Bỏ qua điều hướng

Khi múa rối nước, xiếc… thành 'mỏ vàng' của gameshow

Khi múa rối nước, xiếc… thành 'mỏ vàng' của gameshow
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Trong tiết mục Chim sáo ngày xưa thuộc khuôn khổ chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai, nhóm nghệ sĩ gồm Đại Nghĩa, BB Trần, Nguyễn Văn Chung và Thanh Duy gây bất ngờ khi đưa múa rối nước lên sân khấu như một cách tôn vinh loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Trong cùng show, Phùng Minh Cương nhiều lần thực hiện các động tác bay người trên không trung, vốn là thế mạnh của anh. Thông qua các clip hậu trường, khán giả hiểu hơn về quá trình tập luyện cũng như khó khăn, thách thức mà một nghệ sĩ xiếc phải trải qua.

Khi múa rối nước, xiếc… thành 'mỏ vàng' của gameshow - Ảnh 1.

Đại Nghĩa, BB Trần tôn vinh nghệ thuật múa rối nước trong Anh trai vượt ngàn chông gai

ẢNH: BTC

Trong tập phát sóng mới đây của Anh trai vượt ngàn chông gai mùa thứ hai, những loại hình nghệ thuật truyền thống như cải lương, hát chèo tiếp tục được khai thác trên sân khấu. Màn kết hợp này mang đến hiệu ứng tích cực, thu hút khán giả bởi sự mới mẻ, độc đáo cùng những thông điệp nhân văn. Chẳng hạn, Đại Nghĩa cho biết khi nhận được đề bài Chim sáo ngày xưa, anh muốn đưa nghệ thuật múa rối nước lên sân khấu nhằm tôn vinh những nghệ sĩ đứng ở hậu trường nhưng vẫn tỏa sáng theo cách riêng.

Thực tế cho thấy hiện nay, khi các giá trị văn hóa truyền thống nhận được sự quan tâm lớn của khán giả, đặc biệt là người trẻ thì ở góc độ nhà sản xuất, đây được xem là "mỏ vàng" cho các chương trình giải trí. Bởi nếu biết cách khai thác, kết hợp một cách khéo léo, họ sẽ tạo ra những tiết mục hấp dẫn. Câu chuyện về Dạ cổ hoài lang hay Đào liễu từng "gây sốt" ở mùa Anh trai vượt ngàn chông gai đầu tiên (2024) là ví dụ điển hình, cho thấy lựa chọn này chưa bao giờ cũ nếu biết cách đi đúng hướng.

Ngược lại, sự phát triển của thị trường gameshow cũng mở ra cơ hội lớn để những loại hình nghệ thuật như rối, xiếc, cải lương, chèo… không chỉ "sống" ở sân khấu truyền thống mà có thể được tôn vinh, lan tỏa ở những địa hạt khác thông qua cách tiếp cận mới mẻ, trẻ trung hơn. Bởi trên thực tế, các gameshow không chọn "bê nguyên xi" mà có sự phá cách, tạo ra màu sắc khác cho các loại hình này và giúp nghệ sĩ có thể làm mới mình trước khán giả. Khi mà bài toán về giữ gìn các loại hình nghệ thuật truyền thống ngày càng được quan tâm thì đây được xem là một trong những lời giải phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường giải trí ngày nay.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận gameshow mở ra sân khấu mới cho rối nước, chèo, xiếc… nhưng cũng đặt các loại hình này trước những thách thức về nguy cơ sai lệch những giá trị chuẩn mực nếu chỉ chạy theo thị hiếu và thực hiện một cách hời hợt. Bài toán đặt ra là nhà sản xuất lẫn nghệ sĩ cần nghiêm túc tìm hiểu, thực hiện chỉn chu thay vì chỉ "cưỡi ngựa xem hoa" với mục tiêu "câu view".

Điển hình như với tiết mục Chim sáo ngày xưa, để có được vài phút trên sân khấu, Đại Nghĩa cùng các cộng sự đã nỗ lực tập luyện tại Nhà hát múa rối nước Rồng Vàng. Hành trình đó không chỉ giúp nghệ sĩ tạo dấu ấn với khán giả mà còn mở ra cho họ nhiều trải nghiệm mới về nghề. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ: "Tập múa rối nước không khó, nhưng để múa cho đẹp thì sẽ khó. Khi cầm cây gậy và con rối, thứ nhất là rất nặng, thứ hai là rất lạnh. Từ đó, tôi cảm nhận được sự vất vả của người nghệ sĩ".

Việc đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối nước, xiếc, cải lương và hát chèo lên sân khấu gameshow giải trí đang mở ra một hướng đi mới đầy tiềm năng cho thị trường Việt Nam. Tiết mục "Chim sáo ngày xưa" trong chương trình "Anh trai vượt ngàn chông gai" mùa hai là minh chứng rõ nét khi nhóm nghệ sĩ gồm Đại Nghĩa, BB Trần, Nguyễn Văn Chung và Thanh Duy quyết định tôn vinh nghệ thuật rối nước. Bên cạnh đó, những màn trình diễn kết hợp động tác bay người trên không của nghệ sĩ xiếc Phùng Minh Cương cũng giúp khán giả thấu hiểu sâu sắc hơn về quá trình luyện tập gian khổ đằng sau ánh đèn sân khấu. Thực tế từ các hiện tượng từng gây sốt ở mùa đầu tiên năm 2024 như "Dạ cổ hoài lang" hay "Đào liễu" cho thấy văn hóa dân tộc chính là nguồn chất liệu giàu giá trị đối với các nhà sản xuất. Sự phát triển mạnh mẽ của các chương trình giải trí tạo cơ hội để nghệ thuật cổ truyền vượt ra khỏi không gian biểu diễn quen thuộc và tiếp cận đa dạng tầng lớp công chúng trẻ. Bằng cách thể hiện phá cách thay vì giữ nguyên gốc, sân khấu hiện đại đã góp phần mang lại diện mạo tươi mới và nâng cao giá trị lan tỏa cho di sản văn hóa. Tuy nhiên, xu hướng này cũng đặt ra thách thức không nhỏ về nguy cơ làm sai lệch các giá trị chuẩn mực nếu hoạt động dàn dựng chỉ mang tính hời hợt nhằm mục tiêu thu hút dư luận. Sự kết hợp giữa giải trí và truyền thống đòi hỏi nhà sản xuất cùng nghệ sĩ phải nghiêm túc nghiên cứu, đầu tư công phu thay vì tiếp cận theo kiểu cưỡi ngựa xem hoa. Trải nghiệm tập luyện gian khổ tại Nhà hát múa rối nước Rồng Vàng của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cùng các cộng sự là ví dụ điển hình cho tinh thần trân trọng nghệ thuật chân chính.