Các lăng chúa Nguyễn đang xuống cấp nghiêm trọng với tường thành nghiêng lún, xô lệch dự kiến được tu bổ, phục hồi với kinh phí khoảng 60 tỷ đồng.
Ngày 30/10, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết đã khảo sát hiện trạng các lăng chúa Nguyễn, lập hồ sơ trình Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cùng Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch TP Huế.
Lăng Trường Thiệu, nơi an nghỉ của chúa Nguyễn Phúc Thuần. Ảnh: Võ Thạnh
Theo đó, dự án sẽ bảo quản, tu bổ phục hồi các lăng Trường Cơ, Trường Thái, Trường Thiệu, Trường Diễn, Trường Diên, Trường Hưng, Trường Mậu, Trường Thanh, Cơ Thánh, Hải Đông Quận Vương.
Theo khảo sát của Ban Quản lý dự án di tích cố đô Huế, nhiều lăng chúa Nguyễn đã xuống cấp. Trong đó, lăng Trường Thiệu - nơi chôn cất chúa Nguyễn Phúc Thuần và lăng Trường Thái - nơi chôn cất chúa Nguyễn Phúc Khoát bị hư hại nghiêm trọng, tường thành hai vòng bị nghiêng lún, xô lệch.
Nằm gần lăng Trường Thiệu, lăng Hải Đông Quận Vương - anh trai vua Gia Long - nhiều hạng mục hư hỏng nghiêm trọng, hệ thống tường thành gạch vồ đổ sập.
Lăng Hải Đông Quận Vương, anh trai vua Gia Long bị hư hỏng nặng. Ảnh: Võ Thạnh
Theo kế hoạch dự kiến, lăng các chúa Nguyễn và lăng Hải Đông Quận Vương sẽ được tu bổ các hạng mục gồm cổng, bình phong, hương án, phần mộ, tường thành, sân vườn cảnh quan và hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Giải pháp thực hiện hướng đến bảo tồn kiến trúc gốc, gia cố kết cấu, phục hồi hoa văn, xử lý các vị trí hư hỏng, đồng thời hoàn thiện hệ thống thoát nước, chiếu sáng và camera an ninh.
Lăng 9 chúa Nguyễn nằm ở thượng nguồn sông Hương, xã Hương Thọ cũ nay là phường Kim Long, cách kinh thành Huế khoảng 10 km. Kiến trúc các lăng đều có hai vòng tường thành hình chữ nhật bao quanh, phần mộ xây giật cấp, phía trước đặt hương án.
Võ Thạnh
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế vừa hoàn tất khảo sát hiện trạng và lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi hệ thống lăng các chúa Nguyễn với tổng kinh phí dự kiến khoảng 60 tỷ đồng. Động thái này nhằm kịp thời cứu vãn quần thể di tích lịch sử quan trọng đang đối mặt với nguy cơ biến dạng kết cấu do thời gian và thời tiết khắc nghiệt. Dự án dự kiến bao trùm lăng các vị chúa Nguyễn gồm Trường Cơ, Trường Thái, Trường Thiệu, Trường Diễn, Trường Diên, Trường Hưng, Trường Mậu, Trường Thanh, Cơ Thánh cùng lăng Hải Đông Quận Vương.
Khảo sát thực tế cho thấy mức độ xuống cấp đã chạm ngưỡng báo động tại nhiều điểm di tích trọng yếu. Cụ thể, lăng Trường Thiệu nơi an nghỉ của chúa Nguyễn Phúc Thuần và lăng Trường Thái của chúa Nguyễn Phúc Khoát đều ghi nhận tình trạng tường thành hai vòng bị nghiêng lún, xô lệch nghiêm trọng. Ngay cạnh đó, lăng Hải Đông Quận Vương, anh trai vua Gia Long, cũng gánh chịu thiệt hại nặng nề khi hệ thống tường thành xây bằng gạch vồ đã bị đổ sập qua nhiều năm chưa được can thiệp đồng bộ.
Quy trình trùng tu sắp tới tập trung xử lý toàn diện các cấu kiện cốt lõi như cổng, bình phong, hương án, phần mộ và sân vườn cảnh quan. Giải pháp kỹ thuật được đặt trọng tâm vào việc bảo tồn nguyên vẹn kiến trúc gốc, gia cố kết cấu chịu lực, phục hồi hoa văn truyền thống, đồng thời bổ sung hạ tầng tiêu thoát nước, chiếu sáng và camera giám sát. Nỗ lực này giữ vai trò sống còn trong việc trả lại diện mạo nguyên bản cho cụm di sản hơn 300 năm tuổi tọa lạc tại thượng nguồn sông Hương, giữ gìn một mắt xích lịch sử đặc biệt trước triều đại nhà Nguyễn.