Ngày 13/10, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,1% năm nay. Tốc độ này tăng so với kỳ vọng 3% hồi tháng 7, nhưng chậm hơn năm ngoái (3,5%). Sang năm 2027, cơ quan này giữ nguyên dự báo tại 3,4%. Triển vọng lạm phát năm nay cũng được giữ nguyên ở mức 4,7%.
Các khoản đầu tư liên quan đến AI giúp kinh tế thế giới cải thiện về nhu cầu, từ đó kéo hoạt động nửa đầu năm lên cao hơn dự kiến, bất chấp chiến sự và căng thẳng thương mại. Thị trường tài chính nhìn chung vẫn ổn định, phần nào phản ánh "sự hưng phấn liên quan đến AI".
"Kinh tế thế giới vẫn sôi động, nhưng đang chạm giới hạn", Silvana Tenreyro - cố vấn kinh tế tại IMF cho biết trước báo giới. Tenreyro giục giới chức khôi phục an ninh tài khóa và chuỗi cung ứng.
IMF hiện kỳ vọng eo biển Hormuz mở lại vào tháng 3/2027 và quay trở lại trạng thái tiền xung đột vào tháng 10 cùng năm. Xuất khẩu dầu thô của vùng Vịnh trong tháng 9 đã đạt 88% mức trước chiến sự, khi giao thông cải thiện.
Hiện tại, "khả năng thích ứng và việc sử dụng bộ đệm đã giúp các nền kinh tế chống chọi được cú sốc", IMF nhận định. Động thái nổi bật là đa dạng hóa nguồn nhiên liệu và xả kho dầu dự trữ để cân bằng thị trường năng lượng.
Tuy nhiên, bộ đệm này sẽ "nhanh chóng được dùng hết" trong ngắn hạn. Hạn chế về nguồn cung năng lượng có thể làm suy yếu động lực tăng trưởng từ AI. Tình hình tài khóa của các chính phủ cũng là các thách thức lớn.
Tenreyro cho rằng chính sách tiền tệ nên "thắt chặt đủ" để đưa lạm phát quay về mục tiêu. Sự độc lập của các ngân hàng trung ương cũng là điều cần thiết khi các chính phủ đối mặt sức ép tài chính ngày càng lớn.
Nhìn chung, tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế không đồng đều. 32 nền kinh tế hiện đóng góp 95% tăng trưởng toàn cầu.
Các nước ít chịu tác động từ cú sốc năng lượng và đang phục vụ nhu cầu AI vẫn duy trì hoặc cải thiện tăng trưởng. Đài Loan được dự báo tăng trưởng 10,7% năm nay. GDP Hàn Quốc có thể đạt 3,3%, gấp 3 lần năm ngoái, nhờ nhu cầu bán dẫn. GDP Mỹ được dự báo tăng 2,3% trong cả năm 2026 và 2027 nhờ tiêu dùng, chính sách tài khóa và đầu tư công nghệ.
Một mô hình robot với chip AI đặt trên bàn phím máy tính. Ảnh: Bảo Lâm
Ngược lại, các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng đối mặt với chi phí nhập khẩu cao hơn, thu nhập thực tế giảm và dư địa tài khóa thu hẹp. Khu vực đồng euro được kỳ vọng chỉ tăng trưởng 1,1% năm nay. GDP Trung Đông và Trung Á thậm chí có thể giảm 0,3%.
Kinh tế Trung Quốc được dự báo tăng 4,5% năm nay và 4% vào 2027. Giá dầu cao và các thách thức về cấu trúc đang gây sức ép lên hoạt động kinh tế tại nước này.
"Kinh tế toàn cầu không đơn giản chỉ tăng giảm tốc, mà tăng trưởng đang được phân phối lại giữa các nền kinh tế, tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng từ chiến sự và nhu cầu AI", IMF kết luận.
Hà Thu (theo CNBC, Reuters)