Học sinh cả nước sẽ có kho học liệu chung, truy cập miễn phí

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Đề án “Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông” vừa được Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ký phê duyệt.

Mục tiêu trọng tâm của đề án là hoàn thành bộ học liệu lõi quốc gia cho các môn học, cấp học theo Chương trình giáo dục phổ thông. Cổng học liệu số sẽ được vận hành ổn định, an toàn, đáp ứng nhu cầu khai thác tại 100% cơ sở giáo dục phổ thông trên toàn quốc theo quy mô và yêu cầu kỹ thuật được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục trên cả nước được tiếp cận nguồn học liệu số chất lượng cao, đã chuẩn hóa và miễn phí. Đáng chú ý, học liệu lõi quốc gia không được gắn với việc mua sản phẩm, dịch vụ khác.

Học sinh cả nước sẽ có kho học liệu chung, truy cập miễn phí - 1 — Học sinh cả nước sẽ được tiếp cận kho học liệu số miễn phí (Ảnh: Minh Chiến).

Đề án cũng nêu rõ, học sinh không bị hạn chế quyền tiếp cận học liệu do chưa có tài khoản định danh điện tử. Với học liệu công khai, miễn phí, người dùng không bắt buộc đăng nhập.

Nguồn học liệu sẽ được phát triển theo Chương trình giáo dục phổ thông, ưu tiên nội dung tương tác đa phương tiện, mô phỏng thực tế và thí nghiệm ảo, hỗ trợ học sinh tự học, ôn tập và giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy.

Hệ thống dự kiến gồm Cổng học liệu số quốc gia, kho học liệu, nền tảng quản lý và khai thác, cùng các dịch vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu. Cổng học liệu được định hướng vận hành trên website và ứng dụng di động, hỗ trợ truy cập trong điều kiện băng thông thấp.

Đề án ưu tiên nguồn lực, hạ tầng và thiết bị để học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và học sinh khuyết tật có cơ hội tiếp cận học liệu chất lượng cao như học sinh ở đô thị và các vùng thuận lợi. Giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục cũng sẽ được bồi dưỡng năng lực số theo lộ trình.

Hệ thống có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phân loại, tìm kiếm và đề xuất học liệu. Việc vận hành phải bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trẻ em trên môi trường mạng; các quyết định thuộc thẩm quyền phải có sự giám sát, kiểm soát và chịu trách nhiệm của con người.

Đề án được triển khai theo hai giai đoạn. Trong giai đoạn 2026-2027, các cơ quan liên quan sẽ hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật; xây dựng, vận hành thử nghiệm phiên bản đầu tiên của Cổng học liệu số và nền tảng quản lý, khai thác học liệu. Bộ học liệu lõi phục vụ thí điểm sẽ được hoàn thành, giáo viên cốt cán được tập huấn và hệ thống được thử nghiệm tại một số địa phương.

Giai đoạn 2028-2030, hệ thống sẽ tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở đánh giá kết quả thí điểm, đồng thời mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các nền tảng liên quan. Đề án đặt mục tiêu phấn đấu trước năm 2030 có 100% cơ sở giáo dục phổ thông kết nối và sử dụng hệ thống.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng, tổ chức thực hiện mô hình quản lý, vận hành và các yêu cầu kỹ thuật của hệ thống theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành.

Việc phê duyệt Đề án “Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông” đánh dấu bước tiến chiến lược trong chuyển đổi số giáo dục tại Việt Nam. Mục tiêu cốt lõi của đề án là xây dựng kho học liệu chuẩn hóa, tương tác đa phương tiện và miễn phí hoàn toàn cho toàn bộ học sinh, giáo viên trên cả nước. Đáng chú ý, nguồn tài nguyên công khai này không đi kèm bất kỳ điều kiện thương mại nào và người học có thể tra cứu mà không bắt buộc phải có tài khoản định danh cá nhân. Hệ thống được thiết kế đồng bộ từ cổng thông tin, ứng dụng di động cho tới kho dữ liệu mô phỏng, bảo đảm khả năng vận hành ổn định ngay cả trong điều kiện băng thông thấp. Chính sách ưu tiên hạ tầng cho vùng sâu, vùng xa và học sinh khuyết tật thể hiện rõ định hướng thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa các vùng miền. Song song với việc tích hợp trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa phân loại và đề xuất nội dung, nền tảng đặt yêu cầu bảo mật thông tin và an toàn cho trẻ em dưới sự giám sát trực tiếp của con người. Lộ trình thực hiện được phân kỳ thành hai giai đoạn rõ ràng do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì. Từ năm 2026 đến 2027, các đơn vị liên quan sẽ hoàn thiện khung pháp lý, tập huấn giáo viên cốt cán và vận hành thử nghiệm phiên bản đầu tiên tại một số địa phương. Giai đoạn 2028 đến 2030 sẽ mở rộng kết nối toàn diện, hướng tới mục tiêu trước năm 2030 đạt 100% cơ sở giáo dục phổ thông trên toàn quốc khai thác hiệu quả nền tảng này.