Hơn 91% bệnh nhân trật khớp vai tái diễn vẫn chơi thể thao sau mổ

Sau mổ, phần lớn người bệnh vẫn quay lại thể thao

Nghiên cứu "Kết quả điều trị trật khớp vai ra trước tái diễn bằng phẫu thuật nội soi khâu sụn viền trước dưới tại Bệnh viện Bưu điện" được hai bác sĩ (BS) Trần Đức Thịnh, Phạm Ngọc Hiếu, Khoa Ngoại Thần kinh - Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao chia sẻ tại Hội nghị Khoa học thường niên Bệnh viện Bưu điện năm 2026, diễn ra ngày 24/10.

Theo đó, nghiên cứu được thực hiện trên 24 người bệnh trật khớp vai trước tái diễn được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật nội soi khớp vai khâu phục hồi sụn viền trước dưới tại Bệnh viện Bưu điện từ tháng 1/2022 đến tháng 8/2025.

Trong đó, 8 người bệnh sụn viền đã bị mài mòn, mất hoàn toàn nên không còn đủ mô để khâu tái tạo, buộc phải khâu bao khớp đơn thuần. Kết quả cũng cho thấy những trường hợp mất vững tái diễn tập trung chủ yếu ở nhóm không còn sụn viền này, với một người bệnh trật lại, 5 người bệnh còn cảm giác mất vững chủ quan và sáu người bệnh phải chuyển sang chơi môn thể thao khác.

Sau phẫu thuật, thời gian theo dõi trung bình từ 12 đến 54 tháng; 91,67% người bệnh vẫn tham gia chơi thể thao, trong đó 16,6% người bệnh vẫn chơi môn cũ cùng cường độ; 50% vẫn chơi môn cũ giảm mức độ; 25% sang chơi môn thể thao khác; 8,3% không còn chơi thể thao.

Trật khớp nhiều lần làm tăng nguy cơ thất bại điều trị

Trường hợp trật lại sau phẫu thuật là bệnh nhân nam sinh năm 2007, bị trật khớp vai lần đầu khi chơi bóng đá và đã có 12 lần trật trong vòng 6 tháng trước khi được phẫu thuật. Sau mổ một năm, người bệnh sinh hoạt nhẹ nhàng và có thể chạy bộ.

Tuy nhiên, sau khi gia nhập quân đội, người bệnh bị trật lại khi khoác ba lô trong quá trình hành quân và sau đó xuất hiện thêm hai lần trật. Tại thời điểm đánh giá, người bệnh đã được bố trí thực hiện công việc nhẹ nhàng hơn.

Theo các bác sĩ, trường hợp thất bại nói trên có nhiều yếu tố bất lợi, bao gồm tuổi trẻ, giới nam, hoạt động thể lực cao và đặc biệt là số lần trật rất lớn trước phẫu thuật (có 12 lần trật trong thời gian chỉ 6 tháng) cho thấy tình trạng mất vững nặng và tổn thương bao khớp–sụn viền tích lũy trước phẫu thuật.

"Từ đó cho thấy, việc phục hồi chức năng có giám sát và kiểm tra trước khi cho phép người bệnh trở lại các hoạt động thể lực nặng là rất quan trọng" BS Thịnh nói.

Theo BS Thịnh, khớp vai là khớp lớn có tỷ lệ trật cao nhất trong cơ thể. Trợt khớp vai trước chủ yếu xảy ra ở người trẻ tuổi thường xuyên tham gia các hoạt động thể thao, các động tác đối kháng và cao tay quá đầu, như đá bóng, cầu lông, bơi lội…

Tổn thương trượt khớp vai thường gây tổn thương phức hợp sụn viền - bao khớp trước dưới (còn gọi là tổn thương Bankart), có thể kèm theo giãn hoặc rách bao khớp, khuyết xương dẫn đến tình trạng mất vững và tăng nguy cơ trật khớp tái diễn.

Vì vậy, mục tiêu điều trị là phục hồi các cấu trúc giữ vững khớp vai, trong đó phục hồi tổn thương là quan trọng nhất.

Hầu hết các trường hợp trật khớp vai tái diễn được khuyến cáo phẫu thuật do tỷ lệ tái trật thấp hơn so với điều trị bảo tồn. Trong đó, phương pháp phẫu thuật nội soi khâu phục hồi tổn thương trật khớp vai ngày càng được ứng dụng rộng rãi trên thế giới và đã trở thành phương pháp điều trị chính.

Qua nghiên cứu, các bác sĩ đánh giá, chỉ định phẫu thuật sớm với người trật khớp vai giúp hạn chế tổn thương sụn viền và bao khớp.

"Trong nghiên cứu của chúng tôi, thời gian từ lần trật khớp vai đầu tiên đến khi phẫu thuật trung bình từ 6 đến 32 tháng. Thời gian kéo dài trước phẫu thuật tạo khiến người bệnh có nguy cơ xuất hiện thêm nhiều lần trật. Các đợt trật tái diễn có thể làm tổn thương sụn viền và bao khớp tiến triển", BS Thịnh chia sẻ.

Nghiên cứu không ghi nhận biến chứng sau mổ như nhiễm khuẩn, tổn thương thần kinh – mạch máu cần can thiệp hoặc biến chứng liên quan đến neo. Kết quả này cho thấy phẫu thuật được thực hiện tương đối an toàn và tương đồng với các nghiên cứu trong và ngoài nước.

Theo các bác sĩ,  phẫu thuật nội soi khớp vai khâu sụn viền trước dưới là một lựa chọn tốt cho người bệnh trật khớp vai ra trước tái diễn khi tổn thương xương chưa lớn, giúp giảm mất vững khớp vai, thời gian tập vật lý trị liệu bắt đầu sớm, tăng khả năng hồi phục trở lại với sinh hoạt và thể thao.

Tuy nhiên, kết quả còn hạn chế ở những người bệnh trật nhiều lần. Vì vậy, cần chỉ định phẫu thuật trước khi tổn thương tiến triển nặng, đánh giá đầy đủ tình trạng mất xương và chất lượng sụn viền trước mổ

Theo ThS.BSCKII Trần Hùng Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Bưu điện, mỗi năm, bệnh viện tiếp nhận hàng trăm nghìn lượt khám, điều trị, thực hiện hơn 20.000 ca phẫu thuật và đón gần 12.000 trẻ chào đời an toàn.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Bệnh viện Bưu điện tích cực đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật và chuyển đổi số trong khám bệnh, chữa bệnh.

Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo trong Y học - Từ nghiên cứu đến thực hành lâm sàng” có 37 bài báo cáo khoa học, trong đó có 19 báo cáo được lựa chọn trình bày trực tiếp tại hội nghị. Những báo cáo này phản ánh các lĩnh vực chuyên môn mũi nhọn cũng như những sáng kiến trong công tác quản lý và phục vụ người bệnh của Bệnh viện.