Hơn 10 năm bám vách đá làm tượng Phật cao nhất thế giới ở An Giang

Giữa sườn Tây Bắc Núi Sam (An Giang), đại tượng Phật Thích Ca cao 81m, được định hình tạc trực tiếp vào vách đá. Sau khi hoàn thiện, công trình dự kiến lập kỷ lục bức tượng khắc vào vách đá cao nhất thế giới.

Theo ông Nguyễn Phúc Hoan, Trưởng ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam, công trình kỳ vĩ ấy xuất phát từ tâm huyết của các thế hệ lãnh đạo tiền bối, đặc biệt là nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lê Phú Hội và nguyên Trưởng ban Quản trị Phan Văn Trắng, với kỳ vọng chuyển hóa một không gian sườn núi cũ thành một tác phẩm nghệ thuật và tâm linh mang dấu ấn vùng đất An Giang. 

Bức tượng Phật Thích ca ngồi thiền được khắc trực tiếp vào vách đá núi Sam. 

Vì sao mất hơn 10 năm để tạc tượng?

Để dựng nên bức đại tượng, hàng trăm nghìn mét khối đá (ước tính khoảng 165.000m3) được xử lý trực tiếp trên sườn núi.

Quá trình thi công thực tế, đội ngũ thi công đã vấp phải thách thức lớn, chất lượng đá tại vị trí ban đầu không đạt yêu cầu. Để tìm được phôi đá hoàn hảo cho bức tượng, công trình buộc phải thay đổi toàn bộ tính toán ban đầu, dịch chuyển vị trí, đưa thân tượng lùi sâu hơn vào lòng núi và điều chỉnh lại cao độ thiết kế.

Sự thay đổi bất đắc dĩ này đã làm phát sinh một khối lượng công việc khổng lồ.

Ông Hoan cũng cho biết dự án đã trải qua một quá trình chuẩn bị pháp lý từ những năm 2013-2015 trước khi chính thức khởi công.

Lý giải về việc dự án bị kéo dài tiến độ so với kế hoạch ban đầu (dự kiến hoàn thành năm 2020 nhưng nay dời sang mục tiêu 2027), theo ông Hoan, xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan.

Thứ nhất, đây là công trình tạc vách đá đầu tiên có quy mô lớn chưa từng có, riêng công đoạn dò tìm và chọn lọc phôi đá chất lượng đã kéo dài từ năm 2015-2017. 

Bên cạnh đó, quá trình triển khai còn bị gián đoạn kéo dài do phải thực hiện công tác di dời mồ mả, xây dựng nhà lưu cốt để an táng cho người đã khuất, chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh COVID-19 qua nhiều giai đoạn.

Công trình cũng vướng mắc về thủ tục pháp lý khiến giấy phép nổ mìn phá đá hết hạn, buộc phải tạm ngưng hoạt động này trong suốt 2 năm (cuối năm 2023 đến cuối năm 2025) trước khi được cấp phép hoạt động trở lại và dự kiến hoàn thành vào năm 2027.

"Chúng tôi kỳ vọng khi hoàn thành, tượng Phật 81m sẽ không chỉ là một công trình có quy mô lớn, mà còn tạo thêm một điểm nhấn về văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan cho Núi Sam nói riêng và du lịch An Giang nói chung. Về văn hóa và tín ngưỡng, công trình sẽ tạo thêm một không gian để người dân, Phật tử và du khách đến chiêm bái, tìm sự bình an và hướng đến những giá trị tốt đẹp, nhân văn.

Về du lịch, chúng tôi kỳ vọng tượng Phật sẽ trở thành một điểm đến mới, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch của Núi Sam, thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm và lưu lại lâu hơn. Từ đó, công trình cũng có thể góp phần quảng bá hình ảnh Núi Sam và An Giang đến du khách trong nước và quốc tế", ông Hoan chia sẻ. 

Khoan cắt vách núi dựng tượng Phật, làm sao để thiên nhiên không bị tổn thương?

Việc can thiệp quy mô lớn vào một sườn núi tự nhiên thời gian gần đây dấy lên nhiều băn khoăn trong dư luận. Với hàng trăm mét khối đá bị mổ xẻ, không ít ý kiến lo ngại rằng việc gọt giũa vách đá và khoan cắt có thể làm tổn thương vĩnh viễn cảnh quan sinh thái của Núi Sam.

Phản hồi trước những băn khoăn này, đại diện Ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam cho biết dự án đang tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình pháp lý, từ việc lấy ý kiến tham vấn cộng đồng dân cư trong giai đoạn đầu cho đến báo cáo đánh giá tác động môi trường được sở, ban, ngành tại địa phương tham gia ý kiến, chỉnh sửa và phê duyệt.

Kết quả tác động cũng đã được cấp thẩm quyền đo lường trong 5 đến 10 năm sau. 

Về cách giải quyết các tác động thực tế, Ban Quản trị Lăng miếu núi Sam khẳng định mọi hoạt động thi công đều nằm trong giới hạn thiết kế chặt chẽ, không mở rộng mặt bằng bừa bãi. Công tác kiểm soát bụi, tiếng ồn được đặt dưới sự giám sát thường kỳ của cơ quan chuyên môn, nhằm triệt tiêu tối đa ảnh hưởng đến khu dân cư.

Đơn vị hiện chưa nhận bất kỳ ý kiến bất cập nào từ người dân sinh sống trong khu vực về các tác động ảnh hưởng của công trình. 

Theo Trưởng Ban quản trị Lăng miếu núi Sam, sau khi hoàn chỉnh tôn tượng, đơn vị thi công sẽ tập trung khôi phục hệ thống thoát nước tự nhiên, gia cố sườn dốc, đồng thời phủ lên các tầng đất trồng kết hợp thảm thực vật nhiều tầng, ưu tiên các loại cây đại mộc phù hợp với hệ sinh thái bản địa.

Còn lượng đá thừa khổng lồ phát sinh từ quá trình gọt vách núi, chủ đầu tư cho biết, không bị vận chuyển đi xa gây áp lực giao thông, mà được thu gom tại chỗ để san lấp mặt bằng nội khu và tạo dựng các cảnh quan phụ trợ.

"Một điểm rất đặc biệt của công trình là tượng được tạc trực tiếp vào vách đá tự nhiên. Vì vậy, chúng tôi mong muốn công trình không đứng tách rời khỏi thiên nhiên, mà trở thành một phần hài hòa của cảnh quan Núi Sam. Sự kết hợp giữa nghệ thuật điêu khắc, giá trị tâm linh và vẻ đẹp tự nhiên của núi sẽ tạo nên một điểm nhấn rất riêng", ông Hoan nói. 

Ngoài tượng Phật Thích ca ngồi thiền cao 81m dự kiến đạt kỷ lục thế giới, Công viên Văn hoá núi Sam dự kiến còn sở hữu 3 tôn tượng khác phác họa trọn vẹn hành trình từ khi Phật đản sinh đến khi nhập niết bàn, gồm: tượng Phật Đản sinh cao 21m, tượng Phật Tuyết Sơn cao 35m và tượng Phật Nhập Niết Bàn dài 49m.