Hồi ký 'Nghèo' bán chạy số 1 Ireland đến với độc giả Việt

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Từ tuổi thơ chìm trong nghèo đói, bạo lực và nghiện ngập tại Coventry (Anh), Katriona O’Sullivan kể lại câu chuyện đời mình bằng những trang viết chân thực, không né tránh. Hồi ký Nghèo – từng đứng đầu danh sách sách bán chạy tại Ireland – vừa đến với độc giả Việt Nam.

Từ khi ra mắt, tác phẩm đầu tay Nghèo (Poor) của Katriona O’Sullivan, giảng viên cao cấp, nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Maynooth (Ireland), đã nhận được nhiều giải thưởng và ghi nhận, trong đó có danh hiệu Sách bán chạy số 1 Ireland, giải Sách tiểu sử của năm 2023 và giải do khán giả bình chọn tại An Post Irish Book Awards 2023.

Tại Việt Nam, cuốn hồi ký Nghèo, do Hoàng Mi dịch, vừa được Alpha Books phối hợp NXB Thế Giới phát hành. Nhận xét về tác phẩm, The Guardian đánh giá đây là một trong những cuốn sách đáng chú ý về sự phức tạp của nghèo đói, đồng thời ghi nhận câu chuyện đặc biệt của chính tác giả.

Từ tuổi thơ nghèo khó đến cơ hội thay đổi nhờ giáo dục

Tuổi thơ của Katriona O’Sullivan gắn với nghèo đói, bạo lực và những biến cố khiến bà sớm phải đối mặt với nhiều khó khăn. Bị xâm hại năm 10 tuổi, sinh con khi mới 15 tuổi, bà trải qua những năm tháng chật vật mưu sinh, phải làm nhiều công việc để trang trải cuộc sống.

Từ những trải nghiệm ấy, Nghèo không chỉ kể lại nỗ lực của một người phụ nữ trên con đường thay đổi cuộc đời, mà còn cho thấy vai trò của những người đã giúp bà tìm thấy cơ hội khác. Đó là cô giáo Arkinson, người kiên trì động viên; nhân viên xã hội định hướng học nghề; và người bạn làm công việc lao công chỉ cho bà con đường vào đại học.

Những sự giúp đỡ ấy không thể xóa bỏ những tổn thương đã qua, nhưng góp phần mở ra những lựa chọn mới cho Katriona. Câu chuyện cũng đặt ra vấn đề về ý nghĩa của sự hỗ trợ đúng lúc, đặc biệt là cơ hội tiếp cận giáo dục đối với những người có hoàn cảnh khó khăn.

Điểm đáng chú ý của cuốn hồi ký là tác giả không chỉ nhìn nghèo đói từ những thiếu hụt vật chất hay nỗ lực của mỗi cá nhân. Qua câu chuyện đời mình, bà đề cập đến những rào cản mang tính hệ thống: cộng đồng thiếu nguồn lực, sự tập trung của các nhóm yếu thế trong những khu vực khó khăn và hạn chế trong cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng. Những yếu tố này có thể khiến bất lợi từ thời thơ ấu tiếp tục ảnh hưởng đến cuộc sống khi trưởng thành.

Bước ngoặt đến với Katriona khi bà tham gia chương trình Trinity Access Programme ở tuổi 20. Chương trình tạo điều kiện để bà theo học tại Trinity College Dublin, hoàn thành chương trình cử nhân tâm lý học và sau đó bảo vệ thành công luận án tiến sĩ.

Từ trải nghiệm cá nhân, Nghèo gợi mở một cách nhìn rộng hơn về nghèo đói: đây không chỉ là tình trạng thiếu tiền bạc mà còn có thể kéo theo sự thu hẹp các cơ hội học tập, phát triển và lựa chọn tương lai. Câu chuyện của Katriona cho thấy nỗ lực cá nhân có ý nghĩa quan trọng, nhưng cơ hội giáo dục và sự hỗ trợ từ cộng đồng cũng có thể tạo nên khác biệt trên hành trình thoát nghèo.

Cuốn hồi ký "Nghèo" (tên gốc: "Poor") của Katriona O’Sullivan, giảng viên cao cấp kiêm nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Maynooth (Ireland), chính thức ra mắt độc giả Việt Nam qua bản dịch của Hoàng Mi do Alpha Books phối hợp NXB Thế Giới phát hành. Trước khi đến tay bạn đọc trong nước, tác phẩm từng tạo tiếng vang lớn khi trở thành Sách bán chạy số 1 Ireland, đồng thời thắng giải Sách tiểu sử của năm và giải do khán giả bình chọn tại An Post Irish Book Awards 2023. Tờ The Guardian cũng đánh giá đây là công trình đáng chú ý về sự phức tạp của thực trạng bần cùng hóa qua tự sự của người trong cuộc. Trưởng thành giữa bối cảnh bạo lực, nghiện ngập cùng những biến cố khắc nghiệt khi bị xâm hại năm 10 tuổi và sinh con ở tuổi 15, Katriona O’Sullivan đã thẳng thắn bóc tách bản chất nghèo đói từ câu chuyện đời mình. Tác giả chỉ ra rằng đói nghèo không đơn thuần là sự thiếu hụt vật chất hay thất bại của nỗ lực cá nhân, mà xuất phát từ những rào cản mang tính cấu trúc như cộng đồng thiếu hụt tài nguyên và cơ hội giáo dục chất lượng bị giới hạn. Những bất lợi từ tuổi thơ nếu thiếu đi sự can thiệp phù hợp sẽ dễ dàng trở thành lực cản kéo dài suốt cuộc đời trưởng thành. Hành trình thay đổi cuộc đời của nữ tiến sĩ ghi nhận dấu ấn quyết định từ sự trợ giúp của mạng lưới xã hội và các chính sách hỗ trợ đúng lúc. Từ lời động viên của cô giáo Arkinson, sự định hướng của nhân viên xã hội đến lời khuyên vào đại học của người bạn lao công, Katriona đã nắm bắt bước ngoặt khi tham gia chương trình Trinity Access Programme ở tuổi 20. Việc hoàn thành chương trình cử nhân tại Trinity College Dublin rồi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ chứng minh rằng nỗ lực tự thân kết hợp cùng cơ hội giáo dục bình đẳng là chìa khóa then chốt để phá vỡ vòng lặp nghèo đói.