Các quan chức chính phủ Yemen và Houthi giấu tên hôm 13/9 nói với hãng thông tấn AP rằng nhóm vũ trang đã kiểm soát đảo Greater Hanish và Lesser Hanish thuộc quần đảo Hanish, cách eo biển Bab el-Mandeb khoảng 160 km về phía bắc.
Các tay súng Houthi trước đó triển khai lực lượng lên quần đảo Hanish sau khi hàng trăm thành viên của các lực lượng thân chính phủ rút lui.
Quần đảo Hanish có các đảo chính là Zuqar, Greater Hanish và Lesser Hanish. Hãng thông tấn AFP cho biết nhóm vũ trang Houthi đã giành được đảo Zuqar hôm 10/9, đồng nghĩa lực lượng này đã kiểm soát hoàn toàn quần đảo Hanish.
Vị trí quần đảo Hanish và eo biển Bab el-Mandeb. Đồ họa: Ynet
Được ví như "yết hầu biển Đỏ", eo biển Bab el-Mandeb là tuyến hàng hải kết nối châu Á với châu Âu thông qua biển Đỏ và kênh đào Suez. Lộ trình này ngày càng trở nên quan trọng với hoạt động vận chuyển dầu khí, sau khi xung đột Trung Đông khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa gần như hoàn toàn.
Arab Saudi đã chuyển một phần đáng kể dầu mỏ qua đường ống tới cảng Yanbu ở phía tây, nhằm duy trì hoạt động xuất khẩu thông qua biển Đỏ. Để tới được eo biển Bab el-Mandeb từ hướng biển Đỏ, tàu thuyền phải đi qua quần đảo Hanish.
Quần đảo trước đó do Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và đồng minh ở Yemen nắm giữ. Tuy nhiên, UAE đã dỡ bỏ cơ sở hạ tầng quân sự tại đây sau khi xảy ra mâu thuẫn với Arab Saudi và chính phủ Yemen do Riyadh hậu thuẫn hồi đầu năm.
Lực lượng Houthi tuần trước cũng chiếm được đảo Perim ở trong eo biển Bab el-Mandeb và thành phố cảng Mocha gần đó. Động thái giành được quần đảo Hanish sẽ giúp nhóm vũ trang siết chặt kiểm soát với khu vực này.
Trong hơn một tháng qua, Houthi đã nhiều lần tập kích hạ tầng dầu mỏ ở Arab Saudi và tàu thuyền tại biển Đỏ, làm tăng áp lực đối với giá dầu thế giới và củng cố vị thế của Iran trong xung đột với Mỹ. Houthi là thành viên trong "Trục Kháng chiến" do Tehran hậu thuẫn ở Trung Đông.
Thành viên nhóm vũ trang Houthi tại Sanaa, Yemen hôm 10/9. Ảnh: AP
Lực lượng chính phủ Yemen đang cố gắng tập hợp và phản công, song chưa tạo được sức kháng cự trước chiến dịch của Houthi.
Quân đội Yemen hôm 13/9 thông báo không kích các vị trí của Houthi tại thành phố Mocha, thị trấn ven biển Dhubab và các địa điểm khác ở tỉnh Taiz. Nhóm vũ trang cho biết lực lượng do Riyadh hậu thuẫn đã tiến hành những cuộc tập kích ở tỉnh trên, thêm rằng thành trì tỉnh Saada giáp biên giới với Arab Saudi cũng bị pháo kích.
Giao tranh đang khiến Yemen một lần nữa đối mặt với nội chiến toàn diện, sau khi trải qua thời kỳ tương đối yên bình nhờ lệnh đình chiến vào năm 2022. Bên cạnh tiến quân dọc theo biển Đỏ, Houthi cũng đang tấn công sâu hơn vào nội địa, đặc biệt là tại chiến trường lâu năm là tỉnh Taiz.
Xung đột đã khiến khoảng 150 dân thường thiệt mạng và hơn 200 người bị thương tính từ ngày 3/9, theo Bộ Nhân quyền Yemen. Liên Hợp Quốc ước tính hơn 80.000 người phải rời bỏ nhà cửa trong hai tuần qua, trong đó khoảng 2.000 người đã vượt biển bằng thuyền để sang Djibouti.
Phạm Giang (Theo AP, AFP)