Họa sĩ chở 6,5 tấn sách đi xuyên Việt gặp gỡ độc giả - Thanh Niên

Sau khi nhà sách Cá Chép cuối cùng đóng cửa, họa sĩ Trần Đại Thắng (54 tuổi, TP.HCM) chất 6,5 tấn sách lên xe tải, bắt đầu một hành trình khác: đi xuyên Việt, dừng lại ở nhiều tỉnh thành để bán sách, tặng sách và gặp gỡ độc giả.

Giữa tháng 7 vừa qua, chiếc xe tải chở 6,5 tấn sách rời TP.HCM. Từ đó đến nay, xe lần lượt đi qua Lâm Đồng, Khánh Hòa, Gia Lai, Quảng Ngãi, Quảng Trị, Thanh Hóa… rồi tiếp tục hướng ra phía bắc.

Ở mỗi nơi dừng chân, họa sĩ Trần Đại Thắng lại mở các thùng sách, gặp gỡ độc giả, tặng sách cho trẻ em, đóng dấu, dán sticker lưu niệm. Có nơi ông ngồi vẽ tranh, sáng tác bìa sách và trò chuyện với học sinh.

'Cá Chép từ bể kính ra biển lớn'

Hành trình xuyên Việt bắt đầu khá tình cờ, sau ngày nhà sách Cá Chép cuối cùng ở TP.HCM đóng cửa.

Họa sĩ Trần Đại Thắng là Giám đốc Công ty CP Văn hóa Đông A, từng có 3 nhà sách Cá Chép tại TP.HCM và Hà Nội. Tháng 6.2026, nhà sách Cá Chép cuối cùng trên đường Võ Văn Tần, P.Bàn Cờ (TP.HCM) đóng cửa sau 13 năm hoạt động.

Những ngày cuối, nhiều độc giả tìm đến nhà sách, có hôm chen kín các tầng. Ông Thắng ngồi vẽ bìa cuốn Tôi kể - Tất cả đều từ sách của mình cho khách thì một người bạn ghé chơi, ngỏ lời: "Em xuống bán phụ anh nhé" và ông Thắng trả lời: "Nếu em muốn bán sách thì đi với anh một năm".

Một câu nói ngẫu nhiên lại trở thành điểm khởi đầu của chuyến đi. Chưa đầy một tháng sau, ngày 15.7, ông cùng chiếc xe tải chất đầy sách rời TP.HCM. Hành trình dự kiến kéo dài một năm, đi qua nhiều tỉnh thành từ Nam ra Bắc.

Tùy từng địa phương, cách xe sách dừng lại cũng khác nhau. Ở những khu vực trung tâm, khoảng 15 - 17 giờ thường có các hoạt động dành cho trẻ em như tặng sách, đóng dấu, dán sticker lưu niệm. Đến vùng sâu, vùng xa, nơi trẻ em ít có điều kiện tiếp cận sách, đoàn chủ yếu mang sách tặng.

Khi ghé các điểm trường, ông Thắng giao lưu với học sinh, vẽ tranh, sáng tác bìa sách và kể những câu chuyện quanh việc làm sách.

Trước đây, nhà sách Cá Chép nằm cố định ở một địa chỉ, ông Thắng ví nó như một con cá sống trong bể kính. Bây giờ, khi sách được chất lên xe và đi qua những con đường, vùng đất khác nhau, ông có cảm giác "giống như con cá từ bể kính ra ngoài, bơi qua sông suối rồi ra biển lớn".

Những cuộc gặp bên xe sách

Đi qua nhiều tỉnh thành, điều đọng lại trong ký ức ông Thắng không hẳn là những quãng đường dài mà là những người ông gặp trên đường. Tại P.Phan Rang (Khánh Hòa), ông gặp cô giáo Kim Hòa, một nhà văn và cũng là người dành nhiều thời gian khuyến khích học sinh đọc sách.

Sau khi xe sách đến, cô giáo tổ chức cho học sinh viết cảm nhận về hành trình. Những bài viết sau đó được gửi lại cho đoàn. "Qua cách cô giáo dục và truyền tình yêu sách, các em cũng dành cho sách tình cảm rất đặc biệt. Những bài viết của các em hồn nhiên, chân thật. Sau đó, chúng tôi tổ chức một buổi trao giải ngay bên cạnh xe sách", ông Thắng nhớ lại.

Một kỷ niệm khác là những ngày đoàn đến P.Đồng Hới (Quảng Trị). Mưa kéo dài, gió mạnh nhiều lần thổi tung phần bạt che bên xe. Vậy mà vẫn có người mặc áo mưa tìm tới. "Mọi người đội mưa đến với xe sách. Người ướt, có lúc sách cũng ướt nhưng mọi người vẫn vui", ông kể.

Ở đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), chiếc xe sách lại đưa ông đến những cuộc gặp khác. Trên đường qua một khu chợ, ông gặp trẻ em và lấy sách ra tặng. Những cuộc gặp đôi khi không nằm trong kế hoạch trước chuyến đi nhưng lại trở thành một phần của hành trình.

Theo dõi chuyến xe từ TP.HCM, chị Phạm Lan Phương (38 tuổi) có một cảm xúc khác. Chị từng là khách quen của nhà sách Cá Chép nhiều năm và đã chứng kiến các nhà sách lần lượt đóng cửa. "Tôi khá tiếc khi phải chia tay các nhà sách ở TP.HCM. Vì vậy, tôi bất ngờ khi biết Cá Chép lại có một hành trình mới, đưa sách đi dọc đất nước và đến tận tay những người yêu sách", chị Phương chia sẻ.

Theo chị, cách mua và đọc sách có thể thay đổi theo thời gian, nhưng nhu cầu tìm đến những cuốn sách mình yêu thích vẫn còn đó.

Còn ông Thắng không muốn gọi chuyến đi của mình bằng những từ quá lớn lao. Xuất thân là dân mỹ thuật, ông nói cách làm việc của mình vẫn nhiều cảm tính và ngẫu hứng. Chuyến xuyên Việt lần này cũng bắt đầu như thế. Ông đi, gặp mọi người, mở những thùng sách trên xe rồi chờ xem mỗi điểm dừng sẽ mang đến câu chuyện gì.

Ngày 27.9, khi trò chuyện với PV Thanh Niên, ông đang trên đường rời Thanh Hóa để đến Ninh Bình. Họa sĩ Trần Đại Thắng nói mình chưa tính sau khi chiếc xe hoàn thành hành trình xuyên Việt sẽ làm gì tiếp theo. "Nhưng có một điều tôi biết chắc: Tôi vẫn sẽ làm sách và sẽ tiếp tục làm sách chừng nào mình còn có thể".