh doanh uy tín; không mua thịt không rõ nguồn gốc, thịt bán trôi nổi hoặc sản phẩm đã được cơ quan chức năng cảnh báo, thu hồi.

Chế biến thịt heo ra sao để đảm bảo an toàn?

Bác sĩ Ân khuyến cáo, người dân cũng không nên cho rằng nấu chín kỹ là biện pháp có thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tồn dư hóa chất.

Nấu chín vẫn rất quan trọng để phòng các bệnh lây truyền qua thực phẩm do vi sinh vật, nhưng đối với tồn dư hóa chất, biện pháp quan trọng hơn là kiểm soát từ khâu chăn nuôi, giết mổ, phân phối và kiểm nghiệm thực phẩm.

Tuy nhiên người dân không cần quá hoang mang nếu trước đó đã ăn thịt heo nhưng hoàn toàn không gặp triệu chứng như kể trên.

Điều đáng quan tâm là lựa chọn nguồn thực phẩm an toàn và theo dõi sức khỏe khi có một nguồn thực phẩm cụ thể được cơ quan chức năng xác định hoặc cảnh báo có nguy cơ.

Kiểm dịch viên động vật ở TP Đồng Nai nhận hối lộ, không kiểm tra thực tế mà cấp sẵn giấy kiểm dịch để nhóm dùng chất cấm ‘vỗ béo’ heo tiêu thụ hơn 10.000 tấn thịt, ước trị giá trên 600 tỉ đồng.