Iran nêu 4 điều kiện cốt lõi chấm dứt xung đột với Mỹ

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Iran cho rằng các yêu cầu do nước này đưa ra hoàn toàn hợp lý để chấm dứt xung đột với Mỹ.

Iran nêu 4 điều kiện cốt lõi chấm dứt xung đột với Mỹ - 1 — Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei (Ảnh: PressTV).

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố các bên không thể tiến tới hòa bình nếu Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa hải quân, chấm dứt các cuộc tấn công, giải phóng các tài sản bị phong tỏa và gỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran.

“Tất cả những điểm này trước đây đã được chính phía Mỹ chấp thuận như một phần trong thỏa thuận Islamabad gồm 14 điểm. Tuy nhiên, sau đó Washington lại rút lại các cam kết của mình”, ông Baghaei nói với các phóng viên tại Tehran hôm 9/11.

Ông Baghaei cho biết các yêu cầu của Tehran đối với Washington là hợp lý và hợp pháp.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng các yêu cầu của Iran để đạt được một thỏa thuận là không thể chấp nhận được, thậm chí trong một số trường hợp là vô lý và phi thực tế. Ông Rubio cũng nói thêm rằng các cuộc đàm phán hiện không mang lại nhiều kết quả.

"Liệu những yêu cầu này có bất hợp pháp hay phi lý không? Điều phi lý chính là việc Mỹ tấn công Iran ngay giữa lúc các cuộc đàm phán đang diễn ra", ông Baghaei phát biểu tại cuộc họp báo.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cảnh báo Mỹ không nên chạy theo mong muốn của Israel về việc thay đổi chính quyền tại Iran.

“Chính quyền Mỹ cần nhận thức rõ quy mô của những tác động và hậu quả nghiêm trọng có thể phát sinh nếu phát động cuộc chiến chống lại chúng tôi”, ông Baghaei tuyên bố.

Về vấn đề eo biển Hormuz, ông Baghaei khẳng định, lập trường của Iran đối với “an ninh” tại tuyến đường thủy chiến lược này rất rõ ràng.

“Eo biển Hormuz luôn là một tuyến đường thủy an toàn. Tình trạng bất ổn gần đây là hệ quả trực tiếp từ các hành động can thiệp và gây hấn của Mỹ cùng Israel”, ông Baghaei nói.

Theo ông Baghaei, “để đảm bảo an ninh và an toàn cho chính mình, tất cả các tàu thuyền đi qua khu vực này đều phải phối hợp với các cơ quan chức năng có thẩm quyền của Iran”.

Ông Baghaei cũng nhắc lại rằng kế hoạch 2 ngày của Iran vẫn nằm trên bàn đàm phán: nếu Washington đáp ứng các yêu cầu của Tehran, an ninh tại eo biển Hormuz sẽ được khôi phục trong vòng 2 ngày.

Về các cuộc đàm phán, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran “đã từng chứng tỏ thiện chí và sự nghiêm túc của mình trong việc thực hiện các cam kết”.

“Tehran sẽ chỉ ký kết và thực thi một thỏa thuận đảm bảo trọn vẹn các lợi ích quốc gia và quyền hợp pháp của dân tộc Iran. Mọi sự chệch hướng khỏi các quyền chính đáng này không chỉ gây tổn hại đến lợi ích quốc gia mà còn làm suy yếu an ninh khu vực”, ông Baghaei nhấn mạnh.

Ông Baghaei cho biết Iran vẫn “duy trì các cuộc tham vấn và liên lạc thường xuyên với Pakistan và Qatar” - hai quốc gia đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Tuyên bố từ giới chức Iran được đưa ra trong bối cảnh các bên trung gian đang thúc đẩy Washington và Tehran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Qatar dẫn đầu các nỗ lực ngoại giao, với sự hỗ trợ của Ai Cập, Ả rập Xê út, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn để ngỏ khả năng nối lại các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, dù gần đây ông nói rằng mình không vội đưa ra quyết định. Mỹ đang gây sức ép buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và nhượng bộ về chương trình hạt nhân.

Căng thẳng ngoại giao giữa Tehran và Washington tiếp tục leo thang sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei chính thức đưa ra 4 điều kiện tiên quyết nhằm chấm dứt xung đột. Theo đại diện ngoại giao Iran, các bên chỉ có thể tiến tới hòa bình nếu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân, chấm dứt các đòn không kích, giải phóng tài sản bị đóng băng và gỡ bỏ hoàn toàn những lệnh trừng phạt kinh tế. Phía Tehran khẳng định các yêu cầu này hoàn toàn hợp pháp và từng được phía Mỹ chấp thuận trong khuôn khổ thỏa thuận Islamabad gồm 14 điểm trước khi Washington rút lại cam kết. Phản ứng trước lập trường từ Tehran, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố những yêu cầu do Iran đưa ra là không thể chấp nhận, thậm chí thiếu thực tế và khiến tiến trình hòa đàm rơi vào bế tắc. Đáp lại chỉ trích, ông Baghaei lên án hành động tấn công quân sự của Mỹ ngay giữa thời điểm thương lượng, đồng thời cảnh báo Washington về hậu quả nghiêm trọng nếu can thiệp sâu nhằm thay đổi chính quyền tại Iran theo mong muốn của Israel. Tehran cũng khẳng định nếu các đòi hỏi cốt lõi được đáp ứng, an ninh hàng hải tại tuyến đường huyết mạch qua eo biển Hormuz có thể được khôi phục chỉ trong vòng 2 ngày. Bất chấp những tuyên bố cứng rắn công khai, cánh cửa ngoại giao khu vực vẫn chưa hoàn toàn khép lại nhờ sự vận động tích cực từ các bên trung gian như Qatar và Pakistan. Giới chức ngoại giao Qatar hiện đang dẫn đầu nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng với sự hỗ trợ từ Ai Cập, Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, triển vọng đạt được một thỏa thuận bền vững vẫn phụ thuộc lớn vào việc hai bên có thể thu hẹp khoảng cách bất đồng sâu sắc về mặt lợi ích an ninh hay không.