Hội thảo Finnish Education: Learning to Shape the Future được tổ chức bởi Metropolia University Program - chương trình cử nhân khoa học ứng dụng hàng đầu châu Âu, quy tụ các nhà quản lý giáo dục, giảng viên, chuyên gia, sinh viên và đối tác trong một cuộc đối thoại học thuật giữa Phần Lan và Việt Nam.
Chương trình có sự tham gia của TS. David Hoang, Viện trưởng Viện Đại học Quốc tế FPT; TS. Peter Pham, Trưởng khoa Công nghệ thông tin Thông minh tại Metropolia University Program; ThS. Suvi Moll, Trưởng Chương trình đào tạo, Trưởng nhóm và Giảng viên cao cấp các ngành Kinh doanh; ThS. Maria Rauhamäki, Giảng viên cao cấp Marketing ngành Kinh doanh Quốc tế và Logistics tại Metropolia University of Applied Sciences. Hội thảo được dẫn dắt bởi TS. Hoàng Lan Anh, Giám đốc Đào tạo Metropolia University Program.
Các nội dung cùng hướng đến một câu hỏi: giáo dục đại học cần chuẩn bị gì để người học có thể thích nghi với và tiếp tục phát triển trong một thế giới liên tục thay đổi?
Bốn góc nhìn về năng lực người học trong thời đại AI
Mở đầu hội thảo, TS. David Hoang cho biết đại học cần phát triển đồng thời ba lớp năng lực cho sinh viên: kiến thức chuyên môn, khả năng sử dụng công nghệ và những phẩm chất cốt lõi như tư duy chiến lược, sáng tạo, giao tiếp và trách nhiệm. Khi công nghệ có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ theo quy trình, lợi thế của con người không còn nằm ở việc ghi nhớ hoặc xử lý thông tin đơn thuần.
“Dù AI thực hiện công việc gì, con người vẫn là người chịu trách nhiệm. Vì vậy, khả năng kiểm chứng, phán đoán và chịu trách nhiệm cần trở thành một phần trong năng lực của người học,” TS. David Hoang chia sẻ.
Từ góc nhìn Phần Lan, ThS. Suvi Moll giới thiệu mô hình University of Applied Sciences – Đại học Khoa học Ứng dụng, được hình thành từ nhu cầu của thị trường lao động, mô hình này chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, nghiên cứu ứng dụng và hợp tác với doanh nghiệp, cộng đồng.
“Mục tiêu không phải chỉ học lý thuyết hay học để vượt qua bài kiểm tra, mà là học những điều có ý nghĩa và có thể áp dụng trong môi trường làm việc,” ThS. Suvi Moll cho biết.
Khi AI giúp việc tạo và tiếp cận thông tin trở nên dễ dàng, sinh viên cần rèn luyện tư duy phản biện để kiểm tra dữ liệu và không mặc nhiên chấp nhận kết quả do công nghệ cung cấp.
Phát triển nội dung về phương pháp “Learning by Doing”, ThS. Maria Rauhamäki cho biết việc luân phiên đảm nhận những vai trò khác nhau giúp sinh viên rèn khả năng phối hợp, tự quản lý và bảo vệ đề xuất. Năng lực ấy được rèn luyện qua Metropolia Minno® - dự án đổi mới sáng tạo đa ngành được triển khai bởi Metropolia University Program. Người học làm việc theo nhóm, quản lý tiến độ, xây dựng phương án và trình bày kết quả trước đại diện doanh nghiệp.
Ở góc độ triển khai tại Việt Nam, TS. Peter Pham tập trung vào khoảng cách giữa điều sinh viên “biết” và những gì các em thực sự “làm được”. Theo ông, doanh nghiệp cần nhìn thấy năng lực thực tế của ứng viên. Vì vậy, kết nối doanh nghiệp phải diễn ra trong quá trình đào tạo, thay vì chỉ bắt đầu khi sinh viên tìm nơi thực tập.
Tại Metropolia University Program, chuyên gia tham gia cập nhật xu hướng, đối tác đưa ra bài toán, mentor hỗ trợ phát triển giải pháp và doanh nghiệp phản biện kết quả. Với ngành Smart IT sinh viên được xây dựng kiến thức nền tảng trước khi tham gia các dự án, thực hành chuyển từ ý tưởng sang prototype, thử nghiệm và trình bày giải pháp.
“Khi doanh nghiệp bước vào lớp học, sinh viên có thể tự tin bước vào tương lai,” TS. Peter Pham nhận định.
Tọa đàm về vai trò của giáo dục trước sự thay đổi của AI
Tại phiên tọa đàm xuyên suốt buổi hội thảo, các câu hỏi từ khán giả mở rộng cuộc trao đổi sang việc sử dụng AI trong học tập, vai trò của giảng viên và sự chuẩn bị của sinh viên trước khi gia nhập thị trường lao động.
Theo các diễn giả, công nghệ có thể hỗ trợ tìm kiếm thông tin, cá nhân hóa việc học và xử lý một số nhiệm vụ. Vai trò của giảng viên vì thế cần chuyển dần từ truyền đạt thông tin sang hướng dẫn người học phân tích, kiểm chứng và vận dụng kiến thức.
Phiên thảo luận cũng cho thấy năng lực nghề nghiệp không thể được tạo nên từ một môn học hoặc một kỹ năng riêng lẻ. AI có thể thay đổi công cụ và quy trình, nhưng giáo dục vẫn cần giúp người học hiểu vấn đề, đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm với lựa chọn đó. Trong mô hình giáo dục ứng dụng, kiến thức không phải điểm kết thúc mà là nền tảng để sinh viên thực hành, thử nghiệm và tạo ra giải pháp trong bối cảnh thực tế. Đây là lý do dự án thực tế và hoạt động cùng doanh nghiệp được đưa vào quá trình học, thay vì chỉ xuất hiện như những trải nghiệm bổ sung.
Thông qua cuộc đối thoại giữa chuyên gia Phần Lan và Việt Nam, hội thảo góp phần làm rõ cách giáo dục cần bắt kịp sự phát triển của AI và thị trường lao động. Đồng thời, sự kiện thể hiện định hướng của Metropolia University Program trong việc đưa giáo dục ứng dụng Phần Lan đến gần hơn với người học Việt Nam, gắn trải nghiệm đại học với công nghệ, doanh nghiệp và yêu cầu nghề nghiệp.
Tìm hiểu thêm về mô hình giáo dục ứng dụng Phần Lan và chương trình đào tạo tại Metropolia University Program.