' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Hình ảnh Hamam al-Hammami lấy từ hồ sơ LinkedIn đã bị xóa gần đây (trái) và hình ảnh Hamam al-Hammami sau khi bị khống chế trên máy bay của hãng Flydubai ngày 30/9 (Ảnh: Channel 12).
Reuters dẫn nguồn tin từ 2 quan chức Israel nắm rõ thông tin về cuộc điều tra cho biết, cơ phó của hãng hàng không Flydubai - người đã đâm cơ trưởng trong một âm mưu được cho là nhằm cướp máy bay - đã khai với các nhà điều tra tại Các tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) rằng hắn đã lên kế hoạch cho vụ tấn công này từ trước khi được hãng hàng không Dubai tuyển dụng.
Một nguồn tin thứ ba được thông báo về cuộc điều tra của UAE cho biết, cơ phó người Oman từng có ý định lao máy bay xuống sân bay Ben-Gurion gần Tel Aviv, Israel hôm 30/9.
Nguồn tin này cũng cho biết, cơ phó này từng điều khiển một chuyến bay đến Tel Aviv vào đầu năm nay và từng có ý định cướp máy bay, rồi cho máy bay đâm xuống đất. Tuy nhiên cuối cùng, hắn lại quyết định không thực hiện kế hoạch này.
Theo nguồn tin, hiện chưa rõ lý do cơ phó lại thay đổi ý định trong chuyến bay trước đó, mặc dù cơ phó được cho là có quen biết một hành khách trên chuyến bay.
Báo Wall Street Journal (WSJ) nhận định, hàng loạt sai sót trong quy trình an ninh và kiểm tra lý lịch tại Oman, UAE và Israel đã tạo điều kiện cho một phi công - người từng bị đánh giá là có tư tưởng cực đoan - ngồi vào buồng lái của máy bay FlyDubai và tấn công cơ trưởng.
Sự cố suýt dẫn đến thảm kịch hàng không xảy ra trên chuyến bay Boeing 737 MAX 8 từ Dubai đến sân bay Ben Gurion, chở khoảng 180 hành khách và thành viên phi hành đoàn.
Khoảng 2 giờ sau khi cất cánh, cơ phó Hamam Hammami hỏi cơ trưởng Smit Machchhar liệu anh ta có thể cầu nguyện hay không. Sau đó, Hammami dùng rìu thoát hiểm tấn công nhiều nhát vào cơ trưởng, trong khi máy bay lao dốc với tốc độ cao.
Dù bị thương nặng, cơ trưởng vẫn cố gắng mở cửa buồng lái đang bị khóa, tạo điều kiện cho hành khách và phi hành đoàn ùa vào khống chế Hammami.
Hai phi công khác của Flydubai có mặt trên chuyến bay đã tiếp quản quyền điều khiển máy bay và cuối cùng hạ cánh an toàn xuống Ả rập Xê út. Tổng chưởng lý UAE đã gọi vụ tấn công này là âm mưu khủng bố và cuộc điều tra đang được tiến hành.
Lỗ hổng an ninh
Những dấu hiệu cảnh báo về Hammami đã xuất hiện từ rất lâu trước khi máy bay của Flydubai cất cánh hôm 30/9.
Theo WSJ, giới chức Oman từng giám sát chặt chẽ các hoạt động trực tuyến của Hammami khi anh ta còn làm việc cho hãng hàng không Oman Air và kết luận rằng anh ta "thể hiện sự quan tâm quá mức đến tư tưởng cực đoan, không đủ tin cậy để làm phi công". Sau đó, anh ta bị cấm bay, phải tham gia chương trình xóa bỏ tư tưởng cực đoan và bị chuyển sang làm công việc văn phòng.
Dù vậy, WSJ đưa tin rằng Oman đã không công khai rộng rãi những lo ngại về Hammami hay chính thức thu hồi giấy phép bay của phi công này.
Theo WSJ, khi tuyển dụng Hammami, Flydubai có tiến hành kiểm tra lý lịch tư pháp nhưng lại không liên hệ với Oman để xác minh lịch sử làm việc của anh ta. Sau khi được tuyển dụng, Hammami đã nhiều lần thực hiện các chuyến bay trên đường bay nhạy cảm đến Tel Aviv.
Một trong những cơ hội cuối cùng để ngăn chặn Hammami được cho là đã bị phía Israel bỏ lỡ.
WSJ cho biết, mặc dù Flydubai đã nộp danh sách hành khách và phi hành đoàn trước khi khởi hành, Hammami vẫn không bị hệ thống cảnh báo, bất chấp việc các phi công Oman thường bị cấm bay đến Israel do hai nước không có quan hệ ngoại giao.
Bộ Giao thông Vận tải Israel không cho rằng họ có thẩm quyền hay năng lực tình báo để sàng lọc các thành viên phi hành đoàn, đồng thời chưa từng yêu cầu quyền truy cập vào cơ sở dữ liệu thông tin hành khách được thiết lập từ năm 2023.
Truyền thông Mỹ cũng đưa tin, các tài khoản mạng xã hội mang tên Hammami (hiện đã bị xóa) có chứa nội dung về thủ lĩnh Al-Qaeda Ayman al-Zawahiri và một kẻ đánh bom liều chết - người đã sát hại 7 nhân viên Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cùng 2 người khác vào năm 2009. Qua phân tích tài khoản X được cho là của Hammami, truyền thông Mỹ cũng nhận thấy người này "sùng đạo sâu sắc và có tư tưởng bài trừ phụ nữ".
"Nếu đây thực sự là một vụ tấn công khủng bố thánh chiến có chủ đích, thì đã có nhiều tầng nấc thất bại xảy ra", chuyên gia an ninh hàng không Matthew Borie chia sẻ với WSJ.