Ngày 7/10, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đã tổ chức buổi Họp báo giữa kỳ tài khóa 2026 nhằm chia sẻ về những định hướng chiến lược và các hoạt động hợp tác trọng tâm tại Việt Nam trong giai đoạn tới.
Chia sẻ với báo chí, ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện JICA Việt Nam cho rằng: Việt Nam đã bước sang một giai đoạn phát triển mới. Trong nhiều năm qua, tăng trưởng của đất nước chủ yếu được thúc đẩy bởi các ngành sản xuất thâm dụng lao động, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và quá trình hội nhập với thị trường toàn cầu. Mô hình này đã mang lại những thành quả đáng ghi nhận và đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á.
Tuy nhiên, trong quá trình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới.
Đáp lại yêu cầu đó, các nhà lãnh đạo Việt Nam đang thúc đẩy hàng loạt cải cách lớn tập trung vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hiện đại hóa thể chế và tăng cường năng lực của doanh nghiệp trong nước. Những cải cách này nhằm nâng cao năng suất, gia tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế và giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.
Bên cạnh đó, môi trường quốc tế cũng đang thay đổi rất nhanh. An ninh kinh tế, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, chuyển đổi năng lượng, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn và công nghệ vũ trụ đang ngày càng trở nên quan trọng đối với tăng trưởng bền vững và năng lực cạnh tranh.
Trong bối cảnh đó, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhật Bản-Việt Nam tổ chức vào tháng 5, hai chính phủ đã xác định an ninh kinh tế là một lĩnh vực hợp tác ưu tiên mới, bao gồm năng lượng, khoáng sản thiết yếu, AI, chất bán dẫn và công nghệ vũ trụ. JICA xem đây là cơ hội quan trọng để đóng góp cho chương trình cải cách của Việt Nam, đồng thời tiếp tục củng cố Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản.
Theo đó, JICA đã xây dựng một gói hỗ trợ toàn diện dựa trên nền tảng hợp tác lâu dài với Việt Nam, kết hợp kinh nghiệm của Nhật Bản trong phát triển nguồn nhân lực, cải cách thể chế, phát triển khu vực tư nhân và phát triển cơ sở hạ tầng.
Gói hỗ trợ này bao gồm 4 trụ cột có tính bổ trợ lẫn nhau: Thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và nguồn nhân lực; Phát triển doanh nghiệp trong nước và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; Cải thiện môi trường đầu tư; Phát triển hạ tầng chiến lược.
“Thông qua 4 trụ cột, JICA mong muốn hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi sang một mô hình tăng trưởng mới. Chúng tôi tin rằng, những nỗ lực này sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, đồng thời tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong các lĩnh vực ngày càng quan trọng đối với an ninh kinh tế và phát triển bền vững”, Trưởng đại diện JICA Kobayashi Yosuke khẳng định.
Trong khuôn khổ họp báo, đại diện JICA Việt Nam cũng chia sẻ thêm nhiều thông tin về các chương trình hợp tác giữa hai nước trong nửa cuối tài khóa 2025 và nửa đầu tài khóa 2026 (từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026). Trong khoảng thời gian này, JICA tiếp tục triển khai nhiều chương trình hợp tác với Việt Nam trên các lĩnh vực, từ vốn vay ODA, tài chính đầu tư khu vực tư nhân, hợp tác kỹ thuật đến viện trợ không hoàn lại và các chương trình hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản.
Trong lĩnh vực vốn vay ODA, hiện có 12 dự án đang được triển khai. Trong đó, 3 khoản vay đã được ký Hiệp định vay trong năm 2026, gồm: khoản vay hỗ trợ ngân sách chung cho chuyển đổi xanh hướng tới tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu trị giá 50 tỷ yên (khoảng 318 triệu USD), ký tháng 3/2026; Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc tại các tỉnh miền núi và trung du phía bắc trị giá 17,67 tỷ yen (khoảng 112 triệu USD), ký tháng 5/2026; và Dự án Phát triển nông thôn có khả năng chống chịu thiên tai trị giá 21,59 tỷ yen (khoảng 137 triệu USD), ký tháng 5/2026.
Ngoài ra, JICA hiện có 27 dự án hợp tác kỹ thuật và 5 dự án viện trợ không hoàn lại đang được triển khai tại Việt Nam.
KIỀU GIANG