Ông Lula da Silva, 80 tuổi, từng giữ cương vị Tổng thống trong giai đoạn 2003-2010 và trở lại nắm quyền từ tháng 1/2023. Trong cuộc bầu cử Tổng thống vừa qua, đối thủ của ông là chính trị gia bảo thủ Flávio Bolsonaro, đã chiến thắng trong vòng một diễn ra hôm 4/10. Chỉ trong ba tuần, chiến dịch tranh cử mạnh mẽ của ông Lula góp phần đảo ngược tình thế khi thuyết phục cử tri và đem lại chiến thắng trong cuộc bầu cử vòng hai với cách biệt hơn 4,2 triệu phiếu.
Trong các nhiệm kỳ trước, chính phủ của ông Lula theo đuổi những chương trình xã hội nhằm xóa đói, giảm nghèo, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục và cải thiện đời sống của các nhóm dân cư có thu nhập thấp. Đảng Công nhân (PT) của ông Lula đã nhận được những sự hậu thuẫn quy mô lớn trước vòng bầu cử quyết định, củng cố nền tảng ủng hộ mạnh mẽ từ phía các cử tri và cho thấy sự tin tưởng của người dân với những quyết sách.
Trước cuộc bầu cử, ông Lula đánh giá cuộc bỏ phiếu vòng hai là một "bước ngoặt lịch sử" đối với Brazil và kêu gọi cử tri thể hiện sự ủng hộ bằng cách đi bỏ phiếu đầy đủ. Ông cam kết thu hẹp khoảng cách, hàn gắn chia rẽ giữa các đảng phái trong đất nước bằng phương thức điều hành mới, đồng thời khẳng định sẽ thay đổi và củng cố đoàn kết giữa các lực lượng chính trị, mang lại hình ảnh mới cho đất nước Brazil.
Những chính sách này góp phần định hình hình ảnh ông Lula như một đại diện tiêu biểu, là vị “thuyền trưởng” của cánh tả Brazil. Trong bối cảnh các quốc gia khu vực Mỹ Latin đang đứng trước yêu cầu hội nhập mạnh mẽ, các nhà lãnh đạo khu vực bày tỏ vui mừng với chiến thắng của ông Lula da Silva. Tổng thống Peru Keiko Fujimori khẳng định kết quả bầu cử là chiến thắng của nhân dân Brazil và khẳng định sẵn sàng tăng cường liên minh chiến lược, hội nhập, hợp tác và phát triển bền vững khu vực. Tổng thống Chile Jose Antonio Kast nhấn mạnh, Chile và Brazil chia sẻ tương lai tươi sáng chung, kêu gọi hai bên tích cực hợp tác trong thời gian tới.
Nhiệm kỳ mới của ông Lula da Silva dự kiến bắt đầu vào ngày 5/1/2027. Các nhà quan sát đánh giá đây sẽ là nhiệm kỳ khó khăn với cả chính sách đối nội và đối ngoại. Brazil là quốc gia giàu tài nguyên dầu mỏ và sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới, hiện là nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latin. Tuy nhiên, kết quả bầu cử cho thấy đất nước vẫn bị chia rẽ sâu sắc, khi hơn 48% số cử tri lựa chọn bầu lá phiếu cho ông Bolsonaro. Bên cạnh thách thức hàn gắn một quốc gia phân cực như vậy, ông Lula sẽ còn phải điều hành đất nước khi đảng Tự do (PL) của ông Bolsonaro và phe đối lập đang chiếm ưu thế tại Quốc hội, đặt ra bài toán tìm kiếm sự đồng thuận chính trị để thông qua những chính sách mới.
Tình hình chính trị phức tạp như hiện nay được dự đoán có thể sẽ là giai đoạn khó khăn hơn nhiều so ba nhiệm kỳ trước đây đối với nhà lãnh đạo kỳ cựu này. Kinh tế thế giới và khu vực đứng trước nhiều bất ổn cũng thách thức các chính sách phát triển và ổn định kinh tế vĩ mô như điều hành chính sách tiền tệ, quản lý nợ công, cân đối lãi suất ngân hàng… Brazil - quốc gia sở hữu nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latin và lớn thứ chín thế giới, nhưng đồng thời phải đối mặt với nhiều biến động tài chính và thách thức lớn khác. Quốc gia này cũng đang phải gấp rút triển khai lộ trình cải cách thuế toàn diện nhằm tái cấu trúc nguồn thu.
Trong bối cảnh đó, ông Lula nhấn mạnh mục tiêu kiên định lộ trình xây dựng một đất nước công bằng hơn, nơi các cơ hội và các chính sách được vun đắp dựa trên nhu cầu của người dân. Với chiến thắng vừa qua, cử tri kỳ vọng ông tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng gắn với công bằng xã hội và nâng cao vai trò của Brazil trên trường quốc tế. Đây cũng được xem là dấu mốc đáng chú ý trong bối cảnh lực lượng trung hữu và cánh hữu đang gia tăng ảnh hưởng tại Mỹ Latin. Kết quả bầu cử được kỳ vọng sẽ góp phần định hình hướng đi của Brazil trong thời gian tới, đồng thời tác động đến các nỗ lực hội nhập và hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực sôi động này.
VÂN SƠN