Gần 12h, Bích Ngọc (27 tuổi, bạn trẻ làm việc tự do ở TPHCM) đứng dậy khỏi bàn, cầm theo ly cà phê đã cạn bước tới khu vực bỏ rác, kết thúc giờ làm việc buổi sáng. Ly cà phê có giá 49.000 đồng tại quán của một chuỗi cà phê quen trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (phường Xuân Hòa, TPHCM), được Ngọc gọi mỗi ngày theo thói quen. Một thói quen khác là trung bình, bạn trẻ này đều ngồi từ 4-5 giờ ở quán cà phê này, và chỉ gọi một ly nước.
"Chừng nào đi cùng bạn bè, người quen, hoặc ngồi xuyên trưa, tôi mới gọi thêm đồ ăn ngọt hoặc bánh mặn, còn phần lớn là chỉ gọi một ly nước để tiết kiệm", Ngọc giải thích.
Thói quen vào quán cà phê làm việc hàng giờ đồng hồ và chỉ gọi một ly nước ngày càng phổ biến ở giới trẻ, nhân viên văn phòng, những người làm việc tự do.
Ở chiều ngược lại, thói quen này cũng khiến các chuỗi cà phê đau đầu với bài toán doanh thu, chi phí. "Cuộc chiến" giữa các thương hiệu cà phê ở Việt Nam diễn ra ngày càng khốc liệt khi cửa hàng mở ra ngày một nhiều, "cứ vài trăm mét có thể bắt gặp một quán cà phê" trong khi chi phí mặt bằng, nhân viên, chi phí nguyên vật liệu đầu vào... đều tăng.
Ra ngõ đụng cửa hàng cà phê, người trẻ chạy KPI ở quán
Anh Hoàng Thiên (35 tuổi, phường An Lạc, TPHCM) mỗi ngày đều chi trung bình 150.000 đồng cho cà phê và các loại đồ uống ở một thương hiệu quen thuộc. Anh Thiên chi tiền để ngồi ở quán của một chuỗi cà phê và làm việc sáng chiều.
“Công việc của tôi linh hoạt không cần phải lên văn phòng, do đó tôi thường ra quán cà phê để làm việc mỗi ngày. Dĩ nhiên tôi có thể lên văn phòng để tiết kiệm 4-5 triệu đồng hàng tháng, nhưng không gian ở quán cà phê giúp tôi sáng tạo, thỏa mái làm việc hơn, và năng suất cũng cao hơn”, anh Thiên chia sẻ.
Bạn trẻ làm việc tại quán cà phê (Ảnh minh họa: CV)
Tương tự, mỗi sáng, anh Minh Anh (32 tuổi, ngụ phường Dĩ An, TPHCM), một nhà thiết kế web làm việc tự do, ghé vào quán Highlands Coffee gần nhà. Anh gọi một ly cà phê rồi mở máy tính cá nhân, làm việc đến trưa. Anh kể, thói quen này đã duy trì từ năm 2024. “Không gian Highlands thoáng, có nhiều cửa kính, thỏa sức sáng tạo, đúng với đặc thù công việc thiết kế”, anh nói.
Thống kê từ Dân trí, một loạt chuỗi cà phê có số lượng cửa hàng lớn, trải dài khắp cả nước như Highlands Coffee, Trung Nguyên Legend, Phúc Long, Starbucks, Katinat, The Coffee House, Milano Coffee, Passio, Guta...
Theo ghi nhận, tại các chuỗi này, giá đồ uống khá đa dạng, phổ biến khoảng 30.000-60.000 đồng/ly, một số sản phẩm có thể lên 80.000-90.000 đồng tùy loại và cách pha chế. Các thương hiệu phục vụ cả khách mua mang đi, đặt qua ứng dụng và khách ngồi lại tại quán.
Trong đó, thời gian khách ở lại cũng rất khác nhau. Có người chỉ ghé quán để mua một ly cà phê, có người ngồi khoảng 30 phút để gặp gỡ, trao đổi công việc, nhưng cũng có nhóm khách dành hàng giờ để học tập hoặc làm việc.
Khảo sát quy mô nhỏ của phóng viên ở một số cửa hàng cà phê của các chuỗi như Highlands Coffee, Trung Nguyên Legend, Phúc Long, Starbucks, The Coffee House, Passio... cho thấy rất nhiều khách tới quán cà phê để làm việc hàng giờ, thậm chí nửa ngày. Có điều, trong số này, cũng không ít khách chỉ gọi 1 ly nước cho 4-5 giờ ngồi trong quán.
Xu hướng "ngồi hàng giờ đồng hồ" khiến thời gian khách ở lại trở thành một yếu tố cần tính toán của các chuỗi cà phê. Một ly cà phê không chỉ để uống, quán phải có chỗ ngồi thoải mái, không gian phù hợp nhưng cũng không thể ở lại quá lâu chỉ với "một ly nước".
Các chuỗi kinh doanh ra sao?
Với sự xuất hiện của các khái niệm freelancer (công việc tự do) và hybrid working (kết hợp giữa làm việc ở văn phòng và tại nhà), ngày càng nhiều các bạn trẻ, đặc biệt là GenZ, lựa chọn "chạy KPI" (chỉ số đánh giá hiệu quả công việc) tại quán cà phê. Sự đa dạng trong nhu cầu mở ra cuộc chơi kinh doanh tỷ USD. Theo báo cáo đầu năm nay của Momentum Works, thị trường chuỗi cửa hàng cà phê và trà lớn tại Việt Nam có quy mô đến 1,3 tỷ USD.
Cũng theo báo cáo của Momentum Works, xét riêng chuỗi cà phê và trà, Việt Nam có quy mô đứng thứ ba ASEAN, sau Indonesia và Thái Lan.
Đáng nói, so với con số năm ngoái chỉ vào khoảng 725 triệu USD, quy mô thị trường tăng gần gấp đôi chỉ sau 1 năm. Theo đó, Việt Nam cũng có tốc độ phát triển cao thứ hai khu vực, chỉ sau Malaysia.
Trong đó, Milano sở hữu mạng lưới áp đảo, với khoảng 2.500 cửa hàng toàn quốc (theo thông tin tự công bố tính đến đầu năm 2026).
Đứng thứ hai là Highlands Coffee. Theo báo cáo kết quả kinh doanh nửa đầu năm của Tập đoàn Jollibee Foods Corporation (JFC) - doanh nghiệp sở hữu và vận hành Highlands Coffee - chuỗi này có 1.062 cửa hàng, chủ yếu tại Việt Nam, trong đó có 134 cửa hàng nhượng quyền.
Chuỗi cà phê Trung Nguyên của ông Đặng Lê Nguyên Vũ vẫn giữ được phong độ tiên phong với 617 cửa hàng trong nước (bao gồm Trung Nguyên Legend và E-Coffee). Thương hiệu này đang tập trung đánh mạnh ở nước ngoài với tham vọng sớm đạt 1.000 điểm bán tại Trung Quốc, Mỹ...
Phúc Long sau khi về với Masan cũng tăng tốc, hiện đã đạt 220 cửa hàng độc lập (chưa tính các cửa hàng tích hợp trong hệ sinh thái Wincommerce).
Đạt hàng trăm cửa hàng còn có Katinat. Đây là thương hiệu dưới sự quản lý của Hadasa Holdings, cùng với các tên tuổi “anh em” như Phê La và Si Mer. Hadasa Holdings được thành lập vào năm 2024, vốn điều lệ ban đầu gần 620 tỷ đồng do bà Trương Nguyễn Thiên Kim (vợ ông Tô Hải - Thành viên HĐQT Vietcap) góp 99,984% vốn...
Loạt thương hiệu cà phê có nhiều cửa hàng ở Việt Nam, tập trung vào các đô thị lớn như TPHCM, Hà Nội (Ảnh: Lam Giang).
Về chỉ số kinh doanh, theo số liệu công khai, trong 6 tháng đầu năm nay, Highlands Coffee ghi nhận lãi hơn 730 tỷ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. Trung bình chuỗi cà phê này lãi hơn 4 tỷ đồng mỗi ngày.
Diễn biến mới nhất tại Highlands Coffee
Ngày 23/9, Tập đoàn Jollibee Foods Corporation (JFC) có trụ sở tại Philippines phát đi tài liệu công bố thông tin gửi Ủy ban Chứng khoán về giao dịch thoái một phần vốn tại chuỗi Highlands Coffee.
Bên mua lại là Công ty cổ phần Quốc tế Việt Thái (VTI). Theo hồ sơ công bố, JSF Investments Pte. Ltd. (công ty con do Jollibee Group sở hữu 100% vốn) đã ký thoả thuận bán 1,5 triệu cổ phần tại Công ty cổ phần SF Vũng Tàu (SFVT) - pháp nhân nắm giữ hoạt động kinh doanh của chuỗi Highlands Coffee tại Việt Nam cho Công ty Quốc tế Việt Thái.
Mức giá thỏa thuận cho mỗi cổ phần là 1,6 triệu đồng. Highlands Coffee theo đó được định giá 800 triệu USD.
Được biết, Quốc tế Việt Thái là công ty tiếp thị và bán lẻ hàng tiêu dùng có trụ sở tại Việt Nam, do ông David Thái thành lập năm 1998, đồng thời là cổ đông sáng lập của Highlands Coffee. Đáng nói, ông David Thái hiện vẫn giữ chức vụ Giám đốc Điều hành của Highlands Coffee.
Kết quả kinh doanh 6 tháng của Tập đoàn Masan (chủ chuỗi cà phê và trà Phúc Long) vừa công bố ghi nhận chuỗi này đạt lợi nhuận sau thuế 145 tỷ đồng, tăng trưởng tới 68% so với cùng kỳ năm ngoái. Tương ứng, mỗi ngày các cửa hàng của Phúc Long mang về hơn 6,1 tỷ đồng doanh thu và dòng tiền lợi nhuận gần 800 triệu đồng.
Ngược lại, từng là một đối thủ đáng gờm trong thị trường kinh doanh dịch vụ ẩm thực, thực phẩm và đồ uống (F&B), The Coffee House dần chững lại vài năm nay và "loay hoay" với bài toán lợi nhuận và thu hẹp kinh doanh.
The Coffee House được biết liên tục thua lỗ trước khi bán mình lại cho Golden Gate và thu hẹp quy mô, tái cấu trúc vận hành. Seedcom - công ty chủ quản lúc bấy giờ - cũng chìm trong thua lỗ trước khi bán lại thương hiệu này.
Ghi nhận theo số liệu công khai giai đoạn 2020-2022, The Coffee House lỗ liên tiếp với 200 tỷ đồng/năm. Tổng thua lỗ giai đoạn này lên đến 749 tỷ đồng. Tại cuối năm 2022, chuỗi đang gánh khoản nợ phải trả hơn 1.243 tỷ đồng. Dù thua lỗ, khảo sát của Q&Me chỉ ra trong năm 2022, The Coffee House vẫn được đánh giá cao khi có đa dạng các loại thực phẩm, nhân viên phục vụ chu đáo và không gian đẹp.
Năm 2025, sau khi quay về Golden Gate, chuỗi đã nâng vốn lên 150 tỷ đồng. Theo báo cáo thường niên 2025 của công ty mẹ, The Coffee House ghi nhận tiêu thụ được 10 triệu ly cà phê, doanh thu lợi nhuận không được công bố cụ thể.
Một quán cà phê được thiết kế như không gian học tập, làm việc cho khách hàng ở TPHCM (Ảnh: Lê Tỉnh).
Nhìn ra khu vực, cũng theo báo cáo của Momentum Works, quy mô thị trường chuỗi cà phê và trà Đông Nam Á năm 2025 đạt gần 10 tỷ USD. Bà Weihan Chen, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Momentum Works, cho rằng nhiều năm qua, diễn biến thị trường đồ uống của khu vực xoay quanh việc mở rộng cửa hàng và sự xuất hiện các thương hiệu mới.
Trong giai đoạn tới, lợi thế cạnh tranh sẽ nằm ở khả năng tối ưu hệ thống vận hành, từ chuỗi cung ứng, quy trình tại điểm bán đến hạ tầng số. Những thương hiệu chiến thắng trong tương lai ngoài có đồ uống ngon, mạng lưới lớn nhất, họ phải sở hữu hệ thống vận hành mạnh.
Về phía khách hàng, nhiều người cho biết vào quán cà phê không chỉ để uống. Quán có chỗ ngồi thoải mái, không gian phù hợp và cho phép khách ở lại lâu đang trở thành những yếu tố quyết định nơi họ trả tiền. Bài toán của hàng ngàn cửa hàng cà phê các chuỗi không chỉ thu hút khách tới mà còn giữ chân khách quay trở lại nhiều lần, gọi nhiều loại thức uống đa dạng và "không ngồi quá lâu"...
(Còn tiếp)...