Báo cáo vừa phát hành bởi công ty tư vấn Frost & Sullivan và FedEx cho biết tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bán dẫn 31,8% mỗi năm của Việt Nam là nhanh nhất trong 8 nền kinh tế được so sánh (Hàn Quốc, Đài Loan, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Philippines và Nhật Bản).
Sản phẩm bán dẫn được thống kê gồm diode, transistor, linh kiện bán dẫn tương tự, thiết bị bán dẫn quang điện (kể cả tế bào quang điện), LED và tinh thể áp điện đã lắp ráp và các mạch tích hợp điện tử (IC).
Riêng IC ghi nhận kim ngạch xuất khẩu 32,4 tỷ USD vào 2023. Nghiên cứu nhận định Việt Nam là "nước xuất khẩu mới nổi đang mở rộng nhanh chóng". Trong đó, 4 điểm mạnh được chỉ ra bao gồm: vai trò trung tâm mới nổi về lắp ráp và kiểm thử bán dẫn (OSAT); có nền tảng sản xuất điện tử mạnh; thu hút đầu tư từ các tập đoàn quốc tế và lợi thế về chi phí và lao động có kỹ năng
"Việt Nam có vị thế ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn châu Á - Thái Bình Dương, khi nhiều doanh nghiệp bán dẫn và công nghệ cao mở rộng hiện diện", bà Ee-Hui Tan, Giám đốc Khai thác FedEx Việt Nam và Campuchia, nêu.
Ngoài ra, Việt Nam có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bán dẫn đứng đầu một phần bởi xuất phát từ quy mô nhỏ hơn đáng kể so với các trung tâm lớn. Đến 2025, giá trị xuất khẩu bán dẫn mới đứng thứ 7, chỉ cao hơn Thái Lan. Trong khi, dẫn đầu là Đài Loan, với kim ngạch 170 tỷ USD.
Chiều nhập khẩu, tốc độ tăng trưởng cũng cao nhất nhóm, đạt bình quân 30% thập niên qua và đứng thứ tư về giá trị, sau Singapore, Đài Loan, Hàn Quốc.
Sản xuất tại nhà máy Intel ở Khu Công nghệ cao TP HCM. Ảnh: Intel Products Vietnam (IPV)
Nhu cầu ngày càng tăng đối với trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao, xe điện và các công nghệ truyền thông tiên tiến thúc đẩy sản xuất bán dẫn. Châu Á - Thái Bình Dương (APAC) trở thành trung tâm hệ sinh thái toàn cầu, chiếm 58% tổng doanh thu toàn ngành.
Hoạt động tại đây chuyên môn hóa cao, với Trung Quốc đại lục cung cấp vật liệu, Đài Loan sản xuất bán dẫn tiên tiến. Hàn Quốc chuyên chip nhớ và Nhật Bản có vai trò thiết yếu trong thiết bị và các yếu tố đầu vào chuyên dụng.
Trong khi, Việt Nam cùng Malaysia, Philippines, Thái Lan và Indonesia được xếp vào nhóm đảm nhiệm công đoạn phía sau (back-end), chuyên đóng gói và kiểm thử, lắp ráp mô-đun, tích hợp các hệ thống con và thực hiện một số quy trình chuyên biệt như đóng gói tiên tiến và tích hợp hệ thống vi cơ điện tử (MEMS).
Theo báo cáo, sự xuất hiện của các cơ sở chế tạo chip nội địa đầu tiên tại Việt Nam như nhà máy Viettel trong tương lai, có thể tạo động lực hình thành các nhà cung cấp và startup trong nước.
Frost & Sullivan gợi ý startup tìm cơ hội bằng cách phát triển các giải pháp đóng gói tiên tiến như đóng gói chip ở cấp độ wafer dạng fan-out (fan-out wafer-level packaging), xếp chồng chip ba chiều (3D chip stacking), kiểm thử và lắp ráp tùy chỉnh cho các ngành đòi hỏi độ tin cậy cao như y tế, hàng không vũ trụ hay cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn, đầu nối và đầu dò chính xác.
Tổ chức Thống kê Thương mại Bán dẫn Thế giới (WSTS) cho biết doanh thu thị trường bán dẫn toàn cầu nửa đầu năm đạt 702 tỷ USD, tăng 102% so với cùng kỳ 2025. Doanh thu 2026 dự báo đạt 1.655 tỷ USD và tiến tới 2.100 tỷ USD vào 2027.
Tại APAC, chuỗi cung ứng bán dẫn triển vọng thu hút thêm đầu tư. Khảo sát của FedEx tại Triển lãm Bán dẫn Quốc tế SEMICON Taiwan mới đây, cho biết 35% số người được hỏi kỳ vọng doanh nghiệp họ mở rộng sản xuất sang thêm nhiều thị trường 3 năm tới. 25% muốn cải thiện hoặc đa dạng hóa nguồn cung.
Viễn Thông