Cùng với đấu tranh, triệt phá tội phạm, tỉnh đang triển khai đồng bộ các giải pháp giảm cầu, cai nghiện, quản lý sau cai và xây dựng địa bàn không ma túy, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 xây dựng tỉnh Sơn La không ma túy.
Là tỉnh miền núi có đường biên giới kéo dài, Sơn La luôn tiềm ẩn nguy cơ tội phạm ma túy lợi dụng địa hình hiểm trở, quan hệ thân tộc hai bên biên giới để hoạt động. Các đối tượng ngày càng thay đổi phương thức, thủ đoạn, trong đó có việc cất giấu chất ma túy trong hàng hóa, nông sản và phương tiện vận tải. Trước tình hình đó, ngày 10/4/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TU về nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy; quyết tâm xây dựng địa phương không ma túy vào năm 2030. Hội đồng nhân dân tỉnh Sơn La cũng ban hành Nghị quyết quy định chính sách phòng, chống và kiểm soát ma túy đến năm 2030.
Công tác đấu tranh với tội phạm ma túy tại Sơn La được các lực lượng và cơ sở triển khai phương án theo ba lớp, gồm ngăn chặn ma túy từ xa; tập trung đấu tranh tại khu vực biên giới, các tuyến giao thông huyết mạch và triệt xóa các địa bàn nội địa. Nhiều chuyên án lớn được đấu tranh, triệt phá. Chuyên án 0726 D thu giữ 34,2 kg ma túy đá và hai bánh heroin; Chuyên án 1326 L thu giữ 20 bánh heroin cùng 174.536 viên ma túy tổng hợp. Công tác kiểm soát việc trồng cây có chứa chất ma túy tiếp tục được tăng cường. Lực lượng chức năng phát hiện, xử lý một vụ trồng 842 cây thuốc phiện tại xã Sốp Cộp. Tại khu vực ngoại biên, các đơn vị chủ động trao đổi 92 thông tin nghiệp vụ, phối hợp công an các tỉnh Houaphanh, Luang Prabang (Lào) bắt giữ 10 vụ, 12 đối tượng, triệt phá nhiều diện tích tái trồng cây thuốc phiện.
Bà Vienvi Laydi Laphan, Phó Chủ tịch Ủy ban chính quyền tỉnh Luang Prabang cho biết: Chúng tôi mong muốn tỉnh Sơn La tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp điều tra, triệt phá các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên biên giới; rà soát các tuyến, địa bàn trọng điểm, truy bắt đối tượng truy nã, ngăn chặn tái trồng cây thuốc phiện, đào tạo, tập huấn, hỗ trợ lực lượng chức năng của Luang Prabang.
Giảm cầu được xác định là một nhiệm vụ quan trọng trong phòng, chống ma túy. Các cơ quan, đơn vị của Sơn La đã đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền: Phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” tiếp tục được gắn với duy trì, nhân rộng các mô hình tự quản. Đến nay, toàn tỉnh có 17.314 nhóm liên gia tự quản, 2.016 tổ an ninh nhân dân và 2.233 tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Năm 2026, Sơn La giao chỉ tiêu phấn đấu 40% số xã, phường không ma túy; giữ vững 15 xã, phường đã đạt tiêu chuẩn và chuyển hóa mới 16 xã, phường.
Đồng chí Tòng Thế Anh, Bí thư Đảng ủy phường Tô Hiệu cho biết: Cùng với các xã, phường, ngay sau khi Nghị quyết số 18 của Tỉnh ủy Sơn La được ban hành, phường nhanh chóng cụ thể hóa bằng chương trình, kế hoạch hành động phù hợp từng địa bàn, lĩnh vực. Ban Chỉ đạo phòng, chống và kiểm soát ma túy của phường được kiện toàn, hoạt động nền nếp; trách nhiệm người đứng đầu được đề cao, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục.
Những tháng cuối năm 2026, các đơn vị chức năng địa phương chủ trì, phối hợp mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm ma túy; triệt xóa các đường dây, tụ điểm phức tạp, không để hình thành điểm nóng; tập trung vận động, truy bắt các đối tượng truy nã về ma túy; rà soát, lập hồ sơ quản lý 100% số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người quản lý sau cai. Trên tuyến biên giới, Bộ đội Biên phòng tỉnh tăng cường chốt chặn, tuần tra, phối hợp lực lượng chức năng của Lào để ngăn chặn ma túy từ xa.
Đại tá Phạm Thái Hòa, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La cho biết: Điểm nổi bật trong công tác phòng, chống ma túy của địa phương là đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nhất là với các tỉnh bắc Lào. Lực lượng chức năng hai bên đã phối hợp khảo sát các tuyến đường mòn có nguy cơ vận chuyển ma túy; trực tiếp phối hợp bắt giữ các đối tượng trong nhiều vụ, trong đó có tám đối tượng truy nã lẩn trốn tại Lào. Các phương án phòng ngừa theo ba lớp biên giới-nội địa-sau cai đã giúp kiểm soát chặt chẽ nguồn cung, không để hình thành các điểm nóng mới, góp phần giữ vững an ninh-trật tự khu vực biên giới.
Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền các cấp tỉnh Sơn La tiếp tục triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030; tăng cường các giải pháp trong đấu tranh, triệt phá các đường dây ma túy theo hướng truy tận gốc, qua đó, từng bước xây dựng địa bàn an toàn, kiểm soát nguồn cung, giảm nhu cầu và tác hại của ma túy, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng tỉnh Sơn La không ma túy vào năm 2030.
Bài và ảnh: QUỐC TUẤN