Hòa thượng Thích Thanh Quyết: Hiến tạng sau khi qua đời là phúc đức vô lượng

Chiều 30/10, thảo luận tại Quốc hội về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), đại biểu Lương Công Quyết (Hòa thượng Thích Thanh Quyết), Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đánh giá dự luật mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc, phù hợp tinh thần từ bi, cứu khổ cứu nạn của Phật giáo.

Ông dẫn những câu chuyện trong Phật giáo về sự hy sinh một phần thân thể để cứu người, trong đó có tích Công chúa Ba hiến tay, mắt cứu cha. Theo Hòa thượng, việc hiến tặng một phần cơ thể để cứu người khác là biểu hiện cao đẹp của lòng vị tha.

Đề cập những ý kiến trái chiều xung quanh dự luật, Hòa thượng cho rằng công tác tuyên truyền, giải thích chính sách chưa đầy đủ, dẫn đến cách hiểu chưa chính xác về mục đích nhân đạo của việc mở rộng nguồn hiến. "Từ ý nghĩa nhân đạo lại trở thành tội đồ. Thương thay Bộ trưởng Y tế", ông nói.

Theo Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, quan niệm của nhà Phật là khi con người - kể cả người trẻ tuổi, nếu không còn đủ duyên để trụ trên thế gian này mà một phần cơ thể được chuyển sang sống ở cơ thể người khác, thì người đó vẫn sống.

"Vị tha là sống mãi, phúc đức là vô lượng", ông nói và cho biết, hàng nghìn tăng ni của Học viện Phật giáo Việt Nam thường xuyên hiến máu và đã đăng ký hiến mô, tạng. Bản thân ông cũng đã đăng ký hiến toàn bộ những bộ phận cơ thể có thể sử dụng để cứu người sau khi qua đời.

    Video hòa thượng Thích Thanh Quyết

Theo luật hiện hành, người đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể phải từ đủ 18 tuổi và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Quy định này chưa tạo cơ sở pháp lý cho người dưới 18 tuổi hiến mô tái sinh để cứu người thân hoặc đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể sau khi qua đời.

Dự thảo luật do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo đang được Quốc hội xem xét đã đề xuất mở rộng nguồn hiến mô, bộ phận cơ thể, trong đó phân biệt rõ hai trường hợp hiến khi còn sống và hiến sau khi chết.

Khi còn sống, người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô có khả năng tái sinh, như tế bào gốc tạo máu, để chữa bệnh cho người thân khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được đề xuất hiến cho thành viên gia đình; người dưới 15 tuổi chỉ được hiến cho cha mẹ đẻ hoặc anh, chị, em ruột.

Việc hiến phải bảo đảm sức khỏe của trẻ, có tư vấn độc lập và sự đồng ý của cả trẻ lẫn cha mẹ hoặc người giám hộ. Dự thảo không cho phép lấy thận, gan, tim, phổi hoặc bộ phận cơ thể lành khác từ người dưới 18 tuổi đang sống để ghép cho người khác.

Sau khi qua đời, dự thảo mở khả năng hiến mô, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi, nhưng chỉ khi đã được hội đồng chuyên môn xác định chết não hoặc chết tuần hoàn. Người hiến phải có nguyện vọng trước khi qua đời và được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

Theo Bộ Y tế, việc mở rộng nguồn hiến nhằm tạo thêm cơ hội cứu sống người bệnh, nhất là trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo cần mô, bộ phận cơ thể có kích thước, đặc điểm giải phẫu phù hợp. Tuy nhiên, đăng ký nguyện vọng hiến không đồng nghĩa với việc được phép hiến trong mọi trường hợp.

Thẩm tra dự luật, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội ghi nhận ý nghĩa nhân văn của chính sách nhưng đề nghị đánh giá kỹ những tác động về tâm lý, đạo đức, xã hội và nguy cơ trẻ bị gây áp lực, cưỡng ép hiến mô. Ủy ban cũng đề nghị làm rõ căn cứ xác định độ tuổi hiến, cân nhắc thu hẹp phạm vi người được nhận mô và bổ sung các biện pháp bảo vệ người chưa thành niên, bảo đảm việc hiến tặng thực sự tự nguyện, không bị lợi dụng hoặc trục lợi.

Trước những băn khoăn của dư luận, ngày 27/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo giải thích các nội dung của dự luật. Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định mục tiêu của cơ quan soạn thảo là mở rộng cơ hội cứu chữa người bệnh, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích và sự an toàn của người hiến. "Chúng ta không thể thờ ơ khi có cơ hội cứu sống người bệnh mà không làm", bà Lan nói, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm hoàn thiện chính sách để mang lại lợi ích cho người dân và bảo đảm không ai bị ép buộc hiến tạng.

Vũ Tuân