Đi chợ lúc 4h sáng
Trong chuyến đi tới Hà Nội vào năm nay, nữ phóng viên Natasha Bazika của tạp chí du lịch National Geographic Traveller (Anh) có dịp trải nghiệm các món ăn sáng quen thuộc ở Hà Nội thời điểm ít ai thưởng thức - lúc 4h sáng.
Chuyến đi này của cô có sự đồng hành của chị Phan Duyên vốn là đầu bếp kiêm giảng viên ẩm thực địa phương. Đây là cách vị khách được khám phá Việt Nam ở góc nhìn khác lạ.
Nhóm khách trải nghiệm ẩm thực Việt Nam (Ảnh: Natasha Bazika).
Rời khách sạn lúc 4h, chị Natasha bước vào bầu không khí oi nóng đặc trưng ở Hà Nội. Lúc này, chị Phan Duyên đã chờ sẵn bên ngoài để cùng đồng hành.
Được biết từ năm 2017 đến nay, chị Duyên bắt đầu tổ chức những tour trải nghiệm ẩm thực lúc rạng sáng dựa trên kinh nghiệm nhiều năm đi chợ sớm. Những chuyến đi đưa du khách len lỏi qua các ngõ nhỏ, khu chợ và hàng ăn bình dân, nơi nhịp sống ẩm thực của Thủ đô bắt đầu từ khi trời chưa sáng.
Điểm dừng chân đầu tiên của họ là ngõ Đồng Xuân. Vào giờ này, con ngõ vẫn vắng vẻ và các hàng ăn chưa mở cửa. Một vài người bán hàng bắt đầu bật bếp gas, chuẩn bị những nồi nước dùng lớn bằng kim loại.
“Chỉ vài tiếng nữa thôi, bên ngoài sẽ có người xếp hàng dài”, chị Duyên nói.
Nữ đầu bếp đồng thời giới thiệu một quán bún chả mà chị cho rằng rất nên ghé thăm nếu du khách quay lại vào ban ngày.
Chị Duyên chỉ cho vị khách ngoại quốc những người mua hàng đang đi lại giữa các tấm bạt và xe tải. Đó là chủ các nhà hàng ở Hà Nội. Họ đến chợ từ sáng sớm để chọn mua thịt rồi mang về chế biến, phục vụ thực khách.
Ở một góc khác, nhóm phụ nữ thuộc nhiều thế hệ trong cùng một gia đình đang thoăn thoắt nặn những viên bột gạo nếp trắng để làm bánh trôi. Những viên bánh còn ấm, lớp bột dẻo dai, bên trong là phần đường nâu ngọt lịm.
Theo chị Duyên, đây là cảnh không dễ bắt gặp, khiến việc được chứng kiến khoảnh khắc làm bánh truyền thống giữa khu chợ sớm trở thành một trải nghiệm đáng nhớ.
Rời khu vực phố cổ, chị Duyên dẫn đoàn băng qua một tuyến đường lớn để đến điểm quan sát chợ đầu mối Long Biên. Giữa dòng xe máy liên tục di chuyển, chị giơ tay ra hiệu, dẫn đường qua đường rồi leo lên những bậc cầu thang bê tông.
Phía dưới, khu chợ đang bước vào giờ nhộn nhịp nhất. Rau củ được chất đầy cốp ô tô và xe máy. Những bao dứa xếp chồng lên nhau ở mọi khoảng trống. Trong không khí, mùi bạc hà, sả hòa lẫn mùi khói xe.
Chị Natasha chăm chú nghe đầu bếp Việt lần lượt giới thiệu từng loại rau gia vị quen thuộc trong ẩm thực Việt. Ở khu vực bán thủy sản, vị khách thưởng thức món đầu tiên trong hành trình là chả mực. Món ăn có lớp vỏ nóng giòn, bao lấy phần nhân dai chắc với miếng mực ngọt rõ vị.
Những quán hàng bình dân và trải nghiệm ẩm thực địa phương
Tới thăm chợ Long Biên, vị khách nước ngoài có cơ hội tìm hiểu về cuộc sống của những tiểu thương làm việc tại đây.
Khi trời hửng sáng, họ tới một cửa hàng bánh cuốn nhỏ gần phố cổ. Nơi này có diện tích khiêm tốn tới mức chỉ kê được 2 chiếc bàn nhựa xanh và vài chiếc ghế nhựa.
Trong quán, một phụ nữ lớn tuổi thoăn thoắt tráng bánh mỏng rồi cuốn nhân thịt lợn, mộc nhĩ. Chị Duyên tiết lộ, quán bánh cuốn này là địa chỉ quen thuộc của người dân địa phương, nhưng khách du lịch thường khó tự tìm tới.
Bánh cuốn được chấm với nước mắm pha chanh, có vị mặn ngọt dịu. Lớp bánh mềm, trơn nhưng vẫn có độ dai vừa phải, hòa cùng vị thơm bùi của mộc nhĩ.
Đi thêm một quãng ngắn, cả đoàn tiếp tục dừng lại tại quán bún chả đông khách. Những miếng thịt lợn, chả viên được nướng thơm lừng trên than hồng, ăn kèm rau thơm, nước chấm và bún.
Vị khách thích thú trước sự kết hợp bùng nổ của chả nướng thơm lừng, ăn kèm đu đủ muối giòn và rau thơm. Dù thưởng thức một số món ăn trước đó, Natasha vẫn ăn hết suất bún của mình.
Khoảng 7h, khi cả đoàn trở lại khu vực phố cổ, nhóm khách tiếp tục được thưởng thức món phở bò với nước dùng đậm đà, nêm nếm thêm chút giấm tỏi, ớt và quẩy chiên giòn.
Sau nhiều điểm dừng chân, lượng thức ăn đã trở thành thử thách đối với những người tham gia. Tuy nhiên, hành trình vẫn chưa kết thúc. Phía trước còn 4 điểm ăn uống nữa.
Các món tiếp theo gồm xôi thập cẩm chiên, bún mọc với nước dùng, mọc và măng, trước khi khép lại bằng một ly cà phê trứng. Tới 8h30, những tấm bạt được gấp lại, thùng hàng được dọn đi, Hà Nội đang thức giấc trong ánh sáng để bắt đầu ngày mới.
Đằng sau vẻ yên ả của buổi sáng là một nhịp sống ẩm thực đã vận hành từ nhiều giờ trước đó. Nhịp sống này gắn với những người đi chợ sớm, tiểu thương, đầu bếp và các quán ăn gia đình đã nuôi dưỡng thói quen ăn uống của người Hà Nội qua nhiều thế hệ.