Khi bạo lực trở thành công cụ 'câu view'

Khi làn sóng web-drama đề tài giang hồ với những "anh Vi Cá", "chị Mười Ba", "Thập Tứ cô nương", "Bi Long đại ca"… dần hạ nhiệt, đến lượt những phim ngắn đầy bạo lực, phản cảm về ân oán giang hồ, tình huynh đệ, thế giới xã hội đen… "lên ngôi". Những thước phim này xuất hiện tràn lan trên YouTube, Facebook, TikTok… nơi bất kỳ đối tượng người dùng nào cũng dễ dàng tiếp cận.

Đáng chú ý, thay vì mượn đề tài giang hồ để truyền tải thông điệp về tình anh em hay phản ánh vấn đề xã hội như các web-drama trước đó, nhiều bộ phim hiện nay chỉ xem bạo lực là "công cụ" nhằm "câu view", thu hút người xem để kiếm tiền từ quảng cáo. Sự "lộng hành" của những nội dung độc hại, lệch lạc này khiến cơ quan chức năng ngày càng nhập cuộc mạnh mẽ.

Ảnh: CTV

Ngày 13.10 vừa qua, Công an TP.Đồng Nai đã tiến hành bắt khẩn cấp 11 người sản xuất phim về giang hồ mạng đăng tải trên mạng xã hội. Các đối tượng xây dựng kịch bản, phân vai, đạo diễn, quay phim và phân công các diễn viên chính thực hiện những hành động sử dụng hung khí, vũ khí để đóng các cảnh quay bạo lực.

Trước đó, vào tháng 9.2026, Nguyễn Văn Dũng (tức Dũng "trọc" Hà Đông) cùng 16 người bị khởi tố về tội "Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông". Các đối tượng bị cáo buộc sản xuất, đăng tải các đoạn phim ngắn khắc họa lối sống, hình tượng giang hồ với hình ảnh mang tính bạo lực, sử dụng dao, súng giải quyết mâu thuẫn.

Đầu tháng 10, Công an tỉnh Lào Cai đã bắt Lê Thế Hưng (tức Hưng "Lộc"), Trương Văn Nam (tức Nam "phập") cùng các đối tượng liên quan vì quay, đăng phim giang hồ lên YouTube. Theo điều tra, nhóm này tổ chức quay các video ngắn từ tháng 5.2019 với nhiều cảnh đánh nhau, đòi nợ, cờ bạc, sử dụng dao, kiếm, súng giả… và đăng tải lên mạng. Các nội dung này thu hút nhiều lượt xem, trong đó phim Một ngày tình nghĩa cả đời là anh em thu hút hơn 4,7 triệu lượt xem và Thói đời đạt hơn 1,7 triệu lượt xem.

Một thực tế khác cũng được phản ánh rõ chính là hiện tượng "những con rối dát vàng". Khi có nguồn lực về tài chính, nhiều "gã giang hồ mạng" bất ngờ trở thành diễn viên: tự làm phim, tự đóng chính và tự "tô vẽ" cho mình một vỏ bọc hoàn hảo. Khi Đường Nhuệ hay Phú Lê vướng vòng lao lý, nhiều người không khỏi ngán ngẩm, thậm chí mang những nhân vật họ từng hóa thân trong các phim đề tài giang hồ ra châm biếm, mỉa mai.

Vì sao phim ngắn giang hồ, bạo lực tràn lan trên mạng?

Đó là câu hỏi được nhiều người đặt ra khi chứng kiến sự phổ biến của những nội dung lệch chuẩn này trên các nền tảng mạng. Dù trước đó, câu chuyện về việc mượn bạo lực để làm phim với mục đích "câu view", "câu like" từng được "mổ xẻ" và tạo nên nhiều tranh luận sôi nổi, việc các bộ phim giang hồ tiếp tục tràn lan hiện nay lại khiến công chúng, đặc biệt là các phụ huynh, trăn trở: Đến bao giờ mới xử lý triệt để?

Ảnh: Cắt từ clip của Phú Lê TV

"Chính sự lãng mạn hóa cái chất 'trượng nghĩa giang hồ' đã tạo ra thứ ảo giác đạo đức rất quyến rũ. Để rồi, biến cái lệch chuẩn thành một dạng văn hóa ngầm có sức hấp dẫn kỳ lạ, đặc biệt với nhóm công chúng trẻ"

Theo tiến sĩ xã hội học, chuyên viên tâm lý Phạm Thị Thúy (giảng viên Học viện Chính trị khu vực II), thực trạng này trước hết xuất phát từ nguyên nhân khách quan ở môi trường mạng. Tại đó, thuật toán của các nền tảng liên tục đề xuất nội dung có hình ảnh gây ấn tượng mạnh, câu thoại gây sốc nhằm kích thích sự tò mò. Khi người dùng càng quan tâm và xem nhiều, thuật toán càng đề xuất thêm các nội dung tương tự, khiến nhiều người dễ bị cuốn vào.

Bên cạnh đó là nguyên nhân chủ quan từ chính người dùng. Theo TS Phạm Thị Thúy, cuộc sống hiện đại khiến nhiều người mệt mỏi, căng thẳng và có nhu cầu tìm kiếm hình thức giải trí nhanh chóng, tốn ít thời gian. Những nội dung gây tò mò, kịch tính và giật gân từ đó dễ thu hút sự chú ý, giúp người dùng tạm quên đi áp lực.

Liên quan đến việc phim bạo lực, giang hồ thu hút khán giả, nhất là người trẻ, TS Phạm Thị Thúy phân tích rằng nhiều người xem - đặc biệt là giới trẻ - có nhu cầu tìm cảm giác mạnh, thích những điều kích thích. Trong đó, người dùng ở độ tuổi teen dễ dàng bị cuốn vào các nội dung độc hại này bởi não bộ ở độ tuổi này thích khám phá những điều mới mẻ, dễ chú ý đến những thứ khác biệt, gây sốc, thậm chí lệch chuẩn nhưng lại khó kiểm soát ý thức và hiểu rõ giới hạn hơn so với người trưởng thành.

"Những bộ phim giang hồ mạng thường xây dựng các hình tượng 'đại ca nghĩa hiệp', 'đại ca quyền lực', những kẻ cầm đầu được đàn em tôn thờ, kính nể… Qua những thước phim đó, các bạn phần nào thỏa mãn được mong muốn, khát vọng làm 'người hùng', muốn được thể hiện bản thân, muốn được thực thi công lý", TS Phạm Thị Thúy phân tích.

Trong khi đó, thạc sĩ Trần Xuân Tiến - chuyên gia báo chí truyền thông, cho rằng công chúng không hẳn say mê bạo lực. "Ở góc nhìn tâm lý học truyền thông, có thể thấy công chúng thường có cảm giác mong muốn thoát ly khỏi những khuôn mẫu bất công trong cuộc sống thực tế. Và dòng phim mạng có yếu tố bạo lực như một không gian đầy hứa hẹn, giúp công chúng giải tỏa những ức chế tâm lý bị nén chặt trong đời sống thường nhật. 

Bước vào thế giới anh hùng nghĩa hiệp qua màn ảnh, người ta thấy một thứ công lý sơ khai. Ở đó, ân oán thường phân minh, nắm đấm thường đi trước lý lẽ, mâu thuẫn được giải quyết tức thì thông qua hành động mang danh công bằng", ông chia sẻ.

Chuyên gia truyền thông này nhận định nhà sản xuất những phim ngắn này mượn lớp áo đao búa để kể những câu chuyện cổ tích hiện đại về chữ "nghĩa", về tình anh em sống chết có nhau. "Chính sự lãng mạn hóa cái chất 'trượng nghĩa giang hồ' đã tạo ra thứ ảo giác đạo đức rất quyến rũ. Để rồi, biến cái lệch chuẩn thành một dạng văn hóa ngầm có sức hấp dẫn kỳ lạ, đặc biệt với nhóm công chúng trẻ", thạc sĩ Trần Xuân Tiến cho biết.

Ngoài ra, thạc sĩ Trần Xuân Tiến cũng cho rằng thuật toán của các nền tảng góp phần phổ biến những nội dung gây sốc, phản cảm này. "Thuật toán ưu tiên xung đột cực đoan vì những xung đột này giữ chân người xem lâu nhất. Điều này lại càng dẫn đến sự bùng nổ của dòng phim chiếu mạng về bạo lực", vị chuyên gia nhấn mạnh. (còn tiếp)